VOV4.Êđê - Du\m hruê anei, ktuê êlan knông la\n ]ar Daknông, phung knua\ druh, l^ng kahan Kđông kahan ra\ng mgang knông la\n dôk mđ^ ktang brua\ ra\ng mgang klei dưi kia\ kriê ktuê êlan knông la\n ala ]ar êjai lehana\n mpra\p mko\ mjing du\m hdra\ brua\ m’ak yan mnga – drông tit ưm mb^t ho\ng mnuih [uôn sang du\m djuê ana ti kr^ng knông la\n. Mb^t ana\n, êpul kahan ra\ng mgang knông la\n ho\ng du\m gưl brua\ Đảng, brua\ knu\k kna po\k hluê nga\ leh lu hdra\ brua\ s^t, êdi, k`a\m mđ^ kyar brua\ duh mkra – yang [uôn ti ktuê knông la\n.

Kđông kahan kriê mgang knông la\n [a\ng jang knông la\n Thuận An ti  Daknông mko\ mjing klei nao hiu suang  êwa\ng knông la\n

Hlăm du\m hruê knhal jih thu\n Đinh Dậu, êdeh Uoat mơ\ng knơ\ng brua\ kahan răng mgang knông lăn ]ar Daknông ata\t hmei nao ]hưn kơ knông lăn. Mơ\ng êlan Hồ Chí Minh nao pha\ Yu\, găn lu đang hma kphê, tiêu, lehana\n đang boh kroh, kđông răng mgang knông lăn Thuận An êdah yơh ti ana\p, ho\ng hla ]hia\m gru hrah mtu\ k`^ kđh^t dlông êa mtah mda mơ\ng dliê.

Êpul Kahan kriê mgang knông la\n Daknông nao hiu suang ksiêm dla\ng răng mgang  gơ\ng kna\l knông la\n

Pătdah tết truh hnưm h^n ho\ng kr^ng knông lăn. Wa\t kđông mâo mprăp leh doh siam, ho\ng mnư\ mnang ana rơ\k mtah khăt leh trim, war mnga, abu\ mnga khua\t jăk mâo [ăngdrol “Mơak Đảng, m’ak yan mnga Mậu Tuất”, “Hơê] hmưi thu\n bhang mrâo” mâo yuôl leh mơ\ng [a\ng jang kđông truh kơ sang bi k[^n, lehana\n ti knưng ngă yang.

Boh nik, mnâo mna` mơ\ng tết jing [ê` tek, lehana\n brui mngưi đung hiu leh hlăm êwa, mjing klei h’uh mđao hlăm kr^ng knông lăn. Binh nhất Trần Quang Quân gưl tal êlâo [ơ\ng tết hlăm kđông răng mgang knông lăn, ho\ng brua\ ngă jing kna\ êsei djam, brei thâo: Mnơ\ng [ơ\ng mâo leh djăp ênu\m, du\m pluh drei êmô, mnu\ ada du\m êtuh drei, 2 war rông u\n ho\ng đang djam mtah mda mâo djăp mta:

“ Gưl tal êlâo dôk [ơ\ng tết hlăm knông lăn, [uh klei jăk klei mơak. Mâo phung ayo\ng adei l^ng kahan, knua\ druh hlăm anei. Drông tết prăp êmiêt leh khua\t, khăt [a\ngdrol boh hra\ bi msiam ana su\ng gơr, sut dhông ăng pul pui. Êpul hlăk ai mko\ mjing klei mjua\t ktang asei mlei, kdo\ mu`. Kđông mko\ mjing klei bi lông ]ưng boh, pah boh ho\ng sa\ Thuận An lehana\n du\m êpul êya mje\ mjing. Kâo ]ia\ng mơ^t kơ găp djuê jing kâo dôk [ơ\ng tết hlăm kđông anei mâo leh ayo\ng adei [^ng kahan amâo mâo klei ênguôt ôh. Am^ ama kơ sang hơ^t ai tiê mơak m`ai, mâo klei suaih pral jing jăk leh”.

Adu\ hria\m la\m klei amâo thâo hra\ kơ mnuih [uôn sang

Mb^t ho\ng êpul hiu suang êwa\ng mơ\ng kđông kahan răng mgang knông lăn, mơ\ng [a\ng jang knông lăn Thuận An, nao ktuê hnoh êa Dak Da\m jing knông lăn plah wah Việt Nam lehana\n Campuchia, hmei nao ]ua\ gơ\ng knông lăn mrô 50/2 lehana\n 3. Thượng tá Nguyễn Xuân Dũng păn brua\ kđi ]ar hlăm kđông brei thâo, mb^t ho\ng brua\ kia\ kriê, răng mgang knông lăn mâo 11km, thu\n 2017 êgao, brua\ mbha kdriêl pơ\ng gơ\ng knông lăn mâo ngă leh ênu\m. Êpul êya hrăm mb^t ho\ng êpul kahan t^ng kơ dih hlăm ]ar Mondulkiri ala ]ar Campuchia kreh hgu\m mb^t hlăm brua\ hiu suang. {ri wưng tết anei, kđông mah jia\ng srăng hriê ]ua\, lehana\n bi mguôp hla\m klei mjua\t ktang asei mlei, kdo\ mu`, bi êdah klei bi hgu\m mguôp hgu\m brua\ lehana\n mđ^ kyar.

Adu\ hria\m la\m klei amâo thâo hra m’ar kyua mơ\ng Kahan kriê mgang knông la\n bi hgu\m ho\ng brua\ sang hra\ m’ar leh ana\n brua\ knuk kna alu\ wa\l mko\ mjing

Ho\ng alu\ wa\l anôk kđông dôk jing sa\ Thuận An, kdriêk Dak Mil, hlăm du\m hruê êgao, kđông mâo leh klei bi mguôp ho\ng du\m gưl brua\ Đảng, brua\ sang ]ư\ êa alu\ wa\l ngă leh lu brua\ đru mnuih [uôn sang mđ^ kyar klei hd^p, mse\ si mđup brei 15 drei êmô ana mđai mbha bi rông, đru ]ung ba lu phung hđeh nao sang hra\ mơar, lehana\n đru dua go\ êsei mnuih djuê [ia\ dleh dlan. Ako\ thu\n anei, kđông po\k leh dua boh adu\ bi hriăm phung amâo thâo dlăng, amâo thâo ]ih hra\ êbeh 60 ]ô mnuih nao hriăm ti dua boh Bon Sa Pa, lehana\n Bu Dak. Thượng tá Nguyễn Xuân Dũng, pô ngă brua\ kđi ]ar kđông răng mgang knông lăn Thuận An la]; tết nguyên đán anei ]ang hmăng hlăm alu\ wa\l amâo mâo ôh go\ êsei le\ hlăm klei ư\ êpa, brua\ mko\ mjing [ơ\ng tết ho\ng klei mơak kluôm dhuôm:

“Hmei hgu\m ho\ng alu\ wa\l ksiêm yap ênoh go\ êsei dôk hlăm klei k[ah, k]e\ kơ alu\ wa\l du\m gưl mâo klei đru kơ mnuih [uôn sang, amâo mâo lui sa ]ô mnuih le\ hla\m klei k[ah ôh drông tết. Bi êyul êya srăng hiu ]ua\  du\m go\ êsei knu\k kna dlăng ba, mđ^ ai êpul kia\ kriê [uôn hlăm knông lăn, du\m êpul êya ]o\ng kriê mgang klei êđăp ênang hlăm [uôn. Hmei tio\ nao mâo 5 ]ô kahan răng mgang knông lăn nao [ơ\ng tết ho\ng mnuih [uôn sang. Mko\ mjing klei mtru\t mjhar, lehana\n ngă du\m brua\ hla\m alu\ wa\l, k`ăm răng mgang klei êđăp ênang kơ mnuih [uôn sang wưng tết”.

Knhal jih thu\n, kha\dah kpăk ho\ng brua\ war bưn, prăp êmiêt tết, [ia\dah truh mlam, mnuih [uôn sang djuê [ia\ ti Thuận An ăt nao hriăm hra\ ]ia\ng kơ thâo dlăng, lehana\n thâo ]ih, bi anak lui kơ aduôn hnê] mmông nao hriăm. Ho\ng kiê kngan ]a\t b^n sơăi, di`u ]ih hra\ klei dleh h^n ho\ng klei dja\ wa\ng. Y-~o\t la], ung mo# `u nao kơ sang mnia amâo mâo thâo b^t t^ng prăk, blei hbâo pruê kơ kphê ăt kăn thâo ya jing mta hbâo:

“ Kyua amâo thâo hra\ m’ar, amâo mâo thâo kral ôh êa drao pioh răng mgang mnơ\ng pla mjing. Hriê hriăm hra\ ]ia\ng bi thâo t^ng, tăp năng pô ]h^ boh mnga mâo ]ia\ng kơ thâo t^ng. Leh hriăm mâo sa hruê kăm, thâo kral boh hra\, thâo [uh êlan bi t^ng”.

Nguyễn Văn Cường, k’ia\ng khua knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ Thuận An, kdriêk Dakmil brei thâo, kha\dah mnơ\ng mnuih [uôn sang duah prăk jing mơ\ng kphê, tiêu amâo mâo ênoh, [ia\dah mâo klei đru mơ\ng kahan răng mgang knông lăn, brua\ duh tết kơ mnuih [uôn sang ăt djăp. Mb^t ho\ng ana\n, kahan răng mgang knông lăn ngă leh djăp brua\ đru msir klei ư\ êpa bi hro\ klei [un knap, ata\t phung hđeh nao sang hra\ mơar, đru bi hriăm mnuih ka thâo dlăng hra\ ngă leh brua\ ho\ng jih ai tiê ]ia\ng kơ thu\n anei sa\ Thuận An truh kơ anôk k]ah Mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo:

“ Kơ brua\ đru mnuih [uôn sang [un [ơ\ng tết, alu\ wa\l hgu\m leh ho\ng kđông răng mgang knông lăn bi trông. Truh kơ ara\ anei, hmei mâo mtru\t mjhar du\m thâo bi đru pioh duh kơ mnuih [uôn sang mâo sa yan tết h’uh mđao, amâo mâo lui ôh sa ]ô mnuih le\ hlăm klei k[ah. Hjăn ho\ng du\m go\ êsei knap m`ai ăt mâo mnơ\ng mđup brei.. Mâo klei bi mguôp mơ\ng kđông răng mgang knông lăn, ho\ng knơ\ng brua\ sang ]ư\ êa sa\ po\k adu\ bi hriăm mnuih ka thâo dla\ng hra\. Êpul kahan mâo mtô bi hriăm nanao leh dua boh adu\”.

Hlăm adiê êa\t du\m hruê knhal jih thu\n, kr^ng ]ư\ ]hia\ng knông lăn Daknông dôk hla\m dhul k’ua\, ăt mjing leh klei h’uh mđao hla\m kr^ng knông lăn. Ti anei, phung kahan răng mgang knông lăn Daknông hrăm mb^t ho\ng mnuih [uôn sang djuê [ia\ [ơ\ng tết hnưm hlăm klei mơak m`ai. Bi êdah klei khăp l^ng kahan ho\ng mnuih [uôn sang, phung l^ng kahan kđông răng mgang knông lăn [a\ng jang knông lăn Thuận An mb^t ho\ng mnuih [uôn sang hlăm kr^ng ]huang hlăm thu\n mrâo Mậu Tuất, ho\ng klei g^r răng mgang kjăp klei êđăp ênang knông lăn, msir klei ư\ êpa bi hro\ klei [un knap, mđ^ klei thâo săng kơ mnuih [uôn sang, truh kơ anôk k]ah mko\ mkra kr^ng [uôn sang mrâo.

Y Khem pô ]ih hlo\ng ra\k