VOV4.Êđê- Hŏng ai tiê gĭr đru kơ mnuih ƀuôn sang, êpul lĭng kahan Việt Nam dôk jing êpul êya yuôm bhăn nao hgŭm hlăm bruă gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid-19 kluôm ala čar, boh nik jing dŭm čar krĭng dhŭng. Hdră hruê anei jing klei hưn mdah dŭm klei gir mơ̆ng êpul lĭng kahan Việt Nam hlăm dŭm hruê gang mkhư̆ klei ruă tưp ktang phĭt hlăm ala čar.

Hlue ngă asăp mtrŭn mơ̆ng khua knŭk kna Phạm Minh Chính kơ bruă tiŏ nao lĭng kahan đru hlăm bruă mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp Covid 19 ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh, lehanăn hlăm dŭm boh čar nah Dhŭng, mơ̆ng hrue 20/8/2021, mâo lu phung knuă druh, lĭng kahan, kahan ksiêm, êpul phung nai aê mdrao ti djăp krĭng kwar hlăm ala čar mjêč mruăt nao đru kơ dŭm čar nah Dhŭng. Klei puhng lĭng kahan, kahan ksiêm mđrăm mbĭt hŏng dŭm êpul êya mkăn nao đru bi mbha mnơ̆ng ƀơ̆ng kơ phung ƀuôn sang, đru phung ƀuôn sang mdrao mgŭn covid ti sang digơ̆ pô, đru bi răng mgang klei êđăp ênang yang ƀuôn... Klă sĭt jing leh anôk jưh knang prŏng êdi hŏng phung ƀuôn sang ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh, lehanăn dŭm boh čar riêng gah.

Bi lĭng kahan ngă djăp mta bruă čuăn mjêč, kyua klei hdĭp phung ƀuôn sang, jing leh bruă mă aguah tlam mlam hrue hŏng lĭng kahan. Kbiă hriê mơ̆ng hƀuê ênuk, lehanăn phŭn agha ana hruĕ dhar kreh, lĭng kahan Việt Nam mâo leh knhuah gru thâo bi mguôp sĭt suôr hŏng phung ƀuôn sang. Mâo klei bi mguôp kjăp, klei sĭt suôr anei mâo nanao klei ksul mbŭ, lehanăn mtrŭt mjhar găn leh hlăm hƀuê ênuk. Lĭng kahan yang ƀuôn Việt Nam kbiă hriê mơ̆ng phung ƀuôn sang, kyua phung ƀuôn sang bi blah, lehanăn săn asei mlei, snăn klei khăp plah wah lĭng kahan hŏng phung ƀuôn sang yap msĕ si kan hŏng êa. Kyuanăn yơh lĭng kahan amâo mâo djŏ knŏng ngă bruă čuăn phŭn kơ pô jing mjuăt hriăm, mprăp kơ klei bi blah răng mgang lăn čar, ƀiădah đru nanao phung ƀuôn sang tơdah tuôm hŏng klei yan adiê ngă, klei jŭ jhat truh. Snăn mơ̆ng klei lĭng kahan đru wiă mdiê đru phung ƀuôn sang êjai êa lip lêč angĭn êbŭ, mbĕ phung ƀuôn sang đuĕ nao kơ anôk êđăp ênang êjai angĭn êbŭ, tui duah mnuih mâo klei truh, luič ka thâo ƀuh jing leh klei mưng juăt ti Việt Nam. Bruă lĭng kahan nao đru hlăm klei gang mkhư̆ klei ruă tưp Covid 19 ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh lehanăn dŭm čar nah Dhŭng tal anei klă klơ̆ng jing lŏ čuê ai tiê thâo bi khăp plah wah lĭng kahan hŏng phung ƀuôn sang Việt Nam mâo leh hlăm hƀuê ênuk.

Ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh lehanăn dŭm čar nah Dhŭng găn leh lehanăn hlăk dôk găn hlăm wưng mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp covid 19 dleh dlan hĭn êdi yap mơ̆ng akŏ mlan 5 truh kơ ară anei. Jih jang djăp anôk bruă kđi čar, mbĭt hŏng phung ƀuôn sang hlăk dôk tuôm hŏng djăp mta klei dleh dlan. Êpul êya dôk ngă bruă hlăm anôk dôk găn klei ruă tưp ti ƀuôn prŏng lehanăn dŭm čar nah Dhŭng hlăk dôk ngă bruă jih hrue lehanăn mlam. Dôk bi tui tiŏ hŏng klei djiê hdĭp, lehanăn jing mta kñăm prŏng êdi ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh, mơ̆ng dŭm čar hlăm dôk hmăi prŏng êdi mơ̆ng klei ruă tưp, lehanăn lŏ jing bruă čuăn hŏng lăn čar. Kyuanăn, bruă bi klă ba lĭng kahan nao đru phung ƀuôn sang bi mguôp hŏng dŭm êpul êya mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp ti ƀuôn prŏng Hồ Chí Minh, lehanăn dŭm čar, kñăm mđĭ hĭn klei tŭ dưn bruă bi ktlah yang ƀuôn, mkhư̆ klei ruă tưp, gang jih dŭm klei amâo mâo hơĭt kơ bruă kđi čar, klei amâo mâo êđăp ênang yang ƀuôn anăn yơh jing bruă năng ngă.

Mbĭt hŏng êpul phung nai aê mdrao, amâo lŏ mâo ôh êpul êya mkăn jing pral hĭn lehanăn ngă bruă tŭ dưn hĭn mkă hŏng lĭng kahan. Kyuadah mơ̆ng mphŭn mâo klei ruă tưp leh mtam, êpul lĭng kahan jing leh êpul knơ̆ng hlăm bruă mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp ti Việt Nam. Truh kơ ară anei, lĭng kahan ngă leh lehanăn hlăk lŏ dôk klam lu mta bruă, dơ̆ng mơ̆ng kiă kriê knông lăn, đru kiă kriê anôk bi ktlah, ngă klei mdjiê kman, ngă dŭm bruă đru nah tluôn, mkŏ mjing mkă dlăng kman lehanăn tlŏ vaccine kơ phung ƀuôn sang, hlŏng truh kơ bruă hrŏng ruah, mdrao mgŭn lehanăn wăt bruă duh hlăm klei mghaih msir leh mâo mnuih djiê.

Lĭng kahan Việt Nam nao mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp ăt jing klei ngă msĕ snăn mơh mơ̆ng lu ala čar, êjai dôk găn klei ruă tưp msĕ snei, kyua klei ruă tưp anei hlăk dôk tưp lar hlăm tar rŏng lăn. Lu ala čar tiŏ nao lĭng kahan sơăi mơh mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp. Bruă nao hlăm klei đru mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp jing lu mta, dơ̆ng mơ̆ng đru gang mkhư̆ klei ruă tưp, truh kơ bruă nah tluôn, bruă mbha mnơ̆ng ƀơ̆ng huă lehanăn êa drao gŭn kơ phung ƀuôn sang, nao đru hlăm bruă mdrao mgŭn kơ phung ƀuôn sang, đru răng mgang klei êđăp ênang yang ƀuôn, čiăng kơ jih jang phung ƀuôn sang hlue ngă kjăp asăp mtrŭn bi hrŏ klei êrô êbat, lehanăn klei bi ktlah hlăm yang ƀuôn mơ̆ng bruă sang čư̆ êa. Êngao anăn, lĭng kahan mơ̆ng lu ala čar lŏ đru nao blei mnơ̆ng, mkra mjing, kiă kriê, dŭ mdiăng lehanăn mbha mnơ̆ng yua aguah tlam kơ grăp čô mnuih lehanăn masin bi êwa.

Lu êpul êya lĭng kahan hlŏng klam wăt bruă hiu mkă dlăng kman Sar CoV 2. Msĕ si ti Trung Quốc, mâo hlăm brô 10 êbâo čô kahan mâo tiŏ nao, mbha ngă hlăm dŭm gưl mdê mdê pioh mdrao mgŭn kơ mnuih ruă, êjai klei ruă tưp hlăk dôk bluh đĭ ktang ti ƀuôn prŏng Vũ Hán, čar Hồ Bắc. Ti hàn Quốc, lĭng kahan yơh jing pô phŭn đru mkhư̆ klei ruă tưp. Ti Angle, lĭng kahan ala čar anei hlăk akŏ thŭn anei mă bruă hŏng klei pral êdi mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp, anăn yơh jing bruă lĭng kahan hlăm ênuk amâo mâo klei bi blah ôh, hŏng 5 êbâo čô kahan nao đru hlăm bruă tlŏ mgang, mkă dlăng kman hlăm djăp anôk, lehanăn ngă djăp bruă nah tluôn mkăn. Bi ti ala čar India, hlăk mlan 5 leh êgao, ala čar mkŏ mjing êpul mkhư̆ klei ruă tưp mâo k’iăng khua knơ̆ng kiă kriê kahan jơ̆ng ksiêm dlăng, mguôp mbĭt hŏng djăp bruă siwil đru kơ bruă nah tluôn, bi mguôp hŏn djăp bruă siwil mkăn mă bruă mbĭt.

Khădah hnơ̆ng jing, lehanăn boh prŏng jing mdê mdê, ƀiădah lĭng kahan mơ̆ng lu ala čar, hlămanăn mâo kahan Việt Nam, hlăk dôk ba wĭt dŭm klei tŭ dưn yuôm bhăn, mbĭt hŏng bruă mkŏ mjing hdră mghaih msir klei dleh dlan, kiă kriê, gĭt gai lehanăn ksiêm dlăng, đru hlăm nah tluôn kơ bruă mdrao mgŭn hlăm bruă mdrơ̆ng hŏng klei ruă tưp Covid 19./.  

Pô mblang: Y-Khem Niê