VOV4.Êđê – Ti kr^ng Dap Kngư, mduôn [uôn jing brua\ mơ\ng mnuih [uôn sang ruah mdưm kơ êkei mâo klei thâo mbrua\, thâo kđi, mâo k’hưm pioh tu\ msir mkra du\m brua\ mơ\ng [uôn sang hluê ho\ng klei bhia\n mơ\ng djuê ana, [uôn sang, ata\t ba mnuih [uôn sang dôk kriê klei h’^t kja\p, êđa\p ênang, leh ana\n đ^ kyar. Sna\n [ia\dah, a\t mâo mơh đa mniê dưi hgao leh kơ hnơ\ng kc\ah anei c\ia\ng jing mniê mduôn [uôn. Klei thâo săng thâo [uh, knhuih k’hưm, knhuah hd^p dôk dơ\ng [ơ\ng hua\ mơ\ng digơ\ jing leh êdah kdlưn nga\ kơ jih [uôn bi mpu\, đa\o knang. Êdah kdlưn êdi jing mniê mduôn [uôn Ksor H’Lâm ti sa\ knông la\n Ia Mơr, kdriêk C|ư\ Pro\ng, c\ar Gialai.

Să knông lăn Ia Mơr, kdriêk }ư\ Pro\ng yan hjan anei êlan êrô êbat dleh dlan êdi. Mơ\ng wa\l krah kdriêk nao kơ să kno\ng hlăm brô 30 km, [ia\dah lui] êbeh 2 m’mông đ^ êdeh u oát. Êlan mơ\ng să nao kơ sang mduôn [uôn Ksor H’Lâm ti [uôn Krông h^n mơh dleh dlan. Khă snăn, leh hmei mâo brua\ ]ia\ng nao ]ua\ ]hưn ho\ng H’ Lâm, snăn amai Siu Kiôh, Khua Êpul hgu\m brua\ mniê să Ia Mơr, suh săh nao ata\t êlan. Tuê êlan nao, hluê si klei yăl dliê mơ\ng amai Siu Kiôh, gru rup mơ\ng sa ]ô mniê mduôn [uôn pral kdal thâo m^n, mâo k’hưm, je\ giăm sia\ suôr ho\ng mnuih [uôn sang, mâo ai tiê thâo khăp ]ia\ng [uh êdah klă:

“ Knhuah hd^p mơ\ng mduôn jing jăk êdi, `u je\ giăm sia\ suôr êdi ho\ng mnuih [uôn sang, đru kơ mnuih [uôn sang ăt lu mơh. Amâo djo\ kno\ng kơ mnuih [uôn sang ti [uôn Krông đui] ôh, [ia\dah wa\t hlăm 3 boh [uôn mnuih [uôn sang Jarai `u đru s’a^. Mse\ si kâo ăt ngă bruă hlăm êpul bruă kđi ]ar să, nao iêu la] mnuih [uôn sang, si tô hmô iêu la] du\m phung mâo anak aneh bi dôk ung mo# mơ\ng điêt, kâo nao iêu la] tal êlâo ara\ng la] snei, sơdih, [ia\dah kâo g^r nga\ mse\ si `u ana\n. 1 blư\ nao amâo mâo dưi, snăn nao gưl tal 2, êla digơ\ hmư\ snăn kơh pô mdei”.

                                                     Mniê mduôn [uôn Ksor H’Lâm

Mduôn [uôn Ksor H’ Lâm jing  sa ]ô mniê pral kdal, jăk ênang leh ana\n je\ giăm sia\ suôr, [o# mta a\t nanao du\m m’ak mhac\ c\hac\. Thu\n anei mduôn 73 thu\n leh, [ia\dah ăt dôk suaih pral, ktang kja\p. Drông tuê hlăm sang mrâo ru\ mdơ\ng pro\ng siam, mduôn H’Lâm hưn ktưn, mrâo mâo L^ng kahan Binh đoàn mđup brei. Du\m pluh po\k hra\ pah mni mơ\ng să truh kơ kdriêk, ]ar leh ana\n trung ương dưi kă yuôl ti anôk kdrăm h^n. Mâo du\m po\k bằng khen ]ih ]huai mduôn [uôn H’Lâm jing êkei, kyuadah bi m^n s^t mduôn [uôn jing êkei yơh, amâo mâo djo\ mniê ôh.

Djiêu k]oh êa ]ê, mduôn H’Lâm lo\ bi m^n w^t, hlăk mrâo 13 thu\n tui hluê l^ng kahan ngă bruă ba hră m’ar, gui hră m’ar ngă bruă đru nah tluôn, ba nao mnơ\ng [ơ\ng huă, phao ktuang, êa drao kơ phung l^ng kahan. Hlăk ana\n, mniê nga\ brua\ bi mje\ êrô amâo thâo hră, hlăm m’mông wa\n, tuôm ho\ng hlei pô ăt brei mtô brei hriăm hră. Kyua pral thâo m^n, kno\ng bhiâo đui] H’Lâm thâo ]ih yơh ana\n pô, ana\n [uôn sang leh ana\n thâo ]ih du\m klei hơ\k m’ak, klei ênguôt hn^ng hlăm du\m hruê tal êlâo nao ngă cách mạng.

Truh kơ thu\n 1967,  mniê nga\ brua\ mje\ êrô H’Lâm dưi ba nao kơ kwar Dưr hriăm hră, hriăm bruă kđi ]ar, l^ng kahan leh ana\n lo\ w^t kơ [uôn sang Gialai mblah roh. Êdei 25 thu\n dôk hlăm l^ng kahan, truh kơ thu\n 1983 `u mdei bruă, w^t kơ [uôn Krông, dôk ho\ng ]ư\ dliê, djiêu hnoh êa Ia Mơr. Thu\n 1990, leh 7 thu\n hd^p mb^t ho\ng mnuih [uôn sang, ho\ng knhuih k’hưm, knhuah hd^p mâo djăp mnuih đa\o knang, mduôn H’Lâm djo\ ruah ngă mduôn [uôn hlo\ng truh kơ ara\ anei. Mduôn mđ^ nanao bruă đua klam mơ\ng pô ti ana\p mnuih [uôn sang:

“ Kơ hdră bruă đua klam, snăn pô jing 1 ]ô đảng viên, khă gơ\ ka ngă mduôn [uôn ôh, [ia\dah kâo ăt mâo brua\ đru ho\ng [uôn sang. Ara\ anei ngă mduôn [uôn, snăn klei đua klam h^n mơh ktro\. Mâo ya mta bruă anei, bruă dih ăt truh kơ kiê kngan pô, kâo ăt g^r msir mghaih ]ia\ng kơ êđăp ênang. Si tôhmô klei bi kuan mhiă, bi mneh msao, snăn kâo ăt g^r msir mghaih bi leh ja\kmơh”.

Hlăm jih 27 thu\n ngă mduôn [uôn, mduôn H’Lâm dôk bi m^n nanao, duah djăp hdră ]ia\ng [uôn Krông, ]ia\ng să Ia Mơr tlaih kơ klei ư\ êpa [un knap. Ho\ng du\m klei thâo leh mâo, mduôn g^r ktưn ktrâo la], đru mnuih [uôn sang mkra mlih đang war, pla ktơr, hbei [lang, rông êmô, rông u\n mkra mđ^ klei hd^p mda. Mơ\ng prăk mlan mdei leh bruă knu\k kna, mduôn mkuôm pioh leh ana\n brei kơ pô anei ]an blei êmô truh kơ pô dih ma` blei hma. Hlei pô dôk dleh dlan h^n, mduôn đru s’a^. Đru lu mse\ snăn, mduôn ăt kăn hdơr lei `u đru leh du\m be\ ]ô mnuih, amâo djo\ kno\ng hlăm [uôn Krông đui] ôh, [ia\dah wa\t ho\ng du\m boh [uôn riêng gah đa. Du\m mta bruă pro\ng bruă điêt mơ\ng [uôn, mduôn krơ\ng kna msir mghaih, du\m klei bi kuan mhiă hlăm [uôn mơ\ng mduôn msir mkra, djo\,soh bi klă mnga]. Du\m mta bruă leh ngă mâo lu êdi, snăn [ia\dah, mduôn H’Lâm amâo duah pưng myưng kơ pô ôh: Băng

            “ Ya klei mâo bi iêu la] mnuih [uôn sang g^r duh [ơ\ng, duah hdră ngă bruă mâo prăk, nga\ lo hma, rông mnơ\ng. Ti anei mâo 2 mta ana\n đui] yơh. Kâo dê jing mse\ si ]uah ana\n yơh, amâo mâo ya mta ôh”.

Rơ Lan Chim, Khua knơ\ng bruă sang ]ư\ êa să Ia Mơr brei thâo, amâo djo\ hlăm bruă duh mkra pla mjing, mniê mduôn [uôn H’Lâm lo\ mâo bruă ngă yuôm bhăn hlăm bruă đru mguôp kriê kjăp klei êđăp ênang hlăm kr^ng knông lăn anei. Ho\ng klei thâo săng, k’hưm mơ\ng pô, mduôn H’Lâm đru leh knu\k kna mtă mtăn mtô mblang kơ mnuih [uôn alu\ wa\l amâo mâo duahhmư\, amâo mâo hluê phung jhat. Kyua ana\n, să knông lăn Ia Mơr dưi rơ\ng nanao klei h’^t kjăp:

“ Ho\ng klei êđăp ênang bruă kđi ]ar, klei hnu\k êngiê yang [uôn mduôn H’Lâm mguôp ai lu êdi ho\ng [uôn sang leh ana\n knu\k kna alu\ wa\l. Hlăm wưng êgao, mduôn mtô mblang kơ mnuih [uôn sang amâo mâo duah hmư\, amâo mâo tui hluê phung jhat mplư luar, găn knông lăn soh ho\ng hdră bhiăn. Kyua ana\n, să Ia Mơr mâo 5 boh [uôn jăk êdi, amâo mâo pô tui hluê phung jhat găn knông lăn soh ho\ng hdră bhiăn. Du\m klei bi k[^n yuôm bhăn, hmei iêu sa^ mduôn H’Lâm, ]ia\ng `u ktrâo la], mtô mblang brei kơ mnuih [uôn sang thâo săng klă h^n kơ hdră êlan mtru\n mơ\ng Đảng, hdră bhiăn mơ\ng knu\k kna leh ana\n mđ^ kyar h^n bruă duh mkra”.

Ga\n hgao jih du\m klei bi m^n amâo mâo jăk, mduôn H’Lâm jing sa hlăm du\m ]ô mduôn [uôn kno\ng mâo [ia\ đui] ti lăn Dap Kngư. Ho\ng klei pral thâo m^n, knuih k’hưm, knhuah hd^p mơ\ng mniê mduôn [uôn hlăk lar bra hlăm êpul êya [uôn sang, đru mguôp mtru\t mđ^ kyar bruă duh mkra ăt mse\ mơh kriê kjăp klei êđăp ênang ti kr^ng knông lăn Ia Mơr.

                                                                                                                                           H’Nga pô ]ih hlo\ng răk