VOV4.Êđê- Dliê ti Wăl dliê knŭk kna mkuôm Ea Sôr, kdriêk Ea kar, čar Dak Lak, bi knông hŏng dŭm čar Gia Lai leh anăn Phú Yên arăng dôk bi rai năng hưn brei răng. Mjhua boh klei ruă tưp Covid-19 dleh ktuê dlăng, dŭm pluh čô phung tlĕ mă kyâo mơ̆ng čar Gia Lai kluh hriê hlăm dliê Ea Sôr grăp hruê. Phung anei hiu mă, lua mnah, koh druôm kyâo yuôm leh anăn hlô mnơ̆ng hlăm dliê. Diñu jhŏng, nao hŏng ênoh lu, mprăp phao ktuang, bi kdơ̆ng, boh nik đru bi mtlaih phung hiu mbĭt, lŏ tlĕ mă mnơ̆ng dhơ̆ng djŏ tuôm kơ klei bi rai dliê. Dŭm kdrăn dliê sui thŭn jing anôk hlô krŭ hin huăt ti Lăn Dap Kngư hlăk mâo klei arưp aram kjham.

Hlăm sa hruê knhal jih mlan 8, mâo klei hưn phung tlĕ kyâo nao bi rai dliê knŭk kna mkuôm êa Ea Sôr, ti anôk dliê mrô 616, alŭ wăl bi knông hŏng čar Gia Lai, khua kiă kriê dliê knŭk kna mkuôm Ea Sôr, găn êbeh 90 km mtam, mŭt hlăm dliê kăp mă phung anăn. Hlăm brô 6 mmông mmăt, mâo klei hưn ƀuh phung tlĕ kyâo dôk kbiă mơ̆ng dliê, 5 čô knuă druh gang mă lehanăn hmao ƀuh mâo êbeh 10 čô tlĕ kyâo dôk mdiăng kyâo. Leh kơ năn mtam, diñu êran đuê̆ mtŭk mtŭl hlăm dliê, êpul ngă bruă knŏng mâo mă sa čô.

            Leh mâo mă pô anei mbĭt hŏng 6 boh êdeh čŏng mkra, 2 boh anuă masin awă, 1 ƀĕ phao čŏng mkra lehanăn êbeh 100 kg kyâo ana mkuh yuôm. Khua gĭt gai dliê akŏ êa Ea Sôr iêu blŭ leh hŏng đĭng blŭ kơ anôk bruă ksiêm dlăng dliê krơ̆ng kdriêk Krông Pa čar Gia Lai akâo klei đru, mgaih msir. Leh 3 mmông êdei, jing 9 mmông mmăt, êpul ngă bruă ksiêm dlăng dliê kdriêk Krông Pa kbưi hŏng anôk anăn 50 km mrâo truh, mă pô ngă soh anei hŏng dŭm mnơ̆ng yua ba wĭt kơ kdriêk Krông Pa čiăng ƀuah mkra.

Phung hiu tlĕ mă kyâo bi kluh nao hlăm dliê Ea Sô

Hruê êdei, anôk gak răng čuê dliê mrô 616 lŏ hmao ƀuh sa êpul phung tlĕ kyâo nao wĭt ti čar. Leh ƀuh phung knuă druh ngă bruă, phung anei hŏng êbeh 10 boh êdeh čŏng mkra lehanăn mâo hlăm brô 15 čô djă êdeh hmar čiăng đuê̆. Leh 10 mnĭt tiŏ mă, phung knuă druh mâo mă leh sa čô dôk mdiăng dŭm kdrêč kyâo Hnêñ yuôm bhăn. Ƀiădah mmông anăn truh leh kdrêč kiă kriê mơ̆ng čar Gia Lai, amâo lŏ djŏ ôh alŭ wăl mơ̆ng anôk kriê dlăng dliê knŭk kna mkuôm. Pô ngă soh mâo mă anăn amâo mâo ôh klei bi mguôp, ngă klei bi kdơ̆ng lehanăn iêu phung diñu nao đru dŏng. Ka mâo ôh 30 mnĭt, mâo dŭm pluh čô, kngan djă dhŏng kgă nao ti anăn. Ayŏng Trần Văn Khánh, pô ngă bruă ti anôk ksiêm dlăng dliê mrô 2, anôk răng kriê dliê knŭk kna mkuôm Ea Sôr, Pô tiŏ nao ti anôk gak răng čuê dliê mrô 616, bi knông hŏng čar Gia Lai brei thâo, mâo leh lu klei msĕ sơanăn, phung tlĕ kyâo mkŏ mjing êpul êya nao mtlaih phung găp diñu.

“Bruă ngă, bruă klam hlăm bruă răng kriê knŏng dưi ngă mă knŏng anôk wăl dliê pô đuč, klei dưi pô dôk mâo klei kpăk, kyuanăn dleh mơai čiăng mă phŭng tlĕ kyâo. Boh nik phung tlĕ kyâo lač amâo dưi mă ôh diñu ti alŭ wăl čar Gia Lai, lač klă jing dleh dlan êdi. Diñu ngă jhŏng ktang, bi kdơ̆ng ktang phĭt čiăng lŏ sua mă mnơ̆ng msĕ si kyâo, êdeh êdâo, mnơ̆ng diñu yua.”

Phung ară mă kơ̆ng hlăk êjai dôk triêk kyâo ti dliê

Bàn Tiên Thái k’iăng khua kiă kriê anôk bruă ksiêm dlăng dliê mrô 3, dliê knŭk kna mkuôm Ea Sôr, dưi tiŏ nao ti anôk gak răng čuê dliê mrô 616 ăt brei thâo, phung tlĕ kyâo dôk ti krĭng bi knông, boh nik jing ti čar Gia Lai, ƀrư̆ hruê ƀrư̆ ngă jhŏng ktang hĭn. Mâo leh lu blư̆ diñu čăm, mâo blư̆ mdjiê wăt knuă druh ksiêm dlăng dliê knŭk kna mkuôm Ea Sôr, čiăng ngă kơ phung ayŏng adei mâo klei huĭ hyưt, amâo jhŏng lŏ ngă bruă:

“Ti dliê knŭk kna mkuôm Ea Sô anei mâo leh 2 čô knuă druh diñu mnah, tlâo čô diñu tlŏ hŏng dhŏng. Msĕ hŏng sa čô knuă druh anăn Cao, yang hruê nao mă phung tlĕ blah kyâo, leh anăn truh kơ mmăt diñu mnah ti anôk gak răng. Tal 2 jing sa čô knuă druh anăn Hoàng, mmăt mlam êlâo nao mă phung tlĕ kyâo hlăm dliê, kyuanăn arăng tlŏ ñu hluh ksŏ. Bi kơ knuă druh anăn Tùng, ăt hriê ngă bruă tinei, mâo mă phung tlĕ kyâo anôk ktlah 3, anôk diih nao găn hruê mbruê anăn, mnăt mlam diñu hriê dŭm êtuh čô nao čiăm ayŏng Tùng, blĕ êrah lu tơl păt čiăng truh kơ klei djiê. Hruê anăn da amâo ngă klei dŏng mdrao hmar, ayŏng Tùng djiê leh”

Mnơ̆ng mâo mă jing êdeh lŏ mkra mjing mdiăng kyâo mkuh hin yuôm

Lê Minh Tiến, khua kiă kriê dliê knŭk kna mkuôm Ea Sôr brei thâo, mčhoa kyua klei ruă tưp Covid 19, mâo lu phung tlĕ kyâo nao mŭt hlăm kmrơ̆ng. Diñu bi rai jih jang mnơ̆ng yuôm bhăn hlăm dliê msĕ si ana hnêñ, ana kčik, ana asăn leh anăn dŭm mta hlô mnơ̆ng hdĭp hlăm dliê. Klei anei jing klei hyưt êdi hlăm bruă răng mgang dliê, răng mgang mnơ̆ng dhơ̆ng adôk hlăm dliê knŭk kna mkuôm dôk tuôm hŏng lu klei dleh dlan kyua kƀah mnuih mă ƀruă, krăp yua leh anăn amâo mâo klei duh bi liê. Hlăm dliê knŭk kna mkuôm mâo 27.000 ha lăn dliê, hlăm anăn mâo 6.000 ha bi knông hŏng čar Gia Lai leh anăn Phú Yên. Ară anei bruă răng mgang krĭng dliê bi knông, knŏng nao êlan dar găn 2 čar Gia Lai leh anăn Phú Yên. Sĭt mâo mă phung tlĕ kyâo ti knông lăn sơnăn amâo dưi ba wĭt ƀuah mkra ti čar Dak Lak ôh. Tui si Lê Minh Tiến, mâo dua boh klei phŭn čiăng mâo klei uêñ mĭn gĭt gai, ktrâo êlan mơ̆ng čar Dak Lak leh anăn 2 čar Gia Lai, Phú Yên jing:

“Hmăng hmưi kơ dŭm anôk bruă djŏ tuôm hlăm čar mđĭ hĭn bruă ksiêm dlăng, ăt msĕ hŏng bruă gak răng amâo brei phung tlĕ kyâo mŭt hlăm dliê. Tơdah tlĕ mŭt kăn dưi ba mđuê̆ mnơ̆ng lei mơh. Tal 2 jing čiăng duh bi liê mkŏ mkra, mkra wĭt êlan êrô mơ̆ng anôk gak răng dliê mrô 5 truh kơ anôk gak răng dliê mrô 9 čiăng hmei dưi mđuê̆ hĕ kđông gak răng mơ̆ng čar Gia Lai, mâo klei ngă bruă hmar leh anăn tơdah mâo mă phung tlĕ dliê dưi ba wĭt ƀuh mkra diñu truh kơ knhal tuič. Msĕ si ară anei, dôk ti čar Gia Lai, leh hmao ƀuh phung anei, mdiăng phung anei wĭt găn êlan ƀuôn sang, klei anei jing dleh êdi.”

Mčhoa kyua klei ruă tưp dôk dleh dưi ksiêm dlăng leh anăn dŭm klei dleh dlan mơ̆ng êpul răng mgang dliê kyua kƀah mnuih mă bruă, kdrăp yua leh anăn klei bi mguôp lu čar. Phung tlĕ kyâo ti krĭng knông lăn hŏng čar Gia Lai leh anăn Phú Yên nao bi rai dliê akŏ êa Ea Sô, mă jih kyâo yuôm bhăn mnơ̆ng hdĭp hlăm dliê. Dliê kmrơ̆ng leh anăn djăp mta mnơ̆ng hlăm dliê jing čư̆ čhiăng, anôk dôk kơ hlô krŭ dôk ƀiă dhĭt hlăm krĭng Lăn Dap Kngư mâo klei hyưt kjham êdi. Bruă anei čiăng mâo klei nao hgŭm jih 3 čar jing Dak Lak, Gia Lai leh anăn Phú Yên čiăng dưi răng mgang dliê akŏ êa Ea Sô.

Pô mblang: Y-Ƀel Êban