VOV4.Êđê - Drei hla\k jhuang nao hla\m mn^t mnông mơ\ng jih tuc\ thu\n hđa\p Đinh Dậu đue# nao kơ thu\n mrâo Mậu Tuất. Hla\m mn^t mmông anei, jih djuê ana lo\ hdơr w^t kơ sa yan tit h[uê ênuk sui ho\ng anei bo\ 50 thu\n, jing Tit Mậu Thân 1968, hla\k l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang kwar Dhu\ng po\k Klei ksu\ng nga\ kluôm lehana\n kgu\ kdơ\ng, ksu\ng nga\ ktang ph^t djiê hd^p ho\ng phung roh Mi – Ngụy, đru mguôp po\k êlan “Mblah kơ Mi đue#”, ana\p nao truh kơ Klei bi mblah tu\ dưi yan mnga, hluh lir la\n ]ar, hruê 30/4/1975. Yan Mnga thu\n 1968 jing leh klei đa\o knang la\ lar kơ klei êpa mhao mâo klei hnu\k êngiê kơ djuê ana.

Mse\ si yăng đar thu\n truh hruê 30 tết, Nguyễn Trung Quế, ti alu\ kr^ng Trần Hưng Đạo, [uôn pro\ng Kontum, ]ar Kontum jing kahan hlăm đại đội 1, tiểu đoàn 304 blah mâo ma\ ta] êdeh phiơr Kontum, ti wa\l krah Kontum hlăk ênuk kgu\ kru\ kdơ\ng ksu\ng blah MậuThân 1968, `u lo\ prăp êmiêt brui mngưi, mnga, [ê` tek jak anak ]ô nao ata\t truh kơ msat phung kahan êngia\ asei ]ar. }o\ng kngan `u pô mprăp mnơ\ng ngă yang lehana\n ]uh brui mngưi bi hdơr kơ [^ng kahan `u djiê êngia\ hla\m kdrăn blah Mậu Thân 1968. Kha\dah thu\n leh khua, asei awa\t, [ia\dah hlăm `u amâo mâo dưi wơr ôh kơ yan mnga ana\n:

“ Kâo hdơr nanao êjai kâo nao mprăp kơ klei bi blah, hmư\ hing la] klei bi blah anei jing ktang, snăn anôk brua\ kăp đru nah tluôn mprăp djăp ênu\m mnơ\ng tết kơ ayo\ng adei [ơ\ng. Ăt mâo [ê` mứt, ]^m u\n, lehana\n mnu\, lehana\n jih jang mnuih bo\ ho\ng klei mơak m`ai. Êjai dôk guôn mmông k]ah, [ia\dah amâo mâo thâo ôh ya mmông ana\n hb^l be\? Kâo ăt thâo mơh kơ Yan mnga MậuThân 1968, [ia\dah kno\ng mprăp kơ klei dôk guôn. Brua\ nah tluôn mprăp leh jih jang hua\ [ơ\ng êlâo kơ tết truh 4; 5 hruê, jih hruê kăm, amâo mâo thâo ôh ya ngă thu\n anei bi [ơ\ng he\ tết mse\ snăn? {ia\dah dơ\ng mơ\ng knua\ druh l^ng kahan amâo mâo mnuih mtru\t ôh, ăt bi mprăp kơ klei đue# nao hlăm klei ktang”.

Lo\ hdơr kơ tết êlâo kơ klei ksu\ng blah Mậu Thân 1968, ti kdrăn blah {uôn Ama Thuôt, jing sa hlăm du\m kdrăn blah ktang ph^t ti lăn Dap kngư, Tô Tấn Tài, lo\ kreh iêu jing Ama Oanh, khua brua\ Đảng kdriêk Lăk ]ar Daklak êlâo dih brei thâo: Ho\ng `u mmông đue# nao krah mlam mơ\ng thu\n Đinh Mùi, lehana\n Mậu Thân 1968 jing amâo mâo dưi wơr ôh. Hlăk ana\n, mơ\ng wa\l krah {uôn Ama Thuôt truh kơ du\m boh [uôn hlăm ]ar, djăp anôk bo\ ho\ng klei jưh knang kơ klei dưi hla\m sa yan mnga siam:

“ Hlăk ana\n brua\ hâo hưn mtru\t mjhar jing êtuh thu\n mâo ma\ sa h[uê ênuk, jih jang mnuih bi mjh^t m’ua\t prăp êmiêt tết bi hnưm, ya do\ mâo bi hua\ [ơ\ng, lehana\n jih jang mnuih bi mprăp kơ pô nao hlăm sa klei bi blah sua ma\ klei êngiê, sua ma\ brua\ sang ]ư\ êa, kyuana\n ai tiê grăp ]ô mnuih hmăng hmưi kơ klei êngiê êdi, snăk bo\ ho\ng klei mơak. Mnuih [uôn sang hlăm kr^ng phu\n kru\ kdơ\ng mơak hlak ngă hlăm djăp mta brua\”.

Tết Mậu Tuất lo\ hdơr kơ Tết Mậu Thân, jing lo\ hdơr kơ klei djiê êngia\ lu mơ\ng l^ng kahan lehana\n mnuih [uôn sang ]ar Daklak. Thiếu tá Nguyễn Hữu Trí, khua Dhar brua\ đru ]ung ba mnuih [uôn sang êlâo dih, dôk hlăm êpul mđ^ ai mơ\ng brua\ Đảng ]ar Daklak, Tết Mậu Thân 1968 brei thâo, hlăm djăp kdrăn blah yan mnga ana\n, tiểu đội `u djiê êngia\ êgao mkrah, [^ng găp mah jia\ng êbuh hlăm mlam hruê 30, đ^ nao kơ hruê 1 tết amâo mâo djo\ [ia\ ôh. Klei dưi pro\ng, bi mlih leh ho\ng klang êrah. Grăp thu\n, drông tết, jing sa yan tết êđăp ênang, [ia\dah ai tiê `u [rơ\k lo\ hdơr kơ [^ng găp, nao hlăm kdrăn mblah hlăk ana\n:

“ Mnuih nao hlăm klei bi blah ana\n kơh thâo [uh klei yuôm bhăn mơ\ng klei dưi. Mâo mnuih [uh lu klei djiê êngia\ mse\ snăn, [ia\dah mâo klei Mi kbia\ đue#, lehana\n mâo klei dưi ti thu\n 1975 lăn ]ar mâo klei êngiê, kyuana\n brei thâo [uh klei yuôm bhăn pro\ng ana\n, snăn klei bi blah tết Mậu Thân jing yuôm bhăn mse\ snăn. Mah jiăng kâo djiê êngia\ lu snăk, [ia\dah klei pô mâo pro\ng h^n jing ba klei jăk yâo kơ djuê ana, kơ lăn ]ar, kơ klei êđăp ênang, klei hluh lir”.

Tuôm găn leh hlăm klei ênguôt, kyua klei bi blah, [ia\dah ara\ anei hd^p hla\m klei êđăp ênang, kyua mse\ snăn yơh hlăm mmông mơ\ng thu\n hđăp đue# nao kơ thu\n mrâo, phung mse\ ho\ng Quế, Tài, lehana\n Trí tuôm săn leh asei mlei pô thu\n hlăk ai, klei jăk yâo kơ pô amâo mâo hlăk ana\n, ara\ anei hrăm mb^t ho\ng ]ô anak hlăm sa klei h’uh mđao kuh ku\m ênu\m ênap găp djuê. Ho\ng djăp mta mnga siam lehana\n pui kmla\ [lê] [lir, grăp boh sang ăt mâo mmông bi hdơr kơ phung leh êbuh kyua kơ klei êngiê hruê anei.

Sa yan mnga kluôm ênu\m, kuh ku\m h’uh mđao, lo\ mâo sa klei yuôm bhăn, tơdah mnuih leh êbuh lo\ mko\ klei yuôm bhăn hlăm klei hd^p ara\ anei.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k