VOV4.Êđê - K`a\m hluê nga\ mâo klei tu\ dưn Hdra\ brua\ đru kơ phung mniê mphu\n mko\ brua\ knua\ hluê si Klei mkla\ mtru\n mơ\ng knu\k kna, Êpul hgu\m brua\ mniê ]ar Daklak po\k hluê nga\ leh lu hdra\ brua\, bi mtru\t klei m^n ]ia\ng mko\ brua\ knua\ thâo m^n mjing mơ\ng phung mniê ti alu\ wa\l. Mơ\ng anei, lu klei m^n mjing ja\k dưi hluê nga\ êdi, ba leh lu klei tu\ dưn, đru mguôp s^t êm^t hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra ti alu\ wa\l.

{uh bruă rông mnu\ mơ\ng du\m go\ êsei hlăm alu\ wa\l să adôk hliê hluôt, hnơ\ng điêt, boh tu\ dưn ba w^t amâo mâo đ^, thu\n 2015, amai Lê Thị Thu Hương ti alu\ 3, sa\ Êa Kmu\t, kdriêk Êa Kar, ]ar Daklak iêu la] lu phung amai adei hlăm alu\ bi hgu\m mko\ jing Câu lạc bộ rông mnu\ pioh mă boh.

Ho\ng klei găl jing Aê mdrao mdrao mnơ\ng rông, khăng hluê hriăm du\m adu\ hriăm mjuăt ba yua hdră mnê] nga\ brua\ mrâo mrang mơ\ng Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma kdriêk Êa Kar, ]ar Daklak mko\ mjing, anăn amai Lê Thị Thu Hương ktrâo la] kơ du\m phung hlăm Câu lạc bộ hdră kriê dlăng, tlo\ vắc-xin, bi mdoh war rông leh ana\n hdră răng mgang klei ruă hluê djo\ hdră, đru êpul mnu\ đ^ pro\ng jăk, hnơ\ng mboh djăp hnơ\ng ]ua\n. Phung amai ruah mă djuê mnu\ ri ]ia\ng ba rông, kyua êlưih kriê dlăng, mâo ai ktang bi kdơ\ng ho\ng klei ruă, boh mnu\ mâo sang ]ơ mnia khăp blei ho\ng ênoh ]h^ mơ\ng 30 – 35 êbâo prăk hlăm 1 asa\r boh mnu\. Ara\ anei, ho\ng hnơ\ng rông mâo 4 êbâo drei mnu\, grăp thu\n amai Hương hrui w^t truh du\m êtuh êklăk prăk:

“ Mnuih hlăm anôk bruă g^t gai câu lạc bộ bi duah anôk ba ]h^ dơ\ng, mguôp mb^t ho\ng lu anôk bi krăm, hrui blei djuê mjeh kơ digơ\, đa mnu\ đa sin. Tơdah mnuih hlăm êpul êya pô kno\ng mâo 1 anôk bi krăm sơnăn amâo dưi hrui blei jih ôh mnu\ da mnuih [uôn sang. {ia\, tơdah ]ia\ng mguôp mb^t ho\ng lu anôk bi krăm, sơnăn pô rông mnu\ bi mâo klei thâo, bi mâo prăk leh ana\n jho\ng duh bi liê, mơ\ng grăp ]ô mnuih bi mâo klei thâo leh ana\n bi mlih klei m^n, hdră ngă, ăt bi m^n nao yơh pô ngă hnơ\ng điêt amâo mâo [ơ\ng, sơnăn bi ngă pro\ng leh ana\n duh bi liê ksă êmă”.

Phu\n agha djuê mjeh mnu\ dưi hro\ng ruah klă nik, hdră rông tui hluê djo\ hdră mtru\n, boh ba ]h^ mâo ênoh leh ana\n h’^t kjăp, Câu lạc bộ rông mnu\ mă boh ti să Êa Kmu\t, kdriêk Êa Kar [rư\ hruê [rư\ jak iêu lu phung amai adei hlăm alu\ hluê ngă. Ara\ anei câu lạc bộ mâo 25 go\ êsei, hnơ\ng pro\ng rông grăp go\ êsei mơ\ng 1 êbâo truh 4 êbâo drei mnu\, grăp hruê ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia hlăm brô 15 êbâo asa\r boh mnu\. Amai Nguyễn Thị Lịch brei thâo: mơ\ng hluê mu\t hlăm câu lạc bộ, khăng mâo klei êmuh k`a, tui hriăm klei thâo kriê dlăng mnu\, snăn jho\ng po\k phai hnơ\ng rông mnu\ mơ\ng 100 drei đ^ truh 1 êbâo 300 drei mnu\:

“ Êlâo dih kâo ka mu\t hlăm câu lạc bộ, sơnăn ăt rông mơh, [ia\dah rông hliê hluôt. Ara\ anei leh mu\t hlăm câu lạc bộ snăn bipo\k phai pro\ng h^n leh ana\n hnơ\ng mâo boh leh ana\n hnư hrui w^t ăt h’^t kjăp h^n”.

Bi ho\ng Hoàng Thị Tình, ti alu\ 4, phường Thành Nhất, [uôn pro\ng {uôn Ma Thuột, ]ar Daklak, leh wưng lông hluê ngă lu gru hmô bruă rông mnơ\ng, `u tu\ ư ruah mă bruă pla mmao ]ia\ng mko\ mjing bruă mă. Hoàng Thị Tình brei thâo: jưh kơ Êpul hgu\m brua\ phung mniê, `u mâo ]an 30 êklăk prăk mơ\ng Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn ]ia\ng duh bi liê sang pla, dja\l pla leh ana\n djuê mjeh. Ara\ anei, anôk pla mmao mơ\ng Hoàng Thị Tình grăp mlan ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia hlăm brô 200 kg mmao [ơ\ng djăp mta leh ana\n giăm du\m pluh kg mmao ^t đu\ng hruh, ênoh prăk hrui w^t êbeh 100 êklăk prăk hlăm grăp thu\n:

“ Êlâo dih kâo rông djăp mta mnơ\ng, bê mâo mơh, pai, mnu\, [ia\dah mkă ho\ng ara\ anei leh bi mlih ba pla mmao kâo [uh mâo boh tu\ dưn h^n, kyua dah m’mao jing 1 mta djam doh ba ]h^ hlăm sang ]ơ mnia. Leh ana\n mse\ si m’mao ^t si tô hmô ăt mâo klei tu\ jăk kơ klei suaih pral anak mnuih mnăm êa kơ mnuih mâo klei ruă êrah đ^. Snăn kâo bi mlih ngă bruă pla mmao. Si la] he\, gơ\ kăn lui] lu ai tiê lei, [ia\dah bi mâo klei g^r, si la] he\ hnư hrui w^t ăt đ^ mơh leh ana\n lo\ đru jih jang mnuih mâo djam doh pioh [ơ\ng”.

Nguyễn Thị Thu Nguyệt, Khua Êpul hgu\m brua\ mniê ]ar Daklak brei thâo: hluê ngă hdră bruă “ Đru phung mniê mphu\n mko\ bruă knua\ wưng thu\n 2017 – 2025” mơ\ng khua Knu\k kna, du\m gưl êpul hgu\m brua\ mniê ]ar Daklak hluê ngă leh lu mta bruă s^t êdi mse\ si: mko\ mjing klei bi k[^n phung mniê mphun mko\ bruă knua\, bi trông ho\ng phung khua g^t gai du\m gưl kơ hdră mphu\n mko\ bruă knua\ mơ\ng phung mniê, iêu la] phung amai adei mko\ mjing du\m klei m^n mphu\n mko\ bruă knua\, ksiêm bi mklă leh ana\n đru brei prăk kơ du\m klei m^n mphu\n mko\ bruă knua\.

Truh kơ ara\ anei Êpul hgu\m brua\ mniê ]ar Daklakmâo tu\ mă giăm 600 klei m^n mphu\n mko\ bruă knua\, mphu\n kơ bruă mnia mblei mơ\ng phung mniê, hlăm ana\n, 300 klei m^n dưi hluê ngă ba nao leh kơ Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn ]ar akâo brei c\an prăk duh bi liê mâo giăm 9 êklai prăk. Lu êdi du\m klei mphu\n mko\ bruă knua\ k[^n kơ du\m mta bruă: ]h^ mnia đơđiêt hliê hluôt, pla djam, rông kan mjeh, rông êmô, u\n, mnu\, tă k]oh ]hum ao:

“ Du\m gưl êpul hgu\m brua\ mniê hlăm ]ar ăt hluê ngă leh lu hdră bruă mâo klei tu\ dưn ]ia\ng đru phung mniê, k[^n ai tiê kơ bruă iêu la] đru mguôp prăk ]ia\ng đru phung mniê mphu\n mko\ bruă mnia mblei, ]o# kơ bruă knuă. Mko\ mjing du\m klei k[^n bi kah du\m mta klei thâo, klei thâo kơ bruă mnia mblei, duh mkra ]ia\ng phung mniê lo\ dơ\ng mâo klei thâo, klei thâo hjăn pô, klei thâo s^t  êdi hlăm hdră mphu\n mko\  bruă knua\ mơ\ng pô ho\ng sa hdra\ tu\ jing. Êngao kơnăn Êpul hgu\m brua\ mniê ]ar ăt đru du\m hdră ngă hră m’ar ]ia\ng du\m êpul bruă mnia mblei ăt mse\ mơh phung amai adei mniê hluê ngă hdră mphu\n mko\ bruă knua\ mơ\ng pô rơ\ng djo\ ho\ng du\m hdră k]ah mtru\n mơ\ng Đảng leh ana\n Knu\k kna”.

Mdê ho\ng du\m hdră bruă đru brei ]an prăk aguah tlam, ti Daklak hdră bruă phung Mniê mphu\n mko\ bruă knua\, êngao kơ mjing klei găl brei ]an prăk pioh mđ^ kyar bruă duh mkra, êpul hgu\m brua\ mniê lo\ đru kơ bruă ngă hră m’ar, klei bhiăn k]ah mtru\n leh ana\n ktuê hluê dlăng, hrăm mb^t hlăm hdră bruă phung mniê hluê ngă hdră mphu\n mko\  bruă knua\, mphu\n bruă mnia mblei. Anei ăt jing hdră bruă ]ia\ng msir mghaih klei dleh dlan, mtru\t mđ^ du\m hdră mphu\n mko\ bruă knua\ mơ\ng phung amai adei mniê `u\ kma hlăm klei hd^p, ba boh tu\ dưn brua\ duh mkra kơ asei mlei  pô ăt mse\ mơh kơ yang [uôn.