VOV4.M'nông: UBND Nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak mhe kan nsum đah Mpôl dăp rgum hun hao nkual ƀon têh Việt Nam ƀư Tâm nchră khoa học hun hao săk ntơ lư nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột jêng nkual ƀon têh cà phê bah lam ntŭr neh". Ntơm bah nê, nkual ƀon têh mbra hun hao pâl nđaih tĭng trong rƀŏng bri dak rêh uĕh, mât dŏng ăp rnoh khlay văn hóa ta nkual nkre đah ntŭk têl ơm yău gưl neh dak.

Tâm nchră wăch rgum bơi 300 nuĭh ntơh măt lah kruanh rđău kan Bộ, n'gâng kan, ăp nuĭh rnâng kan wăng sa, pâl nđaih têh dâk bôk năp bah lam dak n'hanh ăp nuĭh rnâng kan gưl têh mpeh ăp trong kan rdâk njêng trong kơl, wăng sa, rdâk njêng săk ntơ lư, hun hao nkual ƀon têh, trong kơl êng, mpôl n'gâng kan cà phê, pâl nđaih, ndơ dŏng kỹ thuật…

        Âk nău rgop hŏ tâm ban ŭch: Nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột geh ntŭk gŭ kan khlay mpeh chính trị wăng sa, ntŭk rgum tơm bah nkual Tây Nguyên, ntŭk rgum ăp ntil ndơ mpeh rup uĕh bri dak neh ntu, rnoh khlay mpeh ntŭk têl ơm yău văn hóa, lịch sử, njroh mprơ…Jêng, Buôn Ma Thuột tŏng geh lĕ ăp nău săk geh dơh uĕh gay jêng "Nkual ƀon têh cà phê bah lam ntŭr neh”. Wa Lê Đức Huy, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Dak Lak an lah:

      “He mbra dơi lah Buôn Ma Thuột mbra jêng nkual ƀon têh cà phê bah lam ntŭr neh. Lơn lah nkual ƀon têh cà phê Robu. Tăch lam ntŭr neh ri  mbra geh Arabica n'hanh Robusta. Việt Nam lah dak tăch n'gluh Robusta dŭt têh lam ntŭr neh n'hanh Dak Lak lah ntŭk tơm tơm pă an tăch cà phê Robusta lah nkual ƀon têh pă an tăch cà phê dŭt âk lam ntŭr neh n'hanh đah nău ơm  jŏ kăl e- aƀaơ n'hanh săk geh mpeh kah uĕh cà phê ri he mbra dơi năl lah Buôn Ma Thuột lah nkual ƀon têh bah cà phê bah lam ntŭr neh”.

        Yơn lah gay hun hao săk ntơ lư nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột jêng "nkual ƀon têh cà phê bah lam  ntŭr neh" kơt nău mpŏng, nkual ƀon têh ân uănh khlay tât nău nkoch n'hơ n'hanh buăt nthoi. Tâm nê lah rjăp tât nău hun hao bri dak nkre đah săk ntơ lư  cà phê. Wa Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện gŭ mĭn pâl nđaih dăn đă:

       “Nkoch mpeh cà phê ri aƀaơ lah săk geh dŭt têh lah tơm me bah cà phê lam ntŭr neh yơn i ngăn an saơ lah he mô hŏ geh nău buăt nthoi đah pâl nđaih n'hanh cà phê, mhe ntơm sât luh bar pe ntil nău kan dơm. Yor kơt nê̆ mbra jêng ăp du ƀon lah du ntŭk tât an năch pâl nđaih. Kơt nê̆ nklăp mbra njêng an Buôn Ma Thuột jêng jêng ntŭk rgum tơm me cà phê pâl nđaih bah lam ntŭr neh”.

        Đah nău khlay ƀư ndrel hăn đah n'gor gay rdâk njêng dăp rgum nkual ƀon têh, PGS.TS Lưu Đức Cường, Viện trưởng Viện dăp rgum nkual ƀon têh n'hanh nkual ƀon lan nkoch: Ta năp nău tâm rlong dŭt rgŭt n'gĭng đah ăp nkual ƀon têh tâm rnôk jêng lam ntŭr neh, Việt Nam geh trong nchrăp ntrŭt ntrôl ăp nkual ƀon têh rdâk njêng săk ntơ lư nkre đah nău ntrŭt ntrôl hun hao wăng sa bah nkual ƀon têh. Gay rdâk njêng săk ntơ lư an nkual ƀon têh, lor bôk năp ân ntrŏng năl nkual ƀon têh moh ndơ geh mha êng, moh ndơ geh ntĭt êng rđĭl đah ăp nkual ƀon têh êng ƀa ƀă ta Việt Nam n'hanh lam ntŭr neh, gay ntơm bah nê n'hao têh păng jêng săk ntơ lư. Tĭng PGS.TS Lưu Đức Cường, Buôn Ma Thuột ân der tâm rlong tĭng nău pơk hvi n'har neh ƀư jêng pling chrai nău dăp rgum ơm geh:

      “Hun hao nkual ƀon têh du trong têh dăng lah he mô mât kân uĕh nău hun hao lêng lang ri mbra jêng plơ̆ tơl tay an ndơ he ŭch rŏng nău he nchră nar aơ lah nkoch nău cà phê ta nkual ƀon têh tơm me cà phê bah Việt Nam, tâm let năp tay he ŭch rŏng păng jêng bah lam ntŭr neh đŏng. Tâm rnôk he gĭt tâm n'guăk bah nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột dŭt n'hâm kloh rvah đah ntŭk rgum nkual ƀon têh rgum ta bri lâng, n'hanh lĕ rngôch nău kan tuch tăm wăr kiău ma ri gâp mĭn lah nău pơk hvi tay neh an nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột ân dơi gŭ mĭn di tay na nê̆. Tâm rơh rgâl dja ân kơp uănh tay ăp nău khlay n'hanh nău dơi bah nău nê".

       Ma rơh tâm nchră dja, wa Vũ Văn Hưng, Kruanh UBND nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột ŭch rŏng ăp nuĭh rnâng kan, nuĭh khoa học ndrel hăn tay đah nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột -n'gor Dak Lak tor mpơl lor trong nkual ƀon têh dŭt têh ta nkual Tây Nguyên nkre đah rnoh khlay văn hóa lịch sử, neh ntu, ntŭk têl ơm yău gưl neh dak; hun hao tĭng trong uĕh mhe, nđĭr si gle, săk tơm tŏng di rnoh Trung ương ndơ̆ luh ta n'glôch jêh mbrô 67 bah Bộ Chính trị.

        “Tâm nchră dja jă dŭt âk nuĭh rnâng kan, nuĭh khoa học gay jêng luh ăp nău mĭn n'hanh ƀư jêng ngăn ngăn tâm đề án dja gay jêh aơ tay rdâk njêng. Nê lah du trong kan jŏ jong rnôk  Thủ tướng uănh an dŏng hôm ri ăp gưl ăp n'gâng kan bah trung ương tât n'gor an tĭng ƀư. Mpôl hên ntrŏng mbra ân tĭng kơn nău tât râng bah nuĭh ƀon lan, n'gâng kan ta ntŭk, doanh nghiệp n'hanh lĕ ma ăp tập đoàn wăng sa têh bah lam dak, lam ntŭr neh râng ri mơ dơi tĭng ƀư nău kan dja”

Nar 09/7/2020 Chính phủ hŏ an dŏng Nghị quyết mbrô 103/NQ –CP mpeh bôk nău kan tĭng ƀư nău n'glôch jêh mbrô 67/2019 bah Bộ Chính trị mpeh rdâk njêng n'hanh hun hao nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột, n'gor Dak Lak tât năm 2030, uănh ngai tât năm 2045. Tâm nê, jao an UBND nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột rdâk njêng Đề án hun hao săk ntơ lư nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột jêng "nkual ƀon têh cà phê lam ntŭr neh"; hun hao pâl nđaih tĭng trong si gle nđĭr uĕh, mât dŏng ăp rêng khlay văn hoá ƀon tơm ta ntŭk nkre đah ăp ntŭk têl ơm yău gưl neh dak, hao mbơh rblang Thủ tướng Chính phủ uănh an dŏng./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân