VOV4.Êđê - Hla\m du\m thu\n gia\m anei ti kr^ng wa\l Dap Kngư yan adiê [rư\ amâo mâo ja\k ga\l mdê mdô, amâo lo\ djo\ si klei bhia\n yang đar ôh, nga klei luc\ liê pro\ng kơ klei hd^p mda anak mnuih leh ana\n nga\n dra\p. Thu\n anei kha\ mrâo truh yan hjan, [ia\ brua\ knu\k kna alu\ wa\l leh ana\n mnuih [uôn sang du\m c\ar hla\m kr^ng wa\l dôk hyưt yơh kơ klei yan adiê nga\.
Ang^n đru\ng ako\ yan hjan ngă kơ ksu ti să Đăk Năng, [uôn pro\ng Kon Tum joh êbuh.
Hlăm du\m gưl adiê hjan ako\ yan hlăm ako\ mlan 3 leh ana\n krah mlan 5 ngă klei lui] liê pro\ng kơ ngăn do\ ti alu\ wa\l [uôn pro\ng Kontum, ]ar Kontum. Ti du\m să: Đăk Năng, Ngọc Bay, Đoàn Kết… hjan le\ pliêr mâo wa\t ang^n đru\ng, puh mđung ngă kpo\k ]uôr hlăm brô 200 boh sang mnuih [uôn sang, ngă dlưh 1 boh sang aê diê hlăk dôk ru\ mdơ\ng, 2 boh sang rông leh ana\n puh mđung ngă kpo\k lu adu\ hriăm. Ang^n đru\ng ngă du\m pluh ha ksu joh êbuh, ngă lui] liê kơ bruă duh mkra mơ\ng mnuih [uôn sang pro\ng êdi. A Do Le ti [uôn Rơ Wak, să Đăk Năng ăt ka jih klei hu^ hyưt kyua gưl adiê hjan ang^n đru\ng tlam m’măt hruê 16/5 ngă joh êbuh êbeh 1 ha ksu hlăk kuêh mă ktăk:
“ Ang^n ktang leh ana\n hjan hlăm lu anôk. Êdei kơnăn ang^n pro\ng `u kw^l mơ\ng t^ng be\ hriê puh nao kâo kăn lo\ thâo lei. Sang pui mtu\k mtu\l `u puh mđung jih. Kyâo mtâo joh êbuh đu\ng đu\ng kâo [uh ktang êdi, kâo amâo jho\ng po\k [a\ng ôh. Hu^ hyưt êdi amâo thâo ôh hnư hrui w^t hlăm go\ êsei ara\ anei jưh knan kơ ya be\ mta mnơ\ng, Knang kơ ksu [ia\dah ara\ anei joh êbeh mse\ snei”.
Khă gơ\ knu\k kna du\m gưl mơ\ng ]ar Kontum pral kdal hlăm bruă mko\ mjing hdră răng mgang klei truh tơl yan adiê ngă, hriăm mjuăt ksă êmă hdră bruă 4 ti ana\n. {ia\dah alu\ wa\l dleh dlan, lu anôk êdu awa\t, ana\p hu^ mâo klei êa kur proh, klưh lăn sơnăn klei lui] liê s^t nik fleh yơh dưi tlaih hlăm yan hjan êa lip thu\n anei.
1 anôk klưh lăn hlăm êlan dơ\ng pro\ng ]ar mrô 676 kdriêk Kon Plông hlăm yan hjan êa lip thu\n 2017.
Đăk Glei jing kdriêk [un, ênoh prăk ba jao kơ knơ\ng prăk knu\k kna kluôm thu\n kno\ng mâo hlăm brô 21 êklai prăk, [ia\dah klei truh tơl mơ\ng yan adiê ngă lui] liê êbeh mkrah wah. K]ưm hlăm yan hjan thu\n anei, adôk amâo djo\ [ia\ ôh klei lui] liê mơ\ng thu\n êlâo ka dưi msir mghaih. Kyua ana\n klei klưh lăn, gun kpăk srăng mâo ti ya wưng hlăm du\m kdrê] êlan dơ\ng pro\ng kdriêk nao kơ du\m să: Đăk Nhoong, Đăk Blô; Êlan dơ\ng pro\ng ]ar nao kơ du\m să: Đăk Choong, Mường Hoong, Ngọc Linh... Trịnh Xuân Lộc, K’iăng khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk Đăk Glei brei thâo:
“ Klei dleh dlan [uh klă ana\n jing alu\ wa\l troh trôk, bi ktlah ho\ng nah êngao. Du\m kdrê] êlan ana\p mâo klei truh tơl kyua adiê hjan pro\ng wưng sui khăng ngă klưh lăn, ngă gun kpăk êlan klông. Tal 2 ana\n jing ngă êa lip ti du\m kr^ng mnuih [uôn sang dôk. Tal 3 ngă hma^ djo\ kơ mnơ\ng pla mjing. Kơ klei dleh dlan amâo mâo mđing dlăng mơ\ng alu\ wa\l prăk yua kơ bruă brei, msir mghaih hdră bruă đru do\ng mnuih mâo klei truh adôk êdu awa\t”.
Mb^t ho\ng du\m kdrê] êlan dơ\ng pro\ng }ar, êlan dơ\ng pro\ng Kdriêk ti 3 kdriêk: Đăk Glei, Tu Mrông leh ana\n Kon Plông khăng mâo klei gun kpăk hlăm ya wưng tơdah adiê hjan êa lip pro\ng. Hlăm alu\ wa\l ]ar Kontum, du\m kdrê] êlan dơ\ng pro\ng ala ]ar, mse\ si êlan Hồ Chí Minh, êlan dơ\ng pro\ng ala ]ar mrô 40B, êlan dơ\ng pro\ng ala ]ar mrô 24, êlan Trường Sơn Đông mko\ Kontum ho\ng kwar Krah leh ana\n du\m ]ar lăn Dap Kngư ăt khăng mâo klei bi ktlah ho\ng nah êngao kyua klưh lăn leh ana\n êa lip hlăm yan hjan. Mb^t ana\n hdră bruă rơ\ng kjăp klei êđăp ênang du\m ênao mgơ\ng êa bi êran phu\n pui kmlă; 175 knơ\ng kdơ\ng êa; mâo 71 ênao mơ\ng êa, 97 knơ\ng kdơ\ng êa, 7 anôk bruă pom êa ho\ng pui kmlă ăt jing hdră bruă dleh dlan. Nguyễn Hữu Nghĩa, khua Adu\ bruă kỹ thuật Anôk bruă kriê dlăng ba yua du\m knơ\ng kdơ\ng êa ]ar Kontum brei thâo:
“ Du\m hdră bruă ana\n ara\ anei dôk rah rưng hlăm kluôm 9 kdriêk, [uôn pro\ng mơ\ng ]ar. Kyua ana\n anôk mko\ mjing hdră bruă kbưi leh ana\n lăn ala ]ư\ ]hia\ng bi ktlah ho\ng nah êngao, sơnăn dleh dlan hlăm bruă êrô hiu, ksiêm dlăng. Tal 2 ana\n jing du\m knơ\ng kdơ\ng êa ngă mkra sui leh truh kơ ara\ anei ka lo\ mkra mđ^ mơh, sơnăn gơ\ jhat rai leh. Mta mkăn, t^ng ako\ du\m knơ\ng kdơ\ng êa kyâo mtâo rơ\k ktơ\k hro\ tru\n kyua ana\n s^t mâo hjan hnơ\ng êlu\ ]uah leh ana\n kyâo mtâo tuh hriê hlăm hnoh êa ngă lu klei dleh dlan hlăm bruă kah mbha bruă răng mgang êa lip ang^n êbu\”.
Boh s^t brei [uh du\m thu\n giăm anei, alu\ wa\l lăn Dap Kngư la] kluôm, ]ar Kontum la] hjăn khăng mâo klei truh tơl leh ana\n klei hma^ djo\ mơ\ng áp thấp nhiệt đới ăt mse\ mơh du\m gưl ang^n êbu\. Hlăk êjai ana\n ho\ng lăn ala troh trôk, bi ktlah ho\ng nah êngao leh ana\n mâo lu alu\ wa\l mnuih [uôn sang dôk, mta bruă nah gu\ dôk hlăm alu\ wa\l êdu awa\t êlưih mâo klei êa kur proh, klưh lăn anăn thu\n anei, khă gơ\ mphu\n k]ưm yan hjan êa lip, [ia\dah klei hu^ hyưt kơ klei truh tơl mơ\ng yan adiê ngă mâo leh ho\ng brua\ knu\k kna leh ana\n mnuih [uôn sang alu\ wa\l./.
Viết bình luận