VOV4.Êđê - Leh hluê nga\ klei phat mkla\ djo\ kpa\ mơ\ng hdra\ bhia\n kơ  Klei soh Tle\ nga\n dra\p lehana\n lo\ w^t ti alu\ wa\l [uôn sang, ho\ng klei đru s^t êm^t mơ\ng brua\ knu\k kna, ayo\ng Hoàng Minh Ngọc, kkiêng thu\n 1971, ti alu\ Thắng Lợi, [uôn pro\ng Pleiku, ]ar Gialai dưi ga\n hgao leh klei hê` `u\t mơ\ng pô ]ia\ng lo\ hlai mb^t ho\ng klei hd^p mda, mb^t ana\n đru mguôp ai tiê pô hla\m hdra\ brua\ kriê kja\p klei êđa\p ênang yang [uôn ti alu\ wa\l. Ktuê êlan lo\ w^t jing mnuih ja\k ênuah ho\ng yang [uôn mơ\ng Hoàng Minh Ngọc amâo djo\ kno\ng brei [uh klei g^r ktưn mơ\ng asei mlei sa c\ô mna\ đui] ôh, [ia\dah lo\ bi mkla\ brua\ c\ia\ng mđing kơ klei ta\ êlan w^t ja\k ênuah mơ\ng brua\ knu\k kna jing sa mta brua\ yuôm bha\n êdi.

Thu\n 1998, mrâo ]huang hla\m thu\n 17, êjai êkei êdam Hoàng Minh Ngọc dôk hd^p jăk yâo, briâo riâo rit am^ ama mâo he\ klei bi lui. K[ah klei dlăng ba mjua\t mgô mtô bi hriăm mơ\ng am^ ama, lehana\n tu\ sa klei lu] rai pro\ng hlăm ai tiê, Hoàng Minh Ngọc kdluh hlăm êlan kne\ niêu tle\ dăp, mu\t hlăm êpul tle\ dăp pro\ng ti Pleiku hlăk ana\n. Sa thu\n êdei kơ ana\n, dôk ti ana\p jhưng phat kđi, Hoàng Minh Ngọc tu\ klei phat mkra klei soh `u ngă truh kơ 11 thu\n dôk hlăm mna\. Hlăm anôk krư\ kđăl, ho\ng knhuah mrưh, khăng ko\, Hoàng Minh Ngọc mâo lu blư\ duah êlan ]ia\ng tle\ đue# mơ\ng sang mna\, [ia\dah pral mâo knua\ druh kia\ kriê sang mna\, mjua\t mgô mtô k]e\ brei kơ `u thâo [uh klei tu\ dưn jăk siam mơ\ng klei hd^p êjai asei adôk mda, mơ\ng ana\n `u tuh êyuh ai tiê kmhal klei soh, mjua\t hriăm ]ia\ng dưi jing sa ]ô mnuih jăk, lehana\n lo\ w^t ho\ng klei hd^p yăng đar:

“ Kâo m^n ngăn ai hlăm brô 19, 20 thu\n kâo mu\t mna\ leh. Thu\n dôk mda nô năng duh m^n kơ brua\ knua\, [ia\dah kâo dê hriê mu\t hlăm sang war, ngă lu] liê, ba klei amâo mâo jăk kơ yang [uôn, liê prăk răng kriê, grăp hruê, grăp mlan. Pô ngă bi lu] hơăi mung mang klei tu\ dưn kơ yang [uôn. Kâo [uh h[lo\k êdi”.

Dưi lo\ mâo klei bi hro\ truh 23 mlan krư\ kđăl, thu\n 2009 Ngọc mâo w^t kơ sang. Kha\dah ai tiê mprăp leh, [ia\dah ala\ mta kăp răng, klei dôk đing mơ\ng mnuih riêng gah lu blư\ ngă kơ `u êdu ai, ]ia\ng kdu\n kơ tluôn. Boh nik, mâo wưng Ngọc nao hlăm anôk hlăp in jin ti Campuchia. Wưng ana\n mtam mâo sa ]ô knua\ druh kahan ksiêm alu\ kr^ng Thắng Lợi bi tuôm ho\ng am^ Ngọc, mta\ kơ gơ\ nao iêu anak w^t. Mâo klei mđing uê` mơ\ng găp djuê, mâo klei mđing uê` mơ\ng kahan ksiêm, đru ]ung ba Ngọc lo\ sa blư\ dơ\ng w^t hlăm êlan ênuah ênô. 4 thu\n kreh krui` ngă brua\, jih ai tiê đru mnuih [un [in, mnuih mduôn khua amâo mâo anôk jưh knang, Ngọc dơ\ng mâo leh klei bi mlih hlăm klei m^n, knhuah hd^p, snăn mnuih riêng gah dơ\ng dlăng kơ `u ho\ng ai tiê klei khăp, klei pap. Dơ\ng mơ\ng ana\n, `u kral sa ]ô mnuih hrăm mb^t duh [ơ\ng hd^p mda mko\ mjing klei hd^p go\ sang pô:

“ Phu\n tal êlâo dleh dlan snăk. Kâo kno\ng pla 300 abu\ mnga đu], ]h^ amâo mâo mnuih blei, amâo mâo anôk ]h^, amâo mâo mah jiăng ma\ brua\ mb^t hlăm klei blei mnia. {ia\dah mâo êpul kahan ksiêm, di`u duah brei anôk kral brei kơ kâo anôk ]h^ mnia, lehana\n alu\ wa\l đru kâo, brei găp djuê di`u nao blei mnơ\ng kâo ]h^”.

War bưn điêt dhiêt mlih pla leh mnga, pla djam mtam hlăm grăp thu\n đru `u mâo ba w^t gu\ dlông 250 êklăk prăk. Mơ\ng ana\n, `u mâo mdơ\ng leh sa boh sang siam, lo\ blei thiăm sa boh war mrâo. Ho\ng klei ]ang hmăng dưi đru mguôp kơ yang [uôn, `u nao mu\t hlăm êpul răng mgang klei êđăp ênang yang [uôn. Nguyễn Văn Hoàng, khua êpul kia\ kriê alu\ wa\l anôk dôk mrô 8, alu\ kr^ng Thắng Lợi, [uôn pro\ng Pleiku brei thâo, ho\ng klei kreh kriăng, lehana\n êma\t hlăm brua\, mâo leh lu blư\ `u amâo mâo uê` kơ klei dleh dlan, klei hu^ hyưt đru leh kahan ksiêm [uôn pro\ng Pleiku đru ma\ lu êpul duah mplư, êpul phung kne\ hla\m alu\ wa\l:

“ K’ê` hlăm brua\ knua\, hd^p êđăp ênang ho\ng mnuih riêng gah, hgu\m hlăm brua\ yang [uôn, mơ\ng ana\n đru `u hd^p ho\ng klei tu\ dưn, amâo mâo klei lo\ o\ guam ôh ho\ng [uôn sang. Kâo đru mgang brei `u, ya mta klei ktro\ truh kâo nao đru mb^t”.

Ăt mơ\ng klei ana\n, mâo leh lu blư\ `u mâo khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa [uôn pro\ng Pleiku mđup brei ana\n knăl l^ng kahan tu\ kdlưn, lehana\n mâo ma\ lu klei pah mni mơ\ng kahan ksiêm alu\ w\al. {ia\dah klei năng bi mni h^n kơ `u ana\n jing klei Thiếu uý Hoàng Đình Hiệp, kahan ksiêm alu\ wa\l, mơ\ng kahan ksiêm alu\ kr^ng Thắng Lợi yăl dliê snei:

“ Mơ\ng dua [e\ kiê kngan ho\ng, asei `u pô ]o\ng kgu\ mko\ mjing klei hd^p, mâo klei thâo bi mguôp ho\ng jih jang mnuih. ~u mâo klei g^r pro\ng, ktưn hlăm djăp mta. Ara\ anei klei hd^p `u hơ^t leh, hla\m klei bi mguôp ho\ng yang [uôn, klei dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ mâo leh klei bi mlih s^t, jing leh mnuih ênuah ênô năng mpu\”./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k