VOV4.Êđê - Thu\n 2017 mrâo êgao, ga\n hgao lu klei dleh dlan mơ\ng sa alu\ wa\l mâo brua\ duh mkra yang [uôn adôk dleh dlan êdi mka\ ho\ng du\m ]ar hla\m kr^ng Dap kngư, Kontum dưi mâo leh du\m boh tu\ êdah kdlưn h^n. Gưl tal êlâo, ]ar anei dưi nga\ leh 14/14 hnơ\ng ]ua\n lu jing hla\m brua\ duh mkra, yang [uôn. Hnơ\ng đ^ kyar brua\ duh mkra truh êbeh 9% mka\ ho\ng thu\n êlâo, hnơ\ng hrui w^t pra\k kơ knu\k kna mâo truh êbeh 2.200 êklai pra\k, êgao 122% mka\ ho\ng klei t^ng kna\l, hnư hrui w^t kah knar mơ\ng sa ]ô mnuih đ^ mơ\ng 31 êkla\k pra\k truh gia\m 35 êkla\k pra\k. Klei na\ng ]ih yap h^n jing klei hd^p, brua\ duh mkra pla mjing mơ\ng mnuih [uôn sang djuê ana [ia\, hla\k mâo truh 53% ênoh mnuih hla\m alu\ wa\l mâo leh klei bi mlih s^t êdi.

Thu\n 2017, ênhă pla mjing 3 mta mnơ\ng, mâo: mdiê hma hang, ktơr leh ana\n bo bo mơ\ng 89 go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ Sêdang ti [uôn Đăk Dơn, să dleh dlan h^n mơ\ng Măng Ri, hlăm kdriêk dleh dlan h^n Tu Mrông, ]ar Kontum hro\ tru\n s’a^. A Róc,  sa ]ô mnuih [uôn sang hlăm [uôn brei thâo: anei jing klei năng m’ak kyua jih jang ênhă pla mjing mâo mnuih [uôn sang bi mlih ba pla du\m mta ana mâo ênoh yuôm mse\ si: kphê kr^ng ê’ăt, Hồng đẳng sâm, Đương quy… Ara\ anei grăp go\ êsei mnuih [uôn sang ti [uôn Đăk Dơn mâo mơ\ng 1 sào truh êbeh 1 ha đang kphê, bruă anei êlâo dih amâo mâo ôh pô bi m^n dưi ngă he\. Boh tu\ dưn ba w^t mơ\ng anôk pla mjing kphê sui ho\ng anei mâo 4 thu\n hlăm yan hrui pe\ mrâo êgao h^n mơh ngă kơ mnuih [uôn sang g^r ktưn ngă bruă duh mkra leh ana\n đăo knang kơ klei bi mlih djo\ hdră. A Ro\k brei thâo: “ Kphê kr^ng ê’ăt djo\ guôp ho\ng adiê ê’ăt mơ\ng să Măng Ri. Kphê mơ\ng thu\n 2014 ara\ anei mâo pe\ leh boh tal êlâo. Mnuih [uôn sang hơ\k m’ak êdi dưi msir klei ư\ êpa mhro\ klei [un knap kyua mâo kphê kr^ng ê’ăt. Kâo bi m^n kno\ng kphê kr^ng ê’ăt hlăm alu\ wa\l să êdei ana\p srăng ba w^t kơ mnuih [uôn sang đ^ h^n hnư hrui w^t”.

Mb^t ho\ng bruă mđ^ ktang bi mlih mnơ\ng pla, mnơ\ng rông, ti să dleh dlan h^n Măng Ri, thu\n êgao 647 go\ êsei, mnuih [uôn sang djuê [ia\ Sêdang ăt hur har hluê ngă bruă mguôp mb^t, tu\ mă pla, kriê dlăng ana mkra êa drao ho\ng du\m êpul bruă mnia mblei hriê duh bi liê hlăm alu\ wa\l. Nguyễn Bá Thành, khua Knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să brei thâo; mnuih [uôn sang hrui w^t boh tu\ dưn mdua kyua thâo bi mlih knhuah ngă bruă, tui hriăm hdră duh mkra lo\ mâo hnư hrui w^t h’^t kjăp: “Go\ êsei mnuih [uôn sang djuê [ia\ hlăm alu\ wa\l să êbeh 1/3 ênoh go\ êsei hluê ngă du\m gru hmô pla ana mkra êa. Mơ\ng ana\n digơ\ mâo tu\ mă prăk mlan, tu\ mă klei đru brei kơ mnơ\ng dhơ\ng ăt mse\ mơh răng mgang klei ngă bruă leh ana\n đađa mnuih dưi blei bảo hiểm xã hội. Digơ\ mâo hnư hrui w^t h’^t kjăp. Êdah klă h^n thu\n mrâo êgao hro\ tru\n 8% ênoh go\ êsei [un hlăm alu\ wa\l să”.

Jing 1 hlăm 62 kdriêk [un mơ\ng kluôm ala ho\ng ênoh mnuih [uôn sang êbeh 90% jing mnuih [uôn sang djuê [ia\ Sêdang, thu\n 2017 gưl tal êlâo kdriêk Tu Mrông, ]ar Kontum hrui w^t mâo 48 êklai prăk kdlưh hdră k]ah jao. Klei năng m’ak h^n ana\n jing ênoh go\ êsei [un hlăm thu\n hro\ tru\n 8%, đ^ 2 blư\ mkă ho\ng hdră k]ah mơ\ng ]ar. Hluê si Vương Văn Mười, K’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk Tu Mrông, du\m ênoh ]ua\n bruă duh mkra yang [uôn mơ\ng kdriêk mâo ba w^t hlăm thu\n êgao brei [uh, klei hd^p mda leh ana\n bruă duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang mâo du\m klei bi mlih năng yap: “ Hlăm thu\n 2017 du\m ênoh ]ua\n bruă duh mkra yang [uôn mơ\ng kdriêk mâo klei đ^ kyar êdah klă. Tô hmô mse\ si thu\n 2016 hnư hrui w^t yap mdu\m hlăm 1 ]ô mnuih mâo 13 êklăk 500 êbâo prăk, [ia\dah truh kơ mlan 11/2017 hnư hrui w^t yap mdu\m hla\m 1 ]ô mnuih mâo 18 êklăk prăk/ 1 ]ô mnuih hlăm 1 thu\n. Tal 2 ana\n jing hnơ\ng  kphê mâo ui w^t hlăm thu\n 2017 truh êbeh 3 êbâo ton, mnuih [uôn sang hrui w^t mâo 20 êklai prăk, ana\n jing 1 gru knăl m’ak êdi. Êngao kơ klei đ^ kyar h’^t kjăp kơ mnơ\ng [ơ\ng huă, snăn mnuih [uôn sang mđ^ kyar pla mjing hê, mđ^ kyar ênoh êmô kbao rông ăt mse\ mơh du\m mta ana mkra êa drao ]ia\ng mđ^ hnư hrui w^t kơ pô”./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k