VOV4.Êđê- Bruă pŏk hluê ngă tŭ dưn hdră êlan tla prăk răng mgang dliê jing bruă ngă hŏng êdah kdlưn hŏng bruă lŏ hma, mjing klei bhiăn ngăn prăk mrâo, hơĭt kjăp, bi hrŏ klei ktrŏ kơ prăk knŭk kna đru mguôp tuôm bhăn răng mgang leh anăn mđĭ kyar hơĭt kjăp dliê Kon Tum. Anei jing klei bi mklă mơ̆ng Knơ̆ng bruă sang čư̆ êa čar Kon Tum hlăm Klei bi kƀĭn ksiêm wĭt 10 thŭn hluê ngă hdră êlan tla prăk răng mgang dliê, pla hrô ti čar mguôp hŏng klei bi hdơr 10 thŭn mkŏ mjing keh răng mgang leh anăn mđĭ kyar dliê čar Kon Tum.

Blŭ hrăm ti knăm mphŭn pŏk Klei bi kƀĭn, Nguyễn Hữu Tháp, K’iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Kon Tum, Khua Êpul hgŭm kriê dlăng Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar mñă klă, 10 thŭn hluê ngă, mơ̆ng thŭn 2011 – 2020, hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê jing leh sa hdră mtrŭn prŏng djŏ hŏng klei dôk mâo sĭt mâo anôk bruă sang čư̆ êa dŭm gưl, anôk bruă, êpul êya, mnuih ƀuôn sang sa ai hluê ngă, čiăng kơ hdră mtrŭn nao mŭt hlăm klei hdĭp lehanăn dưi mâo dŭm boh tŭ dưn năng čih yap mbĭt anăn ba hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê jing bruă êdah êdi mơ̆ng Anôk bruă lŏ hma lehanăn mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang. Nguyễn Hữu Tháp, lač:

“Anôk bruă sang čư̆ êa čar ksiêm wĭt leh 10 thŭn hluê ngă hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê kñăm tĭng dlăng hdră mkŏ mjing hluê ngă. Dŭm boh tŭ dưi mâo, klei gun kpăk, êdu kƀah, mơ̆ng anăn ba mdah klei akâo čiăng, hdră êlan mđĭ kyar wưng 10 thŭn kơ anăp 2021 – 2030. Ti Klei bi kƀĭn anei ăt mtă kơ phung khua kiă kriê dŭm knơ̆ng, dhar bruă, anôk bruă sang čư̆ êa dŭm kdriêk, ƀuôn prŏng, dŭm êpul êya, pô dliê ba yua hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê lehanăn pla dliê bi hrô ƀrư̆ hruê ƀrư̆ bi hrŏ tuič hnơ̆ng klei gun kpăk, êdu kƀah”.

Leh 10 thŭn hluê ngă hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê, Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Kon Tum mâo leh êbeh 1.900 êklai prăk. Keh kah mbha leh giăm 1.800 êklai prăk tĭng tla kơ pô dliê jing dŭm êpul bruă, gŏ êsei, mnuih ƀuôn sang, êpul êya mâo Knŭk kna jao lăn, jao dliê lehanăn mâo Anôk bruă sang čư̆ êa gưl să dưi Knŭk kna jao klei đua klam kriê dlăng, răng mgang dliê. Prăk yua hlăm hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê đru răng mgang leh 384 êbâo ha dliê, truh hlăm brô 67% ênhă dliê mơ̆ng čar amâo tĭng ôh ana ksu lehanăn dŭm mta mnơ̆ng pla mkăn. Kơ bruă pla dliê bi hrô, 7 thŭn êgao, čar Kon Tum pla leh êbeh 2.200 ha dliê lehanăn đru kơ mnuih ƀuôn sang pla êbeh 647 ha dliê pla mjing. Hồ Thanh Hoàng, Khua keh prăk răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Kon Tum bi mklă, hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê ƀrư̆ hruê ƀrư̆ mŭt êlam hĭn hlăm klei hdĭp lehanăn mâo klei đua klam yuôm bhăn hlăm anôk bruă kriê kmrơ̆ng mơ̆ng čar:

“Mơ̆ng phŭn mkăp hdră tĭng dlăng bruă răng mgang dliê ruh mtlaih leh klei dleh dlan hlăm bruă ngăn prăk kơ anôk bruă dliê kmrơ̆ng čiăng duh bi liê kơ hdră kriê dlăng, răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê kluôm hlăm alŭ wăl čar, boh nik dŭm Anôk bruă dliê kmrơ̆ng mâo ênoh duh bi liê čiăng krơ̆ng kjăp hdră ngă bruă hlăk hdră duh mkra pla mjing, mnia mblei dôk lu dleh dlan. Krơ̆ng h’ĭt kjăp lehanăn ƀrư̆ hruê ƀrư̆ pŏk mlar hdră hrui wĭt mơ̆ng bruă răng mgang dliê lehanăn mđĭ kyar dliê ti alŭ wăl. Phung pô dliê jing anôk bruă sang čư̆ êa gưl să msir mghaih klei kƀah ngăn prăk, pral mâo hdră mkăp ngăn prăk hlăm grăp thŭn čiăng pŏk ngă dŭm hdră duh bi liê kơ bruă răng mgang, mđĭ kyar dliê, đru bi h’ĭt ênhă dliê dôk mâo wăt kơ hnơ̆ng, klei tŭ jăk lehanăn mđĭ kyar dliê mrâo. Klei hdĭp phung knuă druh, mnuih mă bruă nao hgŭm răng mgang dliê dưi mkra mđĭ klă sĭt, h’ĭt ai tiê dôk ngă bruă lehanăn siă suôr hŏng dliê”.

Mbĭt hŏng dŭm boh tŭ dưi mâo, ti klei bi kƀĭn ksiêm wĭt 10 thŭn hluê ngă hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê, pla dliê bi hrô ti alŭ wăl čar mguôp hŏng knăm bi hdơr 10 thŭn hruê mkŏ mjing Keh răng mgang lehanăn mđi\ kyar dliê čar Kon Tum, phung bi ala hưn mdah leh klă dŭm klei gun kpăk, êdu kƀah brei msir mghaih kñăm mđĭ lar jăk hĭn boh tŭ dưn mơ̆ng hdră mtrŭn, klă klơ̆ng msĕ si: Adôk klei ka hưn mdah klă, êmưt tĭng tla prăk mơ̆ng dŭm êpul êya; dŭm pô dliê ka bi mklă lehanăn ka tla prăk răng mgang dliê kơ dŭm gŏ sang, mnuih, êpul êya tŭ klei phăn jao răng mgang dliê djŏ guôp. Blŭ hrăm mjưh ruê̆ klei bi kƀĭn, Nguyễn Hữu Tháp, K’iăng khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Kon Tum, Khua Êpul hgŭm kriê dlăng Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar ba mdah leh dŭm hdră msir kñăm msir mghaih dŭm klei dleh kpăk hlăm bruă hluê ngă hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê, hlăm anăn mñă klă bruă klam mơ̆ng Anôk bruă lŏ hma lehanăn Keh răng mgang, mđĭ kyar dliê mơ̆ng čar:

“Knơ̆ng bruă Lŏ hma mđĭ kyar krĭng ƀuôn sang bi hgŭm hŏng Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê, dŭm êpul êya djŏ tuôm ktrâo lač kơ pô dliê hluê ngă hdră mtrŭn djŏ si klei kčah mtrŭn. Ngă jăk hdră ksiêm dlăng bruă kriê dlăng, ba yua prăk tĭng tla hdră kriê mgang dliê mơ̆ng dŭm pô dliê jing êpul êya. Pŏk hdră ksiêm dlăng hdră pla dliê bi hrô ti alŭ wăl čar. Knơ̆ng bruă ksiêm dlăng dliê kmrơ̆ng bi hgŭm hŏng êpul djŏ tuôm mâo hdră msir mghaih dŭm êpul êya, anôk bruă, mnuih amâo hluê ngă djŏ hdră mtrŭn tĭng tla bruă kriê dlăng dliê, amâo hưn mdah klă ênŭm ênoh tĭng tla bruă răng mgang dliê djŏ si klei kčah mtrŭn lehanăn pô dliê jing dŭm êpul bruă knŭk kna tĭng tla amâo djăp ênŭm, amâo djŏ wưng kčah prăk kơ mnuih tŭ bruă răng mgang, phăn jao dliê”.

Hŏng bruă hluê ngă tŭ dưn hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê, ƀri bi hdơr 10 thŭn hruê mkŏ mjing, Keh răng mgang lehanăn mđĭ kyar dliê čar Kon Tum kdrưh mâo mă leh Hla čhiăm gru bi lông ktưn mơ̆ng Khua knŭk kna mđup brei kơ êpul êya bi leh hdră kčah ngă bruă êdah kdlưn, ba akŏ hlăm hdră bi ktưn khăp čiăng kơ ala čar ti čar Kon Tum thŭn 2020. Ƀri gưl anei, Khua anôk bruă sang čư̆ êa čar Kon Tum ăt mđup brei hră pa mni kơ 3 êpul êya, 5 čô mnuih, 12 alŭ, 6 gŏ êsei mâo boh tŭ êdah kdlưn hlăm bruă hluê ngă hdră tĭng tla bruă kriê dlăng, răng mgang dliê ti alŭ wăl čar hlăm 10 thŭn êgao./.

                                                    Pô mblang: H’Nêč Êñuôl