VOV4.Êđê - Mb^t ho\ng brua\ đru mguôp răng kriê pioh knhuah dhar kreh djuê ana mâo leh mơ\ng đưm mơ\ng mnuih [uôn sang Êđê, Wa\l anôk  hiu c\hưn ênguê la\n ala êa juôr dhar kreh êpul êya [uôn sang Ko\ Tam, ti [uôn pro\ng {uôn Ama Thuôt, c\ar Daklak lo\ mjing brei brua\ ma\ kơ lu mnuih nga\ brua\, bohnik jing mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti du\m [uôn sang riêng gah ana\n mâo pra\k hrui w^t h’^t, mkra mđ^ klei hd^p mda.

Ho\ng hnơ\ng prăk mlan [ơ\ng h’^t kjăp 4 êklăk 500 êbâo prăk prăk hlăm 1 mlan, mb^t ho\ng ênoh đru mdul mkăn, Y- JoRy Êban, mnuih [uôn sang djuê ana Êđê ti [uôn Ko\ Tam [uh djo\ ai tiê ho\ng bruă pô hlăk dôk ma\ ti wa\l hiu ]hưn ênguê la\n ala êa juôr êpul êya [uôn sang Ko\ Tam, [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, ]ar Daklak. Y-JoRy brei thâo: thu\n 2013, hriăm jih rue# bruă công nghệ thông tin sang hră Đại học Tây Nguyên, thâo klă klei hâo hưn kơ wa\l hiu ]hưn hlăk dôk ngă mkra bi leh, leh ana\n ruah mă mnuih ngă bruă, snăn `u ngă hră m’ar akâo mu\t nga\ brua\ leh ana\n djo\ ruah mu\t  mă bruă.

Ho\ng du\m klei ka juăt mưng tal êlâo, kyua mâo knơ\ng bruă mtô mjuăt klei thâo kơ bruă hiu ]hưn leh ana\n pe\ tông kdrăp iu\ djuê ana, truh kơ ara\ anei, `u ngă nhân brua\ kỹ thuật mơ\ng knơ\ng bruă, Y-JoRy ăt jing khua êpul kdo\ mui` djuê ana, khăng mko\ mjing leh ana\n hưn mdah kơ phung tuê hriê ]hưn dlăng: “Ngă bruă ti anei kâo mâo bi mtuôm ho\ng lu mnuih, mơ\ng phung hđeh truh kơ phung khua mduôn truh kơ mnuih ala ta] êngao, mơ\ng ana\n đru kơ aaao mâo klei thâo bi mje\ jăk h^n. Hlăk ka nao ngă bruă ti Ko\ Tam, kâo ka thâo pe\ tông ôh du\m kdrăp djuê ana, kâo ka thâo tông mơh ]ing ]har amâo dah ]ing kram. {ia\dah mơ\ng leh hriê ti anei, mâo êpul bruă kriê dlăng knơ\ng bruă mjing klei găl kơ mnuih ngă bruă hriăm, ana\n kâo thâo leh brua\ mse\ si tông ]ing ]har amâodah du\m mta ]ing kram”.

Mko\ mjing mơ\ng mlan 3/2013, truh kơ ara\ anei, Wa\l hiu ]hưn ênguê la\n ala, êa juôr Ko\ Tam mjing leh bruă mă kơ giăm 100 ]ô mnuih, hlăm ana\n lu êdi jing mnuih djuê ana [ia\, ho\ng du\m mta bruă mse\ si tu\ drông tuê, tu\k knă êsei djam, ngă mkra đang war, ktrâo ata\t tuê hiu ]hưn… Amai H Sinh Êban, mnuih [uôn sang djuê ana Êđê, ti [uôn Kmrơ\ng Pro\ng B, să Êa Tu brei thâo: êbeh 3 thu\n dôk ma\ brua\ sia\ suôr ho\ng Wa\l hiu ]hưn la\n ala êa juôr Ko\ Tam, jing pô ktrâo ata\t tuê hiu ]hưn, kâo mâo mmông ksiêm hriăm kơ brua\ dhar kreh mơ\ng djuê ana pô, mơ\ng ana\n lo\ mâo klei khăp ]ia\ng h^n leh ana\n ]ang hmang dưi hưn mthâo du\m knhuah gru dhar kreh ana\n truh kơ phung tuê mơ\ng djăp kr^ng wa\l. Kyua ana\n kâo bi mkla\ srăng siă suôr  dôk ma\ brua\ lă lar ho\ng wa\l hiu ]hưn lan ala êa juôr anei: “Kâo ngă leh bruă ti anei, srăng siă suôr lă lar ho\ng wa\l hiu ]hưn leh ana\n ho\ng bruă anei, sa kdrê] jing kyua `u djo\ tuôm kơ bruă pô tuôm hriăm leh, ana\n jing klei blu\ ala ta] êngao. Kâo ]ia\ng lo\ êmuh hriăm kơ knhuah dhar kreh djuê ana Êđê pô leh ana\n du\m djuê ana [ia\ ti anei la] hjăn leh ana\n du\m djuê ana Việt Nam la] kluôm. Tal 2 dơ\ng, kâo ]ia\ng êmuh hriăm du\m klei blu\ tlao, blu\ mblang leh ana\n du\m klei thâo mkăn mse\ si klei blu\ ala ta] êngao ]ia\ng pô dưi hưn mthâo amâo djo\ kno\ng hlăm ala ]ar đui] ôh, [ia\dah wa\t ho\ng ala ta] êngao thâo kơ knhuah dhar kreh djuê ana pô đa”.

Jing mnuih [uôn sang ngă lo\ hma kno\ng juăt mưng ho\ng bruă ngă lo\ hma, [ia\dah dưi tu\ jum mu\t ngă bruă, leh mâo mtô bi hria\m brua\ mơ\ng 2 truh kơ 3 mlan, lu phung ngă bruă ti Ko\ Tam thâo nga\ leh kơ bruă hiu ]hưn leh ana\n [rư\ [rư\ thâo raih bruă kriê dlăng ana kyâo pioh dlăng bi msiam, hưn mthâo du\m knhuah dhar kreh mâo mă hjăn păn djuê ana pô, tu\k kna\ du\m mta djam djuê ana pô… Bruă ana\n jing sia\ suôr mưng jua\t leh leh ana\n đru kơ digơ\ dưi mâo hnư hrui w^t h^t kjăp ]ia\ng ba yua hlăm klei hd^p mda go\ êsei leh ana\n bi liê hlăm klei hriăm hră kơ anak aneh. Amai Đỗ Thị Trang, ti alu\ 4, phường Tân Hoà hơ\k m’ak brei thâo: êlâo dih kyua amâo mâo lăn nga\ lo\ hma, anăn `u hiu ngă bruă mưn, hnư hrui w^t amâo mâo h’^t kjăp ôh. Mơ\ng leh mu\t ngă bruă ti Wa\l hiu ]hưn ênguê la\n ala êa juôr Ko\ Tam, ho\ng hnư hrui w^t 3 êklăk 500 êbâo prăk hlăm 1 mlan, `u mâo dưi mâo pra\k yua kriê dlăng  kơ 2 ]ô anak điêt hlăk thu\n hriăm hră: “Knơ\ng bruă mjing klei găl kơ jih jang phung amai adei Yuăn ăt mse\ mơh Êđê  mâo klei hd^p mda h’^t kjăp h^n. Kyua du\m phung amâo hria\m bruă, snăn phung amai adei hriê ngă bruă ti anei, [uh klei hd^p h’^t kjăp kyua mâo hnư hrui w^t h’^t leh ana\n ăt mâo prăk brei anak aneh nao sang hră truh tơl.”

Aduôn Nguyễn Thị Ngọc Anh, Khua Êpul hgu\m Kriê dlăng Knơ\ng bruă Mguôp hnư brua\ Hiu ]hưn êpul êya [uôn sang Ko\ Tam brei thâo: lu phung ngă bruă mơ\ng Knơ\ng bruă jing mnuih [uôn sang dôk hd^p riêng gah kr^ng wa\l, klei hd^p digơ\ dleh dlan êdi. }ia\ng mnuih ngă bruă h’^t ai tiê dôk ngă bruă, Knơ\ng bruă mjing klei găl bi mtô ma\ bruă truh kơ klei hluê ngă ênu\m ênap du\m hdră mtru\n đru mnuih ngă bruă mse\ si blei bảo hiểm, blei mprăp kdrăp răng mgang ngă bruă, ]ua\ êmuh mđ^ ai mnuih ngă bruă hlăm wưng ruă duam amâodah mđup myơr mnơ\ng kơ mnuih ngă bruă hlăm du\m wưng knăm m’ak, Tit hat, đru lu phung knuă druh mâo klei ]ia\ng ]an prăk amâo mă prăk mnga pioh ru\ mdơ\ng sang dôk: “Hmei k[^n ai tiê kơ bruă mtô mjuăt kơ phung hđeh ]ia\ng di`u mâo bruă mă h’^t kjăp lă lar, mb^t ana\n mđ^ lar knhuah gru dhar kreh mơ\ng djuê ana phung hđeh pô ti anei leh ana\n ăt mơ\ng klei mđ^ lar ana\n, knơ\ng bruă ăt mâo du\m hnư hrui w^t h’^t kjăp, snăn phung amai adei ăt mâo [ơ\ng mơh klei tu\ dưn ana\n. Leh ana\n klei hd^p mda digơ\ mơ\ng klei ngă hma ho\ng hnư hrui w^t amâo mâo lu ôh, snăn ara\ anei digơ\ mâo tu\ mă prăk mlan đ^ ti knơ\ng bruă anei, mb^t ana\n tuê hiu ]hưn ăt kha\ng mđup brei mơh kơ digơ\. Klei hd^p mda [rư\ hruê [rư\ đ^ kyar, amâo djo\ kno\ng mnuih ngă bruă ti wa\l hiu ]hưn Ko\ Tam đui] ôh, [ia\dah wa\t ho\ng mnuih [uôn sang hd^p riêng gah ăt dưi mao [ơ\ng  mơh boh tu\ dưn mơ\ng  wa\l hiu ]hưn la\n ala  juôr  anei”.

Dưn yua klei găl leh mâo kơ la\n ala êa juôr leh ana\n anak mnuih, wa\l hiu ]hưn ênguê la\n ala êa juôr dhar kreh êpul êya [uôn sang Ko\ Tam duah mâo leh hdră nao djo\ ]ia\ng mjing hnư hrui w^t kơ pô êjai, mjing bruă mă kơ lu mnuih êjai. Bruă mko\ mjing wa\l hiu ]hưn ênguê la\n ala êa juôr dhar kreh êpul êya [uôn sang Ko\ Tan đru mguôp leh năng yap hlăm klei duah bruă mă kơ mnuih ngă bruă djuê [ia\ ti alu\ wa\l./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga pô ra\k