VOV4.Êđê - Dưi jao bruă klam răng mgang êbeh 29 êbâo ha dliê leh anăn lăn dliê, hlăm dŭm thŭn êgao, kyua êbeh 27 êbâo ha dliê dưi tla prăk răng mgang dliê, Knơ̆ng bruă dliê kmrơ̆ng Kon Braih, čar Kon Tum mâo ênoh prăk hơĭt kjăp kơ bruă răng mgang dliê. Mbĭt hŏng anăn, klei hdĭp phung knuă druh, mnuih mă bruă ăt dưi mđĭ mlih anăn ƀrư̆ siă suôr hĭn hŏng anôk bruă, mguôp hŏng dliê. Kluôm čar Kon Tum, ară anei mâo êbeh 3.400 gŏ êsei mnuih ƀuôn sang leh anăn 49 êpul êya hgŭm hlăm bruă kriê dlăng, răng mgang hlăm brô 384 ha dliê.

Grăp hrue nanao snăn êpul phung knuă druh, mnuih ngă bruă hlăm knơ̆ng bruă dliê kyâo Kon braih, ti anôk bruă kiă kriê răng mgang dliê Đăk Kôi 1, hlăm să Đăk Kôi, kdriêk Kon braih hiu nanao hlăm dliê ngă bruă răng mgang ênhă dliê mâo jao. Tơdah msĕ si êlâo dih čiăng dưi kiă kriê răng mgang hlăm sa duôr čư̆, truh hlăm tlung huĭdah mâo phung knĕ mŭt hiu tlĕ kyâo, thâodah phung ƀuôn sang nao bi jah ênah ngă hma hei, snăn knŏng hŏng êbat jơ̆ng đuič yơh dah pral knŏng hlăm sa aguah, dah sui luič jih hrue snăn kơh truh kơ anôk čiăng đuĕ nao. Bi ară anei mdê leh, kyua mâo kdrăp mrâo mrang Flycam, êpul hiu suang knŏng ruah hlăm sa anôk jing jăk găl, lehanăn gai Flycam hiu duah iêp. Trần Văn Tiệp brei thâo: “Ară anei leh mâo prăk đru răng mrang dliê snăn mprăp mtam tal êlâo jing kdrapw mnơ̆ng mnuă yua, lehanăn duh kơ klei hdĭp ayŏng adei mă bruă. Ară anei lŏ mâo kdrăp flycam dưi đru mdul leh êdi. Tal êlâo, jing čiăng thâo ƀuh anôk phung ƀuôn sang ngă pưk hma. Mphŭn dô hlăm kmrơ̆ng kpal, kbưi hŏng pô snăn amâo mâo dưi truh ôh, ară anei mâo kdrăp anei dưi phiơr hiu truh jih duah iêp, tơdah ƀuh ya klei bi knăl amâo mâo jăk snăn pral nao gang mkhư̆ mtam”.

Mơ̆ng thŭn 2011 kơ êlâo dih, hlăk ênuk ka mâo ôh hdră êlan đru kơ bruă răng mgang dliê, boh nik hŏng knơ̆ng bruă răng mgang dliê Kon braih, amâo lŏ ngă ôh bruă uă druôm kyâo, snăn klei hdĭp mnuih ngă bruă lĕ hlăm klei dleh dlan mơh. Mbĭt hŏng anăn prăk bi liê kơ bruă dleh dlan mơh. Anei mơh jing pô phŭn ngă kơ dliê lĕ nanao hlăm klei pui ƀơ̆ng yan bhang, lehanăn tuôm nanao hŏng klei arăng duah uă druôm kyâo yŏ thŭn. Nguyễn Văn Quý, k’iăng khua knơ̆ng bruă dliê kyâo Kon braih brei thâo, hdră êlan tĭng tla kơ bruă răng mgang dliê dưi mđĭ ai leh mnuih ngă bruă dliê kyâo, msĕ si lŏ bi kơrŭ ai êwa mrâo hlăm kmrơ̆ng: “Mơ̆ng thŭn 2011 truh kơ thŭn 2020 kah knar hlăm sa thŭn knơ̆ng bruă hrui mâo mơ̆ng bruă đru răng mgang dliê kgŭ 13 êklai prăk. Mơ̆ng prăk anei knơ̆ng bruă mâo ngă leh jăk bruă răng mgang dliê dưi truh mbĭt hŏng yang ƀuôn. Mơ̆ng hdră êlan anei ngă bi mlih leh jih klei thâo săng hlăm phung ƀuôn sang hŏng klei răng mgang dliê. Tal dua lĕ, knơ̆ng bruă kiă kriê dliê hŏng êpul ngă bruă truăn hĭn dưi mâo prăk ƀơk hơĭt kơ mnuih ngă bruă mơ̆ng 8 -–klăk prăk/mlan”.

Hŏng ênoh tĭng kah knar hlăm sa ha jing hlăm brô 750 êbâo prăk, grăp thŭn knơ̆ng bruă dliê kyâo Kon braih lehanăn jih jang yang ƀuôn dưi mâo prăk hơĭt kơ bruă răng mgang dliê lehanăn duh kơ klei hdĭp mnuih ngă bruă hŏng dliê kyâo. Lê Hẫu Diễn, ti adŭ bruă kdrăp mnơ̆ng yua mơ̆ng knơ̆ng bruă dliê kyâo Kon Braih, mâo leh 21 thŭn siă suôr hŏng bruă knuă dliê kyâo, ñu tuôm găn leh djăp mta klei jing hlăm bruă knuă hlăm dliê kyâo, brei thâo snei: "Leh mâo prăk đru kơ bruă răng mgang dliê snăn klei hdĭp mda phung knuă druh, mnuih ngă bruă mâo mđĭ hĭn mơh. Djăp mta klei bi liê mâo leh phung khua kiă kriê mđing uêñ, duh mkăp djăp ênŭm. Prăk bơ̆k leh mâo hdră êlan đru kơ bruă răng mgang dliê truh ară anei đĭ hlăm brô 3 – 4 blư̆ mkă hŏng êlâo. Hmei ƀuh hơĭt ai tiê mơh hŏng bruă anei".

Boh sĭt hlue ngă hdră êlan đru kơ bruă răng mgang dliê ti knơ̆ng bruă dliê kyâo Kon braih brei ƀuh, anei jing hdră êlan jăk êdi pioh čiăng kơ jih jang êpul êya pô dliê ti Kontum dưi kiă kriê, lehanăn răng mgang dliê jăk hĭn.

Čar Kontum mâo leh hnơ̆ng luôm dliê truh 63%, jing kdlưn hĭng ti krĭng Lăn Dap Kngư. Dŭm thŭn êgao, Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Kontum mâo ngă leh jăk hdră êlan jao lăn phăn dliê, lehanăn bi tĭng tla kơ bruă răng mgang dliê kơ phung ƀuôn sang hdĭp hlăm krĭng jĕ dliê. Kyuanăn, klei thâo săng kơ bruă răng mgang dliê dưi mđĭ hĭn leh, amâo jăk lŏ mâo klei bi rai dliê ôh, đru bi hrŏ klei dleh dlan, boh nik hŏng krĭng mnuih djuê ƀiă. Hồ Thanh Hoàng, Khua kiă kriê keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Kontum brei thâo: Kluôm čar mâo leh êbeh 3 êbâo 4 êtuh gŏ êsei lehanăn 49 boh ƀuôn bi hgŭm tŭ mă răng mgang truh 384 êbâo ha dliê, jing truh 67% ênha lăn dliê ti čar kontum. Truh kơ ară anei, keh mâo tĭng tla leh êbeh 26 êklai prăk kơ mnuih lehanăn êpul êya jing pô dliê; giăm 100 êklai prăk kơ dŭm êpul êya tŭ mă klei phăn jao mơ̆ng knơ̆ng bruă, knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să bi tĭng tla: "Hlăm dŭm mlan adôk hlăm thŭn 2021, keh răng mgang, lehanăn mđĭ kyar dliê čar srăng mđing kơ dŭm bruă phŭn. Tal êlâo, jing lŏ dơ̆ng tŭ mă êlâo ênoh kơ bruă đru răng mgang dliê thŭn 2021 kơ dŭm pô dliê, jing êpul bruă, dŭm knơ̆ng bruă sang čư̆ êa să, wăl krah. Lŏ dơ̆ng mkăp prăk đru mkŏ mjing hdră kiă kriê dliê bi kjăp hŏng dŭm êpul êya pô dliê mơ̆ng ngăn prăk kiă kriê thŭn 2021 mơ̆ng Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar hlue hŏng klei bi mklă mtủn mrô 1054 hrue 27/10/2020 mơ̆ng knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar. Bi tơdah boh klei mơ̆ng klei ruă tưp covid 19 dưi mkhư̆ leh, srăng mkŏ mjing klei bi kƀĭn ksiêm wĭt hlăm 10 thŭn hlue nga hdră êlan tĭng tla bruă răng mgang dliê hlăm čar, bi mguôp bi hdơr 10 thŭn hrue mkŏ mjing keh răng mgang lehanăn răng mgang dliê čar"./.