VOV4.Êđê - Ti ]ar Kontum, leh du\m gưl adiê hjan ako\ yan, mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma hla\k mjê] ba pla hbei [lang yan mrâo. Thu\n anei, mb^t ho\ng brua\ bi blei djuê mjeh ana hbei [lang ho\ng ênoh yuôm, klei hin ana  hbei djuê mjeh a\t hla\k mâo nga\ kơ amâo djo\ [ia\ ôh mnuih [uôn sang ti alu\ wa\l anei am dưi blei mjeh ]ia\ng ba pla.

Mnuih [uôn sang bi blei kdhô kdhô mjeh hbei [lang.

Klei mjeh ana hbei [lang đ^ ênoh c\h^ leh ana\n k[ah hin mâo pa\t c\ia\ng jih du\m alu\ wa\l c\ar Kontum, bohnik ti du\m kdriêk pla lu hbei [lang mse\ si: Đak Tô,  Sa Thầy, Ngọc Hồi, Kon Braih… Tơ mse\ si thu\n dih gra\p ana hbei [lang, kha\t mâo 10 kdrêc\ mnuih [uôn sang kno\ng blei hla\m brô êbeh 1.000 pra\k, sna\n hla\m yan thu\n anei đ^ mơ\ng 2.500 – 3.000 pra\k. Amai Nguyễn Thị Hồng, sang ti sa\ Đak Ruông, kdriêk Kon Braih brei thâo:

“ Thu\n anei mnuih [uôn sang c\ia\ng pla hbei [lang duah amâo mâo mjeh ana hbei [lang ôh. Thu\n anei blei mơ\ng 2.500 – 3.000 pra\k sa ana, ka\n mâo pioh blei lei”.

Blei yuôm [ia\ mâo mjeh pioh ba pla jing  ja\k leh yơh ana\n.

C|ia\ng ba pla mâo 1 ha đang hbei [lang mnuih [uôn sang ti c\ar Kontum c\ia\ng mâo mơ\ng 12.000 truh 16.000 kdrêc\ mjeh, bi knar ho\ng ênoh pra\k bi liê blei hla\m brô 5 êkla\k pra\k. Tơ pô amâo mâo ôh mjeh, mb^t ho\ng brua\ blei ho\ng ênoh yuôm, mnuih [uôn sang lo\ tu\ lu klei truh, bohnik kơ hnơ\ng tu\ jak mơ\ng ana mjeh.

Amai Lê Thị Ánh Kiều, sang ti alu\ 2, sa\ Diên Bình, kdriêk Đak Tô brei thâo: sa c\a\p mjeh ana hbei [lang mnuih blei bi tu\ ma\ wa\t ana điêt leh ana\n ana leh krô. Êgao h^n kơ ana\n jing wưng anei amâo mâo [ia\ ôh go\ êsei bi lui êruh la\n kyua blei amâo mâo ôh mjeh pioh ba pla.

“ Ara\ anei mâo pra\k a\t ka\n mâo blei lei ayo\ng ah. Ti anei ara\ anei dla\ng kluôm mjeh ana hbei [lang ara\ng mâo ênoh c\h^ leh jih. Ara\ anei lu anôk lui  êruh la\n kyua amâo mâo ôh mjeh  pioh ba pla. Ayo\ng kâo mâo 2 ha, mrâo lo\ dơ\ng blei 1 ha la\n  [ia\ ti nao mâo ma\ mjeh pioh ba pla, ana\n lui êruh yơh.”

Hlak êjai mnuih [uôn sang bi blei ana hbei [lang mjeh ho\ng ênoh yuôm, đa amâo mâo ôh pioh blei, sna\n Adu\ brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uiôn sang du\m alu\ wa\l mơ\ng c\ar Kontum le\ amâo mâo hdra\ msir brei ôh hla\m brua\ duah phu\n mjeh  pioh ba pla hla\m yan mrâo ti ana\p. Ti kdriêk Đak Tô, kyua  k[ah hin djuê mjeh, lu la\n mơ\ng mnuih [uôn sang bi ba yua wa\t mjeh djo\ leh mnơ\ng nga\ pioh ba pla hla\m yan anei. A Quang, K’ia\ng khua Adu\ brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang kdriêk brei thâo:

“ Tơ bi mlih jih mjeh amâo dưi mâo ôh, Thu\n anei jing dleh. Ana\n ara\ anei kdriêk jao kơ Adu\ brua\ Lo\ hma leh ana\n Mđ^ kyar kr^ng [uôn sang bi hgu\m ho\ng du\m sa\, wa\l krah nga\ mkra du\m gru bi hmô pla mjeh mrâo. Mse\ si thu\n anei brua\ mtru\t mjhar mnuih [uôn sang nga\ lo\ hma hmei sra\ng nga\ mkra du\m gru hmô mtru\t mjhar brua\ nga\ lo\ hma mse\ si: yua mjeh mrâo jing KM101. Thu\n anei hmei lông ba pla mjeh mrâo anei c\ia\ng hla\m thu\n êdei pô [rư\ bi mlar yơh, bi c\ia\ng thu\n anei mâo dja\p djuê mjeh  jing amâo dưi thâo mâo ôh”.

Mta phu\n nga\ kơ ênoh mjeh ana hbei [lang đ^ ti c\ar Kontum thu\n anei jing kyua mnuih [uôn sang c\ia\ng bi mlih hrô mjeh KM94 hđa\p ba pla mâo leh du\m pluh thu\n ho\ng anei, ara\ anei gơ\ amâo mâo lo\ ja\k jing ôh leh ana\n djo\ mnơ\ng nga leh. Êngao kơ ana\n brua\ du\m sang ma\i mkra mjing ti alu\ wa\l hla\k hrui blei hbei pioh ba mkra mjing ho\ng ênoh 3.000 pra\k/ 1kg, ênoh đ^ êdi hla\m wang 10 thu\n ho\ng anei a\t jing ai  mtru\t nga\ kơ mnuih [uôn sang k[^n ba pla mta ana anei.

 Kơ t^ng mka\n, boh s^t brei [uh, kha\ mâo ênha\ pla hbei [lang truh êbeh 38.000 ha ho\ng 8 sang ma\i mkra mjing, [ia ana hbei [lang ti c\ar Kontum a\t hla\k đ^ kyar hluê ho\ng hdra\ mdê bi pô mdê bi pla. Klei bi mko\ hgu\m, bi đru, bi kuôl ka\ klei đua klam ti jih du\m brua\ plah wah mnuih pla hbei, anôk brua\, brua\ djo\ tuôm alu\ wa\l jing klei adôk k[ah leh ana\n êdu./.