VOV4.Êđê - Rơ\ng klei êđa\p ênang yang [uôn amâo djo\ jing brua\ kno\ng mơ\ng êpul kahan ksiêm đui] ôh, [ia\dah jing brua\ mơ\ng jih jang mnuih [uôn sang, kyua ana\n hla\m du\m thu\n êgao, hdra\ brua\ “Jih jang mnuih [uôn sang ra\ng mgang klei êđa\p ênang ala ]ar” dưi mtru\t mjhar po\k nga\ hlam lar [ar lehana\n [uh mâo leh lu gru bi hmô ba w^t klei tu\ dưn. Bohnik gru bi hmô “ Êbai tông teng ra\ng mgang klei êđa\p ênang” ti kdriêk Daksong, ]ar Daknông kno\ng leh 2 thu\n po\k hluê nga\ mâo ba w^t leh lu klei tu\ dưn s^t êm^t hla\m hdra\ brua\ mgang, kdơ\ng ho\ng phung nga\ soh, đru mguôp ra\ng mgang klei êđa\p ênang yang [uôn, đru hla\m hdra\ mđ^ kyar brua\ duh mkra yang [uôn ti alu\ wa\l.         

Adiê tlam kr^ng knông lăn hlăk mâo hơ^t ênang, [ri liăp 5 m’mông tlam, 1 êwa ênai tông mmông kwang yơh ti alu\ 8 să Thuận Hà, kdriêk Dak Song, ]ar Daknông. Trần Bá Tuyết, mnuih [uôn sang ti anei brei thâo; ana\n jing ênai mơ\ng êpul kia\ kriê klei êđăp ênang yang [uôn hưn brei răng, k`ăm mta\ kơ jih jang mnuih truh leh m’mông mđ^ h^n klei răng prê mkhư\ gang klei tle\ dăp. Êlâo dih hlăk ka ngă ôh gru hmô: “Ênai tông mmông răng mgang klei êđăp ênang anei”, klei bi tle\ dăp ngăn do\ lehana\n klei ngă ju\ jhat yang [uôn khăng mâo n’nao. [ia\dah êdei giăm 2 thu\n hluê ngă, klei êđăp ênang hnu\k êngiê dưi krơ\ng kjăp, klei ngă soh leh ana\n klei ngă ju\ jhat yang [uôn dưi mkhư\ gang leh, mnuih [uôn sang ti anei mâo klei hd^p mda êđăp ênang:

“ Êlâo dih ka mâo gru hmô “Ênai tông mmông ra\ng mgang, snăn brua\ răng mgang klei êđăp ênang hnu\k êngiê ti alu\ wa\l mtu\k mtu\l. Êdei êbeh 1 thu\n “Mâo ênai tông mmông êđăp ênang” ngă bruă; s^t tông, mâo du\m klei bi knăl mdê, hưn mthâo du\m asa\p mtru\n mơ\ng mông tông ]ia\ng mnuih [uôn sang thâo săng. Mơ\ng ana\n mhro\ lehana\n răng mơ\ng kbưi du\m klei ju\ jhat yang [uôn mơ\ng anôk mkăn ba hriê. Truh kơ ara\ anei hlăm alu\ hmei amâo lo\ mâo ôh klei bi tle\ dăp mnơ\ng đơđiêt, tle\ tiêu, tle\ asâo mse\ si êlâo dih. Bruă dhar kreh yang [uôn nao hlăm klei bhiăn”.

Hluê si Nguyễn Đình Lượng, Khua Kahan ksiêm să Thuận Hà, kdriêk Dak Song, du\m alu\ 7 lehana\n 8 anôk kbưi ho\ng knông lăn ho\ng Campuchia kno\ng êbeh 1 km đui]. Ti anei mâo du\m êlan hlăm să lehana\n êlan dơ\ng pro\ng mrô 14B găn nao. Hlăm yan hrui mă boh mnga, ênoh mnuih [uôn sang mơ\ng anôk mkăn hriê mă bruă mưn, dôk hd^p mda khăng mâo lu. Boh nik hlăm wưng knhal jih thu\n, giăm tit dleh dưi ksiêm dlăng klei êđăp ênang – hnu\k êngiê, khăng mâo klei bi tle\ dăp mnơ\ng dhơ\ng ngă kơ mnuih [uôn sang ngê` ai tiê êdi.

K`ăm mđ^ h^n klei răng prê kơ mnuih [uôn sang hlăm bruă kdơ\ng gang du\m klei ngă soh, krơ\ng kjăp klei êđăp ênang hnu\k êngiê hlăm alu\ wa\l, Kahan ksiêm să hluê ngă gru hmô “Ênai tông mmông êđăp ênang”. Hluê si mta bhiăn ngă bruă, s^t truh 5 m’mông tlam, ênai mmông tông kwang yơh, hưn mthâo wưng phung tle\ dăp ênưih mjhua ]ia\ng tle\ dăp mnơ\ng, bi mâo klei răng he\. Truh 10 m’mông mlam, ênai tông mmông lo\ kwang dơ\ng k`ăm mtă mtăn jih jang mnuih, grăp boh sang mdei djăp klei hlăp ]hưn, nao mdei msăn, lehana\n răng mgang klei êđăp ênang hlăm sang, êngao sang êlâo kơ p^t đih. Boh nik, grăp blư\ hlăm alu\ wa\l mâo du\m klei tle\ dăp amâodah mâo ya mta klei truh kdjăt, sơnăn srăng mâo mnuih tông mmông sa êwa mtam k`ăm hưn mthâo kơ jih jang mnuih pral nao hlăm du\m kdrê] êlan ]ia\ng thâo klă boh klei mâo. Truh kơ ara\ anei, alu\ 7 lehana\n alu\ 8, să Thuận Hà mâo mko\ dưm leh 5 boh mmông pioh tông ti du\m alu\ wa\l phu\n. Nguyễn Đình Lượng, Khua kahan ksiêm să Thuận Hà, kdriêk Dak Song, ]ar Daknông m`ă klă:

“Leh hmei mko\ mjing 2 gru hmô anei, mnuih [uôn sang mđ^ h^n hdră bruă kriê mgang klei êđăp ênang, klei hnu\k êngiê kluôn yang [uôn ti 2 alu\ anei jăk leh êdi. Boh nik, klei bi tle\ dăp ngăn do\ hro\ h^n êdi kyua boh tu\ dưn mơ\ng brua\ hluê ngă hdră anei. Ênoh prăk duh bi liê mơ\ng 2 gru hmô anei mâo mnuih [uôn sang đru mguôp lehana\n ]o\ng kriê dlăng mă pô”.

Mkă ho\ng êlâo dih, klei êđăp ênang hnu\k êngiê hlăm alu\ wa\l du\m alu\ 7, 8 mâo leh klei bi mlih jăk siam, boh nik yap mơ\ng leh mâo gru hmô tông mmông, snăn ka lo\ mâo ôh klei bi tle\ dăp. Boh tu\ dưn klă s^t êdi mơ\ng gru hmô ana\n jing mko\ w^t klei thâo săng hlăm mnuih [uôn sang hluê ngă ksă êmă hdră bhiăn knu\k kna, mđ^ h^n ai tiê thâo răng, hur har hluê ngă bruă ba k]u\t klei ngă soh. Mơ\ng ana\n, knơ\ng bruă djo\ tuôm hmao kdơ\ng gang bruă ngă mơ\ng du\m klei ngă soh lehana\n phat mkra du\m klei mâo, djo\ tuôm kơ klei êđăp ênang hnu\k êngiê.

Hluê si Trung tá Nguyễn Đức Tuỳ, K’iăng khua Kahan ksiêm kdriêk Dak Song, ]ar Daknông, kdriêk mâo mko\ mjing lehana\n krơ\ng kjăp bruă ngă, mâo ba w^t boh tu\ dưn mơ\ng lu gru hmô mkhư\ gang klei ngă soh mse\ si: “Alu\ êđăp ênang amâo mâo klei ngă soh lehana\n klei ngă ju\ jhat yang [uôn” ti să Nâm N’jang, “ Ênai tông mmông êđăp ênang kơ mnuih [uôn sang” ti wa\l krah Đức An lehana\n să Thuận Hà, gru hmô “}o\ng kriê dlăng mă pô klei êđăp ênang hlăm sang hră”, “Să amâo mâo matuý” ti să Dak N’drung, “Amâo mâo klei ngă soh lehana\n klei ngă ju\ jhat hlăm yang [uôn” ti să Trường Xuân…”:

“Mơ\ng bruă hluê ngă du\m gru hmô, mnuih [uôn sang thâo  săng kơ klei đua klam krơ\ng kjăp klei êđăp ênang hnu\k êngiê lehana\n mđ^ h^n ai tiê kăp răng prê, kriê dlăng klei êđăp ênang hnu\k êngiê ti alu\ wa\l. Mơ\ng leh hluê ngă gru hmô truh kơ ara\ anei ti du\m anôk mâo ngă gru hmô, klei ngă soh ho\ng klei êđăp ênang hnu\k êngiê hro\ h^n êdi. Boh nik, ti du\m “alu\ êđăp ênang” mse\ si alu\ 8 să Trường Xuân, alu\ 7, alu\ 8 să Thuận Hà, alu\ 7, alu\ 8 wa\l krah Đức An”.

Klei hluê ngă Hdră Jih jang mnuih [uôn sang kriê mgang klei êđăp ênang lehana\n mko\ mjing, krơ\ng kjăp bruă ngă mơ\ng du\m gru hmô kdơ\ng gang klei ngă soh ti kdriêk Dak Song tuôm ngă lehana\n hlăk mđ^ lar boh tu\ dưn, iêu la] klei đru ngă wa\t êpul bruă kđi ]ar, mđ^ ai ktang mơ\ng jih jang mnuih, mjing ai tiê bi jưh knang hdơ\ng mnuih [uôn sang h’^t kjăp, mjing klei êđăp ênang nanao hlăm klei ru\ mdơ\ng, mkhư\ gang klei ngă soh, klei ngă ju\ jhat hlăm yang [uôn ho\ng jih jang êpul êya mnuih [uôn sang mtam.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k