VOV4.Êđê - Gia\m 9 thu\n g^t gai knu\k kna (mơ\ng 1977 – 2006), Khua knu\k kna hđa\p Phan Văn Khải dưi tu\ yap ho\ng brua\ jing pô mâo klei m^n mkra mlih, `u\ kma. Hla\m ai tiê klei m^n mơ\ng lu phung thơ\ng kơ brua\ duh mkra pro\ng kơ brua\, sna\n Khua knu\k kna hđa\p dưi dla\ng myuôm êdi, bohnik hla\k hdra\ brua\ duh mkra Việt Nam hla\m du\m thu\n mlan dleh dlan êjai ênuk gưl mphu\n `u\ kma lehana\n po\k [a\ng bha\.

Khua knu\k kna hđa\p Phan Văn Khải

Hlăm ai tiê mnuih [uôn sang, phung knhăk kơ brua\ duh mkra, wưng Phan Văn Khải ngă khua knu\k kna, `u mâo leh lu klei đru mguôp kơ lăn ]ar lehana\n jing mnuih mâo hnơ\ng dưi thâo [uh kbưi, đru leh yuôn bhăn kơ brua\ mđ^ kyar klei duh mkra ala ]ar. Khua knu\k kna êlâo dih Phan Văn Khải dưi yap jing leh klei duh mkra Việt Nam hlăm du\m thu\n mlan dleh dlan tal êlâo hlăm klei `u\ kma lehana\n po\k [a\ng. Tiến sĩ Vũ Quốc Tuấn, khua hlăm êpul kăp k]e\ kơ khua knu\k kna Phan Văn Khải yăl dliê; Khua knu\k kna Phan Văn Khải jing mnuih mâo mjua\t bi hriăm ksa\ êma\, ma\ brua\ mâo klei bhiăn, boh nik thâo mđing hmư\. ~u kreh ngă brua\ ho\ng Êpul brua\ ksiêm duah, grăp hruê kăm ma\ brua\ sa blư\ ]ia\ng mđing hmư\ klei đru k]e\, boh nik tui duah hdră êlan mghaih msir klei dleh dlan hlăm brua\ duh mkra. Hlăm du\m thu\n tal êlâo mtam leh hdră bhiăn klei duh mkra mâo mko\ mjing thu\n 2000 mâo klei tu\ dưn, Khua knu\k kna êlâo dih Phan Văn Khải brei lui leh êbeh 240 mta hra\ mơar hơăi mang. S^t yơh ]ia\ng lăm lui du\m mta hra\ m’ar amâo lo\ djo\ guôp amâo mâo klei ênưih ôh, bi ma\ brua\ ho\ng du\m phu\n dhar brua\, tăp năng truh kơ klei bi mgăl ktang snăn kơh dưi. Tiến sĩ Vũ Quốc Tuấn la]:

“ Khua knu\k kna êlâo dih jing mnuih tal êlâo bi kla\ hdră mtru\n mđ^ kyar phung duh mkra man dưn lehana\n điêt ti Việt Nam, thu\n 2001, hdră mtru\n tal êlâo kơ puhng duh mkra man dưn lehana\n điêt mơ\ng ala ]ar drei mâo Phan Văn Khải bi kla\, hluê ho\ng klei m^n mơ\ng Êpul brua\ ksiêm duah hlăk ana\n. Hlăm jih gưl `u kia\ kriê, Phan Văn Khải mâo leh phung duh mkra dah kơ `u jing khua knu\k kna brua\ duh mkra. Gưl tal êlâo mâo mko\ mjing lu mta brua\, po\k lu êlan ruh mgaih djăp klei dleh dlan, lăm lui lu hra\ mơar amâo lo\ guôp kơ phung duh mkra”.

       Thu\n 2005, Khua knu\k kna hđa\p Phan Văn Khải nao kơ ala c\ar Mi [ri bi hdơr 10 thu\n lo\ bi ja\k klei mje\ mgia\m Việt Nam ho\ng Mi

Mạc Quốc Anh, K’ia\ng khua kia\ kriê Êpul hgu\m phung duh mkra man dưn lehana\n điêt [uôn pro\ng Hồ Chí Minh la]; ênuk Phan Văn Khải ngă khua knu\k kna, `u mjing leh lu klei găl kơ lu phung duh mkra dưi mko\ mjing lehana\n đ^ kyar. Ana\n brua\ mko\ mjing hdră bhiăn duh mkra hlăk thu\n 1999, lu hra\ mơar dưi lăm lui, khăt bi hro\ hdră ngă brua\, mâo lu klei bi tu\ ư kơ brua\ po\k [a\ng duh mkra mnia mblei… Boh nik, êjai ngă brua\ knua\ khua knu\k kna Phan Văn Khải ngă ho\ng lu hdră pral, bo\ ho\ng klei kreh knhâo, ]o\ng ngă mtam, kyuana\n dưi ata\t lăn ]ar tlaih mơ\ng klei dleh dlan hlăk wưng thu\n 1997. Hlăk ana\n, klei duh mkra ti Châu Á tuôm ho\ng klei dleh dlan kơ ngăn prăk hlăm lar [ar, [ia\dah ala ]ar drei amâo mâo hmăi pro\ng ôh mse\ ho\ng du\m ala ]ar Thailan, Nhật Bản, Hàn Quốc… Mơ\ng ana\n mjing klei đăo knang kơ phung duh bi liê, phung duh mkra mơ\ng ala ta] êngao:

“ Hlăm klei g^t gai knu\k kna, Khua knu\k kna êlâo dih Phan Văn Khải klam hlăm wưng lăn ]ar le\ hlăm klei dleh dlan kơ ngăn prăk ti Châu Á thu\n 1997, ho\ng klei g^t gai mbrua\ ]o\ng duh m^n pral kơ klei duh mkra kluôm snăn lăn ]ar tlaih mơ\ng klei dleh dlan. Khua knu\k kna khăt bi hro\ êbeh 60% mta hra\ mơar hơăi mang, bi hro\ hruê mlan ngă hra\ mơar, ho\ng brua\ mđ^ klei thâo kơ êpul ngă brua\. Mjing anôk bi ktưn ênuah djăp ênu\m hdră ngă brua\ mơ\ng phung duh mkra”.

Sa ai ho\ng klei m^n anei, Tô Ngọc Sơn, alu\ 3, wa\l krah Phúc Thọ, [uôn pro\ng Hà Nội la]:

“ ~u jing mnuih mâo k’hưm pro\ng, mâo klei thâo lu, mâo ai tiê thâo khăp kơ lăn ]ar năng mpu\ êdi. ~u hd^p amâo mâo tui tio\ klei mdro\ng sah hơăi mung mang, jing mnuih [uôn sang hmei [uh ho\ng brua\ jing khua knu\k kna hla\m wưng klei duh mkra djăp ala ]ar ti Ngo\ Dhu\ng C|âu Á tuôm ho\ng klei dleh dlan kjham êdi hlăk thu\n 1997, [ia\dah `u g^t gai leh knu\k kna ngă brua\ ata\t klei duh mkra ala ]ar pô phu\n tal êlâo nao hla\m klei mlih mrâo, `u\ kma ho\ng ala ta] êngao. Kâo yap anei jing klei tu\ dưn năng ]ih pioh êdi”.

Tuôm ngă brua\ sui thu\n ho\ng khua knu\k kna êlâo dih Phan Văn Khải, tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm, Khua knơ\ng kia\ kriê knơ\ng prăk knu\k kna Việt Nam la]: Khua knu\k kna êlâo dih Phan Văn Khải jing mnuih [ia\ blu\, mâo klei uê` klam pro\ng, mghaih msir djăp mta brua\ ho\ng klei mdje\ mâo ai tiê ngă brua\ tơl truh hnơ\ng. leh jing pô dja\ ako\ knu\k kna, brua\ duh mkra-phung duh mkra anôk duh mkra ana\n yơh jing mta phu\n kơ klei `u k`ăm ruh mgaih ]ia\ng mâo boh kdru\t kơ brua\ duh mkra mđ^ kyar, `u bi kla\ mko\ mjing hdră bhiăn bi kjăp ]ia\ng ata\t brua\ duh mkra mâo klei đ^ kyar hluê hdră êlan duh mkra mnia mblei, mjing atur yuôm bhăn ]ia\ng kơ lăn ]ar đ^ kyar. Tiến sĩ Cao Sĩ Kiêm brei thâo:

“ ~u jing mnuih mko\ mjing lu klei bhiăn pioh kơ brua\ mlih mrâo ]ia\ng dưi `u\ kma pral ho\ng ala ta] êngao. Bohnik du\m hdră ksiêm ma\ klei hriăm, po\k ngă brua\, prăp êmiêt kơ djăp mta brua\ hlăm ala ]ar ]ia\ng `u\ kma ho\ng ta] êngao, boh nik hla\m brua\ ngăn prăk. Djăp mta brua\ pioh kơ klei mđ^ kyar mse\ si: Klei bhiăn, kdrăp ngă brua\, klei mjua\t bi hriăm mnuih ngă brua\, djăp mta klei ]ia\ng kơ ngăn prăk Việt Nam bi mlih pral, mjing klei đ^ kyar pral hla\m klei duh mkra”.

Dưi la]; h[uê ênuk klei ala ]ar duh mkra jing mâo klei đru mguôp pro\ng snăk mơ\ng khua knu\k kna êlâo dih Phan Văn Khải, jing sa ]ô khua g^t gai mâo klei m^n pro\ng, mâo ai tiê mđ^ mlih, duah êlan `u\ kma ho\ng ta] êngao. Lo\ ]uê kơ brua\ mko\ mjing atur kjăp kơ klei duh mkra ]ia\ng kơ lăn ]ar drei `u kma ho\ng ta] êngao êlam h^n, đ^ kyar hla\m tar anôk dông ro\ng lăn. Mơ\ng ana\n đru kơ brua\ ru\ mdơ\ng lehana\n mđ^ kyar lăn ]ar knư\ hruê knư\ kreh dhar, mdro\ng sah.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k