VOV4.Êđê- Hdră “Êlan pui kmlă dang kông leh anăn computer kơ adei” mơ̆ng knŭk kna mtrŭt mjhar dưi mkŏ mjing leh anăn dôk mkŏ mjing ti čar Dak Lak hŏng klei nao hgŭm leh anăn sa ai mơ̆ng lu gưl bruă, dhar bruă, knơ̆ng bruă, phung mâo ai tiê kmah. Leh hgao 1 mlan mkrah mkŏ mjing hdră êlan anei dưi bi mguôp leh prăk kăk leh anăn mnơ̆ng yua hŏng ênoh êbeh 5 êklai prăk. Hluê anăn dưi đru kơ lu gŏ sang ƀun ƀin krĭng taih kbưi mâo kdrăp yua, êlan pui kmlă dang kông kơ phung hđeh sang hră hŏng klei hriăm online hlăm wưng klei ruă tưp Covid-19 dôk dleh dưi ksiêm dlăng.

Dôk duôn ngă hră mơar mă sim data amâo mă prăk mơ̆ng anôk bruă êlan internet Vinaphone mơ̆ng VNPT kdriêk Čư̆ Mgar đru ti sang hră anak mniê hriăm, ayŏng Y Rit Kƀuôr, sa gŏ êsei mâo klei hdĭp dleh dlan ti ƀuôn Sut Mđưng, să Čư̆ Suê brei thâo, klei đru anei yuôm bhăn snăk. Gŏ sang ñu mâo dua čô anak dôk hriăm gưl 1 leh anăn gưl 2, hriăm online sơaĭ kyua klei ruă Covid-19 dôk dleh ktuê dlăng. Gŏ sang ñu amâo mâo klei găl mkŏ êlan internet ôh, tơdah blei card điện thoại čiăng yua 3G, 4G kơ phung anak snăk liê prăk lu snăk, dleh dlan hŏng gŏ êsei ƀun msĕ si diñu. Hŏng sim amâo liê prăk êran pral dưi đru, klei rŭng răng kơ êlan mkŏ kơ phung anak hriăm online hlăm gŏ sang ñu dưi msir mgaih:

         “Pô hriăm adŭ 7, pô điêt hriăm adŭ 1. Sa čô hriăm aguah, sa čô hriăm tlam. Ăt hriăm hlăm đĭng blŭ đuič, pô gĭr yơh. Mni lač jăk kơ VNPT đru leh kơ mnuih ƀuôn sang krĭng taih kbưi čiăng phung anak dưi hriăm online”

Nguyễn Thị Bích Ngọc, Khua sang hră gưl 1 Lê Thị Hồng Gấm, să Čư̆ Suê, kdriêk Čư̆ Mgar brei thâo, hŏng klei jing anôk krĭng taih kbưi, krĭng mnuih djuê ƀiă, lu gŏ sang dleh dlan leh anăn êlan klei pui dleh kơ anak hriăm onlone. Hlăk êjai anăn, boh klei ruă tưp ti alŭ wăl dleh ktuê dlăng, bruă hriăm online năng ai srăng sui. Hdră đru sim data amâo lie prăk mơ̆ng anôk bruă internẻ msĕ si VNPT, Viettel kơ phung amĭ ama leh anăn phung nai đru lu kơ bruă mtô leh anăn hriăm ti sang hră:

“Anei jing klei đru mdê hjăn, kyua lu phung hđeh dleh dlan, internet čiăng hriăm amâo hơĭt kjăp. Kyua anăn klei đru anei kơ phung hđeh hlăm bruă hriăm online, ăt jăk snăk kơ phung hđeh hlăm bruă hriăm online, ăt dưi mjing klei găl kơ phung amĭ ama, kyua phung amĭ ama tinei dleh dlan.”

Anôk bruă êlan internet nao ti grăp sang hră đri sim data amâo mă prăk

 Jing sa hlăm dŭm anôk bruă mnia blei ba anăp hlăm bruă pŏk ngă hdră “ êlan klei pui leh anăn computer kơ adei” ti alŭ wăl, Trịnh Văn Dũng, K’iăng Khua bruă mnia blei VNPT Dak Lak brei thâo, mơ̆ng Knơ̆ng bruă sang hră leh anăn mtô bi hriăm, anôk bruă đru prăk leh anăn mnơ̆ng dhơ̆ng êbeh 1 êklai prăk. Mbĭt hŏng anăn, anôk bruă mbŏ kơ dŭm anôk mđung čiăng rơ̆ng êlan klei pui internet kơ phung hđeh krĭng taih kbưi hriăm online. Mbĭt anăn, ti dŭm anôk gưl kdriêk ăt hluê ngă klei đru sim data,  đru ênoh đru amâo mă prăk hluê si hdră sĭt êdi:

“Klei ruă Covid-19 dôk mâo dleh ktuê dlăng msĕ si ară anei snăn lu sang hră ti alŭ wăl ka dưi nao hriăm ti sang hră ôh. Phung anak čô ăt hriăm online leh anăn hlăm ênoh anăn mâo lu gŏ sang dleh dlan, amâo mâo kdrăp hriăm, amâo mâo êlan mđung čiăng dưi hriăm hră. Mơ̆ng klei anăn, hŏng Knơ̆ng bruă sang hră - mtô bi hriăm, VNPT mkŏ mjing ênoh đru mâo computer hriăm leh anăn sim data, ênoh đru anei mâo ênoh 1 êklai prăk.”

Êbeh 400 êbâo čô hđeh ti Dak Lak ăt dôk hriăm online

 Hluê si  Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm čar Dak Lak ksiêm yap, leh sa mlan mkrah pŏk ngă hdră “êlan klei pui leh anăn computer kơ adei”, truh ară anei kluôm čar mâo leh ênoh prăk đru leh anăn mnơ̆ng dhơ̆ng mâo ênoh êbeh 5 êklai prăk. Hlămk anăn, hjăn knuă druh, mnuih mă bruă hlăm dŭm anôk bruă đru mguôp hlăm brô 4 êklai prăk kơ leh “computer kơ adei”. Ênoh adôk kyua dŭm anôk bryă mnia blei, phung mâo ai tiê kmah đru. Đỗ Tường Hiệp,  K’iăng Khua Knơ̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm čar Dak Lak brei thâo, prăk leh anăn mnơ̆ng dhơ̆ng đru mguôp srăng dưi ba kơ dŭm adŭ bruă sang hră. Mơ̆ng boh klei sĭt, dŭm adŭ bruă srăng blei kơ phung hđeh mâo klei hdĭp delh dlan jing gŏ êsei giăm ƀun, gŏ êsei ƀun kyua hmaĭ mơ̆ng klei ruă Covid-19. Ară anei hdră ăt dôk lŏ dơ̆ng iêô mkrum čiăng iêô jih jang ala ƀuôn hgŭm.

“Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar gĭt gai leh Knư̆ng bruă sang hră mtô bi hriăm kčĕ hdră kčah čiăng iêô jak jih jang ala ƀuôn, dŭm anôk bruă hlăm bruă kđŏ čar hŏng mnuih ƀuôn sang ti čar Dak Lak đru blei, đru mguôp kơ bruă sang hră, kơ phung hđeh sang hră dleh dlan, jing phung hđeh ƀun, hmaĭ kyua klei ruă Covid-19 dưi mâo computer, kdrăp mnơ̆ng hriăm online jăk hĭn, rơ̆ng bruă mdei nao sang hră ƀiădah amâo mdei hriăm hră ôh.”

 Kluôm čar Dak Lak ară anei mâo êbeh 400.000 čô hđeh sang hră dŭm gưl, kyua klei ruă Covid-19 dleh ktuê dlăng, phung hđeh kluôm čar hriăm online. Khădah, hluê si klei ksiêm yap mơ̆ng bruă sang hră, mâo truh êbeh 67 êbâo čô hđeh sang hră amâo mâo kdrăp hriăm, êlan mđung čiăng hriăm online, phung hđeh anei jing hlăm gŏ êsei ƀun, giăm ƀun ti krĭng taih kbưi, dŭm dhar bruă leh anăn dŭm anôk bruă, phung mâo ai tiê kmah hlăm hdră “êlan klei pui leh anăn computer kơ adei” dôk ba klei mơak kơ lu phung hđeh krĭng taih kbưi, đru kơ bruă mtô leh anăn hriăm găl ênưih hĭn.

Pô mblang: H’Zawut Ƀuôn Yă