VOV4.Êđê - Mâo klei ga\l pro\ng kơ hdra\ mđ^ kyar brua\ ba pla ana mkra mjing êa drao, hla\m du\m hruê ako\ yan Mnga thu\n mrâo mtam, du\m êpul êya brua\, anôk brua\ duh mkra lehana\n mnuih [uôn sang ti Kontum tru\n nao nga\ leh brua\ hluê nga\ hdra\ k]ah duh mkra pla mjing thu\n 2018. Kdriêk Kon Plo\ng, kr^ng la\n dlông êbeh 1000 met mka\ ho\ng [o# êa ks^, djo\ guôp ho\ng du\m mta ana mkra mjing êa drao mâo ênoh tu\ yuôm êdi, mse\ si đẳng sâm, lan kim tuyến, đương quy, xạ đen… lehana\n dưi mâo ]ar Kontum bi mkla\ jing sa hla\m du\m kr^ng thơ\ng ba pla ana mkra mjing êa drao.

Hlăm du\m hruê ako\ thu\n 2018, ti wa\l krah kdriêk Kon Plo\ng, Anôk bruă ksiêm dlăng kriê pioh leh ana\n Mđ^ kyar ana êa drao Sài Gòn klă s^t dưi mko\ mjing leh ana\n ngă bruă. Ho\ng hdră k`ăm kriê pioh leh ana\n mđ^ kyar ana êa drao, hlăm du\m hruê ako\ Yan Mnga mrâo mtam, anôk bruă anei mđing hluê ngă brua\ mko\ mjing 1 anôk bruă kơ djuê mjeh ]ia\ng hro\ng ruah du\m mta ana êa drao yuôm hlăm alu\ wa\l lăn Dap kngư. Đỗ Hoàng Hải, Khua Êpul hgu\m mko\ mjing Anôk bruă ksiêm dlăng kriê pioh leh ana\n Mđ^ kyar ana êa drao Sài Gòn brei thâo: 1 hlăm du\m hdră k`ăm mơ\ng Anôk bruă ana\n jing mko\ mjing anôk mkăp mô, anôk mkăp djuê mjeh ]ia\ng kriê pioh gen leh ana\n mkăp kơ mnuih [uôn sang mđ^ kyar kr^ng pla ana êa drao:

“ Hmei ]ang hmang dưi hrăm mb^t, siă suôr ho\ng kr^ng lăn Dap kngư. Hmei hro\ng ruah anôk anei jing anôk mko\ mjing đang war kriê pioh leh ana\n mđ^ kyar ana êa drao ]ia\ng ba du\m mta gen yuôm hin mơ\ng du\m Đang dliê ala ]ar hmei hro\ng ruah leh ana\n hmei kriê pioh. Mơ\ng anei hmei mkăp kơ du\m đang lo\ hma leh ana\n mnuih [uôn sang lăn Dap kngư srăng ba ana êa drao ana\n w^t ba pla. Hmei rơ\ng hrui blei jih du\m mta ana êa drao hmei si`ê leh ho\ng mnuih [uôn sang pla ana êa drao”.

Hrăm mb^t ho\ng bruă mnia mblei leh ana\n mnuih [uôn sang hlăm hdră mđ^ kyar ana êa drao, knu\k kna kdriêk Kon Plo\ng mko\ mjing leh bruă ksiêm dlăng, ]ua\l mkă êbeh 600 ha dliê ]ia\ng kriê pioh, ba yua du\m mta ana êa drao hluê hdră h’^t kjăp, mb^t ana\n mâo hdră msir mghaih leh ana\n hdră đru mdul klă s^t kơ mnuih [uôn sang pla ana êa drao. Hlăm du\m hruê ako\ thu\n mtam, Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma leh ana\n bruă Mnia mblei lo\ hma dliê kyâo kdriêk Kon Plo\ng ba nao leh kơ mnuih [uôn sang du\m să: Đăk Long, Măng Cành, Pờ Ế, să Hiếu, Măng Bút du\m pluh êbâo phu\n mjeh đảng sâm, đương quy, xạ đen… }ia\ng mnuih [uôn sang djuê ana Sêdang, H’rê dưi pla ana êa drao mđ^ kyar bruă duh mkra go\ êsei, mb^t ho\ng bruă mkăp djuê mjeh, Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma ăt ktrâo la] hdră pla kơ mdê mta ana hluê hdră djă kngan ktrâo bruă. Amai Trần Thị Kiều Trinh, knuă druh kỹ thuật Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma leh ana\n Mnia mblei lo\ hma dliê kyâo kdriêk Kon Plông brei thâo:

“ Knuă druh kỹ thuật tơdah ktrâo la] ya gru hmô drei blu\ brei mnuih [uôn sang êlưih thâo săng ana\n jing djă kngan ktrâo bruă. Si tô hmô đương quy pla hlăm mbuôn si be\ ngă? Ênhă dlông du\m be\? Kâo la] si tô hmô boh pro\ng 30x 40 digơ\ amâo thâo t^ng knăl ôh. Kâo mă ya mta mnơ\ng  kâo t^ng knăl, giê mkă amâo dah 1 [e\ giê. Kâo t^ng knăl kơ digơ\ mse\ sơnăn pô klei mđ^ pô pla yơh. Bi boh kbưi hdră tô hmô, boh kbưi 20, [ia\dah kâo kno\ng la] boh kbưi hlăm brô 1 kgam kngan digơ\ srăng thâo săng yơh. Ana\n jing hdră hmei mtô mblang kơ mnuih [uôn sang”.

Kyua mâo du\m hdră êlan mtru\t mjhar, đru brei klă klơ\ng, mơ\ng ako\ thu\n 2018 mnuih [uôn sang kdriêk Kon Plo\ng mâo pla leh du\m pluh ha đẳng sâm, lan kim tuyến, đương quy, xạ đen… Nguyễn Văn Lân, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa kdriêk Kon Plo\ng brei thâo: hlăm thu\n 2018 knu\k kna alu\ wa\l lo\ dơ\ng mâo hdră đru brei kơ anôk bruă duh mkra mnia mblei leh ana\n mnuih [uôn sang mđ^ kyar ana êa drao:

“ Knu\k kna đru hgu\m ksă êmă mb^t ho\ng êpul bruă mnia mblei leh ana\n mjing djăp klei găl kơ mta bhiăn, hdră đru mdul, hdră ngă hră m’ar, amâo mâo mă jia hluê hdră mtru\n. Leh ana\n duh bi liê mta bruă nah gu\ đru du\m êpul bruă mnia mblei mâo knhuang êbat h’^t kjăp h^n leh ana\n h’^t ai tiê nao duh bi liê kơ kdriêk Kon Plo\ng. Knu\k kna kdriêk Kon Plo\ng hmei mko\ mjing hdră bruă mjing lăn ala kơ mnuih [uôn sang. Tal 2 ana\n jing, mjing kr^ng lăn h’^t kjăp ]ia\ng kriê pioh mta ana êa drao. Bruă phu\n jing mđ^ lar mta ana êa drao truh kơ mnuih [uôn sang pla mjing”.

}ia\ng djăp hnơ\ng ]ua\n jing kr^ng pla ana êa drao lu mơ\ng ]ar Kontum, hlăm du\m hruê ako\ thu\n mrâo 2018 mtam, mb^t ho\ng bruă rah pla po\k phai ênhă pla ana êa drao, brua\ knu\k kna kdriêk Kon Plo\ng ăt hlăk mtru\t mjhar c\ih mkra mko\ mjing ana\n knăl mguôp ho\ng bruă mkra mjing, hrui blei ana êa drao hluê ênoh yuôm leh ana\n mko\ mjing đang ana êa drao pro\ng. Mb^t ho\ng ana\n, lu hdră msir mghaih mko\ mjing bruă duh mkra, mtô bi hriăm, mnia mblei, mkra mjing ana êa drao… ăt mâo brua\ knu\k kna alu\ wa\l hluê ngă mđrăm mb^t. Anei jing klei bi mphu\n mâo klei tu\ dưn ]ia\ng ana êa drao ti kr^ng lăn Kon Plo\ng, ]ar Kontum bi mlih mơ\ng ai dưi, klei mâo mơ\ng pô jing klei găl mđ^ kyar.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k