VOV4.Êđê - Ma\ c\an phu\n pra\k c\an pioh nga\ brua\ duh [ơ\ng mơ\ng du\m Knơ\ng pra\k jing klei dleh dlan êdi ho\ng mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma, bohnik ti kr^ng taih kbưi. Bohnik, ho\ng klei brei ]an pra\k ti êngao ho\ng ênoh pra\k mnga ktro\ nga\ leh kơ lu go\ êsei mnuih [uôn sang ti kr^ng Dap Kngư lui] pưk sang, lui] la\n ala… K`a\m msir mghaih boh klei anei, hla\m wưng gia\m anei, Knơ\ng pra\k brua\ Lo\ hma lehana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang ]ar Daklak mâo leh klei mkra mđ^ mlih ja\k ga\l mse\ si mkra mlih brua\ nga\ hra\ m’ar, po\k knơ\ng pra\k nao hiu  nga\ brua\  truh kơ du\m [uôn sang. Du\m hdra\ msir anei phu\n tal êlâo đru leh kơ mnuih [uôn sang ti kr^ng taih kbưi, kr^ng mnuih [uôn sang djuê ana [ia\ êlưih mâo ma\ c\an phu\n pra\k duh bi liê kơ brua\ duh [ơ\ng, mđ^ kyar brua\ duh mkra, bi h’^t kja\p klei hd^p mda.

Hlăm du\m hruê anei anak [uôn sang ti [uôn Kăm sa\ Dak Liêng, kdriêk Lăk hlak dôk wia\ mdiê bhang. Amai H’Ko# {uôn Dap brei thâo: Jih jang mnuih hlăm [uôn mơak sơăi yan anei djo\ boh mnga, ]h^ mâo ênoh mơh. }h^ hlăm lo\ mtam ho\ng ênoh 6.800 prăk/kg, jing yuôm h^n kơ thu\n dih grăp kg giăm 1 êbâo prăk. Go\ sang amai H’Ko# ngă ma\ kno\ng điêt lo\, [ia\dah mơak jing mâo ba w^t mơ\ng brua\ mkăn mơ\ng lo\. Ana\n jing ung mo# `u mrâo blei sa boh êdeh wia\ mdiê. ~u brei thâo: Grăp hruê êdeh `u dưi nao wia\ êbeh kơ sa ha mdiê. Leh kah he\ jih kơ ênoh êa pui, prăk ai, ung mo# `u adôk mnga êbeh 1 êklăk 500 êbâo prăk.

“ Agribank đru leh kơ go\ sang mâo ]an prăk blei êdeh wia\. Găl ênưih đru mnuih [uôn sang hlăm [uôn lehana\n găp djuê ngă brua\ hmao ho\ng yan, dưi `e\ đue# kơ yan êa lip, lehana\n đru mđ^ ênoh mâo ba w^t kơ go\ sang pô”.

Nguyễn Hữu Xuân, Khua knơ\ng prăk Agribank ti kdriêk Lăk brei thâo, ara\ anei, ênoh mnuih [uôn sang leh ]an prăk truh 600 êklai prăk, ho\ng 4.800 go\ êsei mâo ]an, hlăm ana\n truh 80% jing mnuih djuê [ia\ ]an prăk. Lu jing duh kơ brua\ lo\ hma, mse\ si blei hbâo pruê kơ kphê, lehana\n ngă lo\. Hlăm ênoh giăm 5 êbâo go\ êsei ]an prăk, lu jing ngă brua\ mâo klei tu\ dưn sơăi, kno\ng 151 go\ êsei ka dưi tla prăk knơ\ng prăk kyua amâo mâo myun tuôm he\ ho\ng klei yan adiê ngă.

Tui si Lê Thế Anh, k’ia\ng khua sa\ Dak Liêng hlăm ênoh 2.457 go\ êsei mnuih [uôn sang hlăm sa\ snăn ara\ anei mâo truh 1.137 go\ êsei [un, truh giăm mkrah ênoh go\ êsei, lu le\ hlăm mnuih djuê [ia\. Lu go\ êsei mâo ]an mơ\ng knơ\ng prăk đru ba brua\ yang [uôn. Ênoh anei amâo mâo djăp ôh kơ mnuih [uôn sang ]an. Lehana\n mnuih [uôn sang ]ia\ng kơ prăk djo\ hlăm sa wưng mb^t s’ăi pioh duh kơ brua\, mơ\ng ana\n dleh dlan mơh klei kơ prăk kăk. Lê Thế Anh la]:

“ Amâo mâo djo\ kno\ng sa\ Dak Liêng, [ia\dah păt ]ia\ng jih mnuih [uôn sang hlăm kdriêk Lăk mâo klei ]ia\ng kơ prăk pioh duh kơ brua\ jing pro\ng snăk. Snăn knơ\ng prăk amâo mâo jăk dưi mkăp djăp ôh prăk kơ mnuih [uôn sang, amâodah mâo hnui, lehana\n k[ah mnuih ngă brua\ hla\m knơ\ng prăk. Êmưt hlăm klei ngă hra\ mơar, snăn ara\ anei leh mđ^ mlih hdră ngă hra\ mơar ]an prăk, klei ma\ brua\ pral h^n mơh. {ia\dah ăt adôk mâo mơh đa đa klei ktro\ hla\m brua\ knua\. }ang hmăng kơ gưl nah dlông, knơ\ng prăk knu\k kna mâo hdră mtru\n đru kơ brua\ ngă hra\ mơar pral h^n ]ia\ng kơ mnuih [uôn sang mâo ]an prăk pral h^n mơ\ng klei ngă hra\ mơar ]an prăk”.

{uôn Phao, sa\ }ư\ Mta, kdriêk Mdrak jing [uôn ênu\m anak Êđê sơăi hd^p mda, kno\ng hlăm thu\n dih mâo leh 35 go\ êsei ]an prăk mơ\ng knơ\ng prăk mđ^ kyar brua\ lo\ hma kdriêk Mdrak, ho\ng ênoh truh 1 êklai 450 êklăk prăk pioh pla kbâo. Y –Hin Ksơr, khua [uôn, [uôn Phao brei thâo ara\ anei [uôn mâo 80ha kbâo. Êlâo dih lăn anei mnuih [uôn sang pla ktơr, pla hbei [lang sah kba leh, ara\ anei ]an prăk mơ\ng knơ\ng prăk pioh pla kbâo. Anei jing yan tal êlâo [uôn mâo koh kbâo, kah knar 1ha mâo ba w^t truh 42 êklăk prăk :

“ Kâo jing Y – Hin Ksơr, khua [uôn, [uôn Phao. Kâo ]an prăk knơ\ng prăk brua\ lo\ hma pioh duh kơ brua\ lo\ hma, blei êmô, blei hbâo pruê pla kbâo pioh mđ^ kyar klei hd^p mda”.

Y-Him Ksơr, ti [uôn Hoang, sa\ krông Jing, kdriêk Mdrak brei thâo, thu\n dih go\ sang `u ]an leh prăk knơ\ng prăk mđ^ kyar brua\ lo\ hma Mdrak 100 êklăk prăk. Ênoh prăk anei bi liê kơ brua\ lo\ hma:

“ Knơ\ng prăk đru leh kâo mâo ]an truh 100 êklăk prăk. Kâo blei mâo 3 drei êmô, lehana\n mkra war u\n, bư\ mnư\. Du\m adôk kâo blei hbâo pruê kơ kbâo, kơ mdiê ]ia\ng mâo ba w^t klei tu\ dưn. Kâo mơak kyua mâo leh knơ\ng prăk đru brei ]an. Mgi dih kâo g^r ngă brua\ tla w^t he\ prăk knơ\ng prăk, ]ia\ng mâo klei đăo knang kơ pô ]an prăk”.

K`ăm mjing djăp klei găl kơ mnuih [uôn sang dưi ]an prăk, Nguyễn Đình Diệu, khua kia\ kriê knơ\ng prăk mđ^ kyar brua\ lo\ hma Mdrak brei thâo, anak anei knơ\ng prăk srăng mprăp sa boh êdeh pioh nao ngă hra\ mơar kơ mnuih [uôn sang ]an prăk. }ang hmăng brua\ anei srăng đru kơ mnuih [uôn sang mâo ]an prăk pral h^n hmao ho\ng yan ngă brua\, đru bi hro\ klei [un knap, kpưn đ^ kơ sah mdro\ng:

“ Klei kơ prăk kăk mâo knơ\ng prăk mkăp truh pral ho\ng anak [uôn sang ]an, boh nik ho\ng mnuih djuê [ia\. Tơdah mâo klei ]ia\ng ]an hlo\ng dưi ]an mtam. Lehana\n mnuih [uôn sang yua prăk ho\ng klei tu\ dưn. Hlăm du\m thu\n giăm anei mâo leh du\m go\ êsei đ^ kyar hlăm brua\ knua\, tloh blei mprăp mnơ\ng mnua\ yua hlăm sang. Mơ\ng knơ\ng prăk brua\ lo\ hma mnuih [uôn sang mâo ]an ngă brua\ tu\ jing leh”.