VOV4.Êđê- Ksiêm dlăng kjăp mnuih mŭt hlăm alŭ wăl, tui duah lehanăn gĭr gang mkhư̆ klei ruă tưp lar hlăm êpul êya, mbĭt anăn mđĭ hdră tlŏ vaccine gang mkhư̆ Covid 19 kơ mnuih huĭ srăng tưp djŏ klei ruă, anăn jing dŭm hdră gang mkhư̆ klei ruă tưp mâo dŭm čar krĭng Lăn dap kngư dôk hluê ngă, ƀrư̆ ƀrư̆ bi êdu hdră bi ktlah yang ƀuôn, lŏ krŭ wĭt dŭm klei mđĭ kyar bruă duh mkra – ala ƀuôn.

Leh 2 hruê kăm ruh mgaih klei kwang dar, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt čar Dak Lak hmao ƀuh lu êpul mâo klei ruă tưp hlăm yang ƀuôn. Khă sơnăn, ƀiădah ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt amâo lŏ dưn yua ôh dŭm hdră êlan hlăm asăp mtrŭn mrô 16 kluôm ƀuôn prŏng, biădah knŏng ngă bruă tui duah, kwang dar hnơ̆ng djŏ, pŏk phai bruă ksiêm mkă kman leh anăn mđĭ hĭn bruă tlŏ mgang vaccine gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19. Msĕ ti anôk mâo klei ruă tưp mrâo hmao ƀuh ti să Ea Kao, ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt dưn yua asăp mtrŭn mrô 16 hŏng să anei mơ̆ng hruê 2/10, kwang dar 4 alŭ, ƀuôn, ksiêm mkă kman kơ jih jang mnuih ƀuôn sang hlăm krĭng kwang dar leh anăn tlŏ mgang êbeh 1000 hnơ̆ng vaccine kơ mnuih ƀuôn sang. Đoàn Ngọc Thượng, k’iăng khua kiă kriê bruă sang čư̆ êa ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, brei thâo:

“Hŏng klei mĭn vaccine jăk hĭn jing vaccine tlŏ mgang hnưm hĭn kơ mnuih ƀuôn sang, kyuanăn hmei mâo leh klei mă bruă leh anăn lač kơ bruă sang čư̆ êa čar Dak Lak mkăp brei vaccine čiăng tlŏ mjêč kơ mnuih ƀuôn sang, si ngă srăng ngă dưi tlŏ mgang hŏng hnơ̆ng lu hĭn leh anăn mkŏ mjing anôk êđăp ênang, amâo brei klei ruă tưp lar hlăm alŭ wăl mkăn.”

Ksiêm dlăng kjăp, bi điêt anôk hrah, rơ̆ng klei êđăp ênang leh anăn pŏk phai anôk mtah, anăn jing hdră mnêč wăt kơ bruă kđi čar ƀuôn prŏng Ƀuôn Ama Thuôt, čar Dak Lak leh anăn kluôm krĭng Lăn Dap Kngư rơ̆ng klei êđăp ênang gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19. Jing čar mâo ênoh mnuih ruă lu hĭn alŭ wăl krĭng Lăn Dap Kngư, yap truh kơ jih hruê kăm leh êgao, čar Dak Lak mâo leh êbeh 2000 čô mnuih mâo klei ruă tưp Covid-19. Ngă jăk bruă čuăl krĭng, msưh kdŭn klei tưp, ară anei, mâo leh 9/15 alŭ wăl ti čar Dak Lak dưi lŏ wĭt jing anôk mtah leh anăn mkŏ mjing dŭm bruă klam mđĭ kyar bruă duh mkra ala ƀuôn hlăm wưng klei aguah tlam mrâo.

Ti čar Gia Lai, ăt hmar dưi mkhư̆ dŭm êpul mâo klei ruă tưp hlăm yang ƀuôn, čar Gia Lai ăt dôk rơ̆ng jing anôk mtah hlăm ala čar. Dưm klei suaih pral, klei hdĭp anak mnuih jing tal êlâo hĭn, krŭ wĭt bruă duh mkra ala ƀuôn hŏng klei răng. Võ Ngọc Thành, Khua bruă sang čư̆ êa čar Gia Lai lač klă:

“Hdră êlan leh anăn bruă ngă gang mkhư̆ klei ruă tưp ênuk mrâo mâo leh klei mtô klă. Êjai drei ka mâo klei găl dưi tlŏ mgang vaccine kluôm hŏng hnơ̆ng 70% ênoh mnuih ƀuôn sang, sa kdrêč hmei dôk mâo klei akâo kơ gưl dlông mkăp brei thiăm vaccine čiăng tlŏ mgang hmar, kdrêč mkăn ăt lŏ ngă jăk 5 bhiăn mơ̆ng phŭn bruă mdrao mgŭn. Êngao kơ anăn ăt lŏ tĭng mkă, ksiêm dlăng kwang tač êngao, dŭm anôk gak răng êlan mŭt kbiă hlăm čar hŏng klei kjăp leh anăn ksiêm dlăng jăk. Tal 2 jing ngă jăk bruă ksiêm dlăng hlăm čar, ƀuah mkra dŭm klei ngă soh, amâo dưi ngă ngơi mang, luič klei răng.”

Dak Lak drông mnuih ti anôk ksiêm dlăng kban 14

Klei msĕ hlăm bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 dŭm čar krĭng Lăn Dap Kngư jing păt čiăng jih êpul êya mâo klei ruă tưp mâp phŭn mtưp mơ̆ng čar tač, msĕ si čar Lâm Đồng, ară anei, hlăm 288 čô mnuih mâo klei ruă tưp Covid-19, mâo giăm 1/3 jing pô mgăt êdeh, pô pŭ suaih mnơ̆ng hlăm êdeh găn lu čar leh anăn phung djŏ tuôm. Čar Lâm Đồng ngă leh lu hdră ksiêm dlăng kjăp phung anăn kčưm mơ̆ng anôk gak răng mŭt hlăm čar truh kơ dŭm bruă pu suai mnơ̆ng dhơ̆ng, mprăp anôk dôk kơ diñu, tlŏ mgang vaccine tal êlâo hĭn kơ dŭm čô anei…

 Čiăng gang mkhư̆ klei ruă tưp, ară anei dŭm čar krĭng Lăn Dap Kngư ăt dôk ksiêm dlăng kjăp mnuih mơ̆ng čar mkăn mŭt hlăm alŭ wăl. Boh nik mơ̆ng hruê 1/10, êjai dŭm čar, ƀuôn prŏng krĭng dhŭng bi êdu klei kăm ghă, ênoh mnuih wĭt kơ ƀuôn sang lu, dŭm alŭ wăl dôk tĭng mkă bruă drông mnuih ƀuôn sang pô. Hlăm klei kƀĭn êpul bruă Đảng čar Dak Nông hlăm hruê 1/10 leh êgao, khua bruă sang čư̆ êa čar Dak Nông Hồ Văn Mười lač, boh klei ară anei jing si srăng ngă dưi drông wĭt jih jang mnuih ƀuôn sang dôk đuôm hlăm anôk mâo klei ruă tưp, amâo dưi lui diñu wĭt hŏng klei êngiê.

“Dak Nông jing êlan mơ̆ng krĭng dhŭng hriê ti Lăn Dap Kngư, boh klei ară anei jing si ngă drei srăng drông mnuih ƀuôn sang, amâo lui diñu wĭt hjăn, tơdah wĭt srăng wĭt mâo klei bhiăn msĕ êlâo anăn. Dak Nông ară anei ƀiă êdi mnuih mă bruă hlăm 2 mta: Tal 1 jing bruă mdrao mgŭn, tal 2 jing bruă rơ̆ng kơ mnuih ƀuôn sang wĭt hŏng ênoh lu jing dleh êdi.”

Mđĭ klei tlŏ vaccin

Tui si klei čih yap mơ̆ng êpul gĭt gai bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 čar Dak Lak, mơ̆ng yang hruê dơ̆ng hruê 2/10 truh kơ yang hruê dơ̆ng hruê 3/10, mâo hlăm brô 7.000 boh êdeh dŭm mtă hŏng giăm 10.000 čô mnuih ƀuôn sang mơ̆ng dŭm čar krĭng dhŭng wĭt leh anăn găn čar Dak Lak. Hlăm anăn mâo hlăm brô 3.000 jing mnuih Dak Lak. Čiăng rơ̆ng kơ bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp, jih jang mnuih ƀuôn sang wĭt kơ čar Dak Lak dưi ba nao ti sang hră gưl 3 knŭk kna čiêm rông hđeh sang hră mnuih djuê ƀiă Ama Trang Lơng ngă klei ksiêm mkă kman hmar. Leh anăn êpul ngă bruă srăng bi mbha tui si grăp kdriêk leh anăn alŭ wăl nao drông phung ƀuôn sang pô, ngă klei bi ktlah djŏ hŏng klei bhiăn. Trịnh Quang Trí, khua kiă kriê anôk bruă ksiêm dlăng klei ruă tưp čar Dak Lak brei thâo: Gưl anei, phung ƀuôn sang wĭt, hlei dưi tlŏ ênŭm leh 2 aruăt vaccine leh anăn boh tŭ dưn hlăm klei ksiêm mkă amâo ƀuh ôh kman Sars CoV 2 mbĭt hŏng dŭm čô dưi tlŏ leh aruăt tal 1 hlăm klei ksiêm mkă kăn mâo lei kman Sars CoV 2, gŏ sang srăng mprăp brei adŭ bi ktlah djŏ hŏng klei bhiăn mơ̆ng phŭn bruă mdrao mgŭn, dưi bi ktlah ti sang sơăi. Bi kơ phung ka mâo ôh klei tlŏ mgang srăng dưi ba bi ktlah mbĭt leh ngă klei ksiêm mkă kman hmar ti anôk bi ktlah mbĭt. Ăt tui si Trịnh Quang Trí, êbeh 3000 čô wĭt kơ čar Dak Lak hŏng klei mjêč, knơ̆ng bruă mdrao mgŭn, mklin jih ai dưi ngă bruă mbha êpul, ksiêm mkă kman, čiăng hmao ƀuh F0, bi hrŏ klei tưp lar.

“Ară anei knơ̆ng bruă mdrao mgŭn mâo ênŭm kdrăp test pral kơ jih jang mnuih ƀuôn sang mrâo wĭt. Khădah kyua ênoh mnuih jing lu êdi leh anăn drei drông diñu hlăm wăl tač điêt, leh anăn djŏ mmông adiê hlĭm hjan ngă truh klei dleh dlan kơ êpul ksiêm mkă kman. Kyua dŭm hruê êgao mâo dŭm anôk mâo klei ruă msĕ si ƀuôn Hồ, êpul bruă mdrao mgŭn nao ngă bruă anôk anei dŭm hruê ăt mâo lu klei dleh leh mơh. Ƀiădah mmăt hruê mbruê CDC tiŏ nao leh 30 čô knuă druh bruă mdrao mgŭn đru hlăm bruă ksiêm mkă kman leh anăn aguah anei mlih phung mă bruă anei.”

Ară anei, dŭm čar krĭng Lăn Dap Kngư ngă ktang phĭt yơh bruă ksiêm dlăng dŭm anôk gak răng ti êlan dơ̆ng prŏng čiăng gang mkhư̆ klei ruă tưp bluh đĭ. Bruă anei dưi đru rơ̆ng kjăp anôk mtah, ngă klei găl kơ dŭm alŭ wăl bi êdu klei kăm ghă, krŭ wĭt bruă duh mkra ala ƀuôn. Ƀiădah dŭm anôk gak răng ngă bruă kjăp đei ăt truh kơ klei kpăk êgun hlăm êlan klông, hmăi kơ bruă dŭ mdiăng mnơ̆ng dhơ̆ng. Dưi ƀuh klă jing, êjai hnơ̆ng tlŏ mgang kơ mnuih ƀuôn sang dôk ƀiă, mnuih mă bruă ƀiă, bruă bi êdu klei kăm ghă dŭm čar krĭng Lăn Dap Kngư ăt ngă hŏng klei răng, knŏng ngă hlăm dŭm mta phŭn, rơ̆ng kơ klei hdĭp mda leh anăn bruă duh mkra ala ƀuôn.

Pô mblang: Y-Ƀel Êban