VOV4.Êđê - Leh mâo ma\ klei dưi hla\m klei bi lông mniê êra siam k[a\t êdi, Mniê êra siam h^n êdi H’Hen Niê mâo leh lu hdra\ nga\ brua\ tu\ yuôm lehana\n ba klei ai mtru\t mđ^ ai phung hđeh êdam êra, boh nik jing tuê êlan w^t kơ [uôn sang pô ti kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Daklak. Gru mnga] kơ klei g^r ktưn ga\n hgao klei dleh dlan lehana\n tui tio\ klei ]ang hma\ng mơ\ng pô, mb^t ho\ng asa\p c\ia\ng hưn mthâo “H’Hen dưi nga\, sna\n jih jang mnuih drei a\t sra\ng dưi nga\\ mơh” mơ\ng ~u lar bra leh, đru mguôp ba klei m’ai kơ phung êdam êra du\m [uôn sang ti Daklak.

Mniê êra siam ê[a\t H’Hen Niê đ^ êdeh kai, kngan yơr po\k mdhă ]ih ho\ng klei Êđê mâo prue# blu\ “ Ơ jih jang drei, H’Hen dưi ngă leh” jing leh gru rup sia\ suôr hlăm ai tiê jih jang mnuih [uôn sang

Ăt mse\ ho\ng phung phung mniê êra mkăn ti [uôn Su\t M’đưng, să }ư\ Suê, kdriêk }ư\\ Mgar, ]ar Daklak, hriăm jưh rue# gưl III, H’Min Niê dôk ti sang đru am^ ama, ngă hma pưk leh ana\n dôk ung, k’kiêng anak. {ia\dah hla\k [uh amai `u H’Hen Niê g^r ktưn hriăm ti dlông h^n leh ana\n nao nga\ brua\ ti anôk kbưi ho\ng sang, nao bi lông leh ana\n mâo klei tu\ dưi hlăm klei bi lông mniê êra siam ê[a\t êdi Việt Nam, nga\ klei bi m^n mơ\ng H’Min bi mlih leh. H’Min yăl dliê, ho\ng klei mđ^ ai tiê mơ\ng amai pô, `u srăng g^r ktưn ]ia\ng hd^p jăk h^n,  mâo ai tiê ktang kjăp h^n leh ana\n rông ba anak aneh pô ja\k ]ia\ng mâo klei hd^p mda êdei ana\p jăk siam h^n”.“ Amai H’Hen jing  sa ]ô mnuih mâo ai tiê klei m^n ktang kjăp,  sa ]ô mnuih thâo đru hgu\m, thâo khăp ]ia\ng. Êlâo dih jing  sa kâo jing sa ]ô mnuih êdu awa\t hla\m ai tiê, amâo mâo ktang kjăp mse\ si amai pô ôh, ara\ anei kâo ăt mâo klei bi mlih leh mơh hlam klei m^n, knhuah hd^p mơ\ng pô, ktang kjăp h^n. Klei hd^p mda kâo êdei ana\p amâo thâo ôh si be\ jing, [ia\dah kâo bi m^n êdei ana\p dih kơ anak mniê kâo, snăn kâo srăng g^r kriê dlăng rông ba `u  bi ja\k ]ia\ng `u dưi mâo klei hd^p jăk siam h^n”.

Bruă H’Hen Niê mâo klei tu\ dưi hlăm klei bi lông mniê êra siam ê[a\t thu\n 2017 jing leh klei hơ\k m’ak leh ana\n klei hưn ktưn amâo djo\ kno\ng kơ asei mlei gơ\ leh ana\n go\ êsei đui] ôh, [ia\dah wa\t êpul êya mnuih [uôn sang djuê ana Êđê ti du\m [uôn sang ]ar Daklak. Mb^t ho\ng klei hưn ktưn, phung khua thu\n hlăm [uôn lo\ mă `u jing gru mnga] ]ia\ng mtô mjuăt anak anehpô. Aê H Wiu, mduôn [uôn [uôn Sút M’đưng, să }ư\ Suê, kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Dak Lak brei thâo:“ Mnuih Êđê pô sơnăn H’Hen jing mnuih tal êlâo dưi mâo klei tu\ dưi mse\ sơnăn, mơ\ng điêt truh kơ ara\ anei gưl tal êlâo dưi mâo 1 ]ô mnuih mse\ sơnăn hơ\k m’ak êdi, amâo djo\ kno\ng hjăn kâo đui] ôh, [ia\dah kluôm [uôn bi hơ\k m’ak sơa^. Mơ\ng ana\n, kâo ăt ]ang hmang jih jang phung êdam êra bi g^r ktưn tui hluê gru mnga] H’Hen, g^r hriăm hră bi jăk, bi thâo kdlưn ]ia\ng đru mguôp mko\ mjing [uôn sang [rư\ hruê [rư\ sah mdro\ng siam ê[a\t h^n”.

Du\m hnư prăk đru hriăm hră mđup brei jing klei m’ak leh ana\n klei mđ^ ai tiê khăp ]ia\ng kơ lu phung hlăk ai

Hlăm wưng w^t ]hưn kơ [uôn sang gưl tal êlâo hruê mâo klei tu\ dưi hlăm klei bi lông, Mniê êra siam ê[a\t H’Hen Niê mâo lu bruă ngă mâo klei tu\ dưi hlăm kr^ng wa\l anôk am^ k’kiêng leh ana\n đ^ hriê kơ pro\ng ti kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Dak Lak. ~u mâo 2 gưl bi mje\, ba w^t ai tiê khăp ]ia\ng kpưn đ^ hgao klei dleh dlan ]ia\ng hriăm hră m’ar, tui tio\ klei ]ang hmang kơ ênuk gưl hlăk ai.

Ho\ng yăl dliê jsu\k suôr, kpă ênuh, du\m klei yăl dliê mâo s^t êdi mơ\ng klei hd^p mda asei mlei pô leh ana\n du\m klei dleh dlan `u dưi hgao leh đru lu phung êdam êra, boh nik gơ\ hlăm phung hlăk ai hlăm [uôn mâo thiăm klei mđ^ ai ]ia\ng tui duah leh ana\n tui tio\ klei ]ang hmang, klei khăp ]ia\ng mơ\ng pô.

Jing mnuih hlăk ai dôk mb^t 1 boh să, ayo\ng Y Doal Niê ti să }ư\ Suê, kdriêk }ư\ Mgar [uh mpu\ mđ^ êdi kơ H’Hen Niê, kyua dah hlăm [uôn `u ara\ anei kno\ng mâo [ia\ đui] phung hlăk ai, boh nik gơ\ phung mniê, mâo klei ]ang hmang leh ana\n g^r ktưn tui tio\ klei khăp ]ia\ng mơ\ng pô. Kyua ana\n, H’Hen Niê jing gru mnga] brei lu phung hlăk ai [uh klă leh ana\n tui hriăm:“ Gru mga] mơ\ng H’Hen sơnăn kâo [uh phung hlăk ai bi tui hriăm mse\ si 1 gru mnga], dưi tui hriăm ho\ng `u kơ hdră hriăm hră leh ana\n g^r ktưn tui tio\ klei pô khăp ]ia\ng. Amâo djo\ ôh mơ\ng êlâo dih truh kơ ara\ anei phung hlăk ai hlăm alu\ wa\l kâo mâo klei khăp ]ia\ng [ia\dah adôk êdu awa\t, amâo jho\ng mđ^ lar ]ia\ng tui tio\ klei khăp ]ia\ng mơ\ng pô. Kyua ana\n ăt dôk mta klei amâo dưi kpưn truh ôh”.

Hluê si klei m^n mơ\ng H’Hen Niê, mniê êra siam bi siam ê[a\t hlăm ai tiê êpul êya mnuih [uôn sang, amâo djo\ boh tu\ dưn brei puăng mơ\ng phung dlăng klei bi lông ôh. Kyua ana\n, `u ]ia\ng hluê ngă du\m mta klei jăk siam mse\ si klei guh mnga] mơ\ng đuôn mtao; hd^p thâo khăp ]ia\\ng leh ana\n đru jih jang mnuih. Bruă tal êlâo dưi hluê ngă ana\n jing ba ai tiê khăp ]ia\ng kơ lu mnuih, boh nik gơ\ phung hlăk ai kơ ai tiê kpưn đ^ hlăm klei hriăm hră, kbiă đue# mơ\ng [uôn sang ]ia\ng tui tio\ klei khăp ]ia\ng leh ana\n klei ]ang hmang mơ\ng pô.

Bi kah du\m klei m^n ana\p truh, H’Hen Niê brei thâo; `u srăng g^r ktưn ]ia\ng ngă bi leh bruă knuă gưl mniê êra siam ê[a\t mơ\ng pô, lo\ dơ\ng hrăm mb^t mtô bi hriăm kơ phung hlăk ai hlăm [uôn, ]ia\ng đru phung hđeh êlăk dưi mâo wa\l hd^p mda jăk h^n ]ia\ng hriăm hră leh ana\n kpưn đ^:“ Si la] he\, H’Hen ]ia\ng pô jing 1 ]ô mniê êra siam ê[a\t kơ êpul êya, jing Hen ]ia\ng pioh lu hruê m’mông h^n kơ êpul êya [uôn sang. Leh ana\n Hen srăng lo\ dơ\ng hrăm mb^t ho\ng phung adei mâo klei ]ang hmang mse\ si prăk đru hriăm hră mơ\ng Hen mđup myơr. Kơ hdră k]ah mđup myơr prăk đru hriăm hră 3 thu\n kơ phung hđeh, sơnăn anei jing klei Hen ]ia\ng srăng [uh klă boh tu\ dưn. Hen srăng hrăm mb^t ho\ng jih jang phung hđeh, mơ\ng klei bi kah klei ]ang hmang amâo dah klei hd^p mda mơ\ng phung hđeh êdei ana\p. Kâo ]ang hmang sơnei, jih jang phung hđeh srăng mâo wa\l hd^p mda jăk h^n leh ana\n srăng g^r ktưn ]ia\ng ngă bi leh jăk h^n klei hriăm hră mơ\ng pô”.

Mơ\ng klei yăl dliê kơ klei ngă bruă mâo klei tu\ jing mơ\ng asei mlei, mniê êra siam ê[a\t H’Hen Niê jing leh phu\n mđ^ ai tiê khăp ]ia\ng kơ phung hlăk ai, boh nik gơ\ phung hlăk ai mnuih djuê [ia\ ti du\m [uôn sang ti Dak Lak./.

H’Mrư pô ]ih – H’Nga ra\k