VOV4.M’nông: Bah bôk năm tât aƀaơ, lam n’gor Dak Lak geh 666 nuĭh bu ur bŭn ntưp Covid-19, tâm nĕ geh 3 nuĭh bu ur bŭn khĭt. Oh bê tâm lvang jêr jŏt ơm lĕ geh âk nău mô lap, oh bê geh Covid-19 lơ klach nău rêh.

Bĭch tâm jrô kâp deh đah bok put mbung n’hanh măt nglăp nking mprănh dak diu, djăt mpât bah kon tă bah măy uănh n’hâm play nuih, jŏ jŏ yuh Nguyễn Thị Bích Thủy, ta nkuăl Ea H’leo, n’gor Dak Lak lŏ ji yor ăp rơh kon mpât. Knŭng Thủy an gĭt, 2 hê ur sai geh mbrơi geh kon, tâm gŭ 15 năm mư geh kon. Mô gĭt, knŭng bah năp rnôk deh 3 nar, yuh Thủy saơ geh ntưp Covid-19. Bŭn rơh bôk năp lĕ 42 năm deh, lŏ ntưp Covid-19 jêng yuh Thủy dŭt n’hâm rvê:

“Âk nar saơ pơng geh chăt muh mĭn yor bri nđik geh siăk lơh dơm mô mĭn geh Covid-19, rvê đŏng, yor nai dak si lah deh mô dơi ri nklăp kêng măng aơ 6 tât 8 mông rek. kâp an deh ngăn ngăch dăng dơm”.

Ta ngih dak si đŏng, wa Nguyễn Thị Kiều Trinh ta nkuăl Cư M’gar, n’gor Dak Lak an gĭt, jêh 3 nar geh ntưp Covid-19, ƀăn bah wa geh jŭr kon jêng rnăk wâl lăp ngih dak si. Dŭt lap knŭng nău ntrŭt nsôr nuih n’hâm bah rnăk wâl n’hanh nău mât uănh uĕh bah ăp nai dak si, me kon lĕ rlet rlău jêr jŏt lôch uĕh.

Bu ur bŭn Thủy tâm jrô kâp deh

“Hăn ri lăp mâp ăp nai dak si. Bah ôi đă ăp yơ lah mô geh mô dơi mâp kon, aƀaơ mư dơi mâp; mon saơ hôm rhơn ngăn. Aƀaơ knŭng gĭt lah uĕh nai dak si âk dơm mô gĭt nău ngơi tay, mê̆ kon ngăch hôm”.

Tĭng rnoh kơp bah N’gâng kan dak si n’gor Dak Lak, kơp bah nar 1/1/2022 tât nar 17/3/2022, lam n’gor geh 666 nuĭh bu ur bŭn ntưp Covid-19, tâm nĕ geh 3 bu ur bŭn khĭt. Ngih dak si Đa khoa nkual Tây Nguyên lĕ rgâl nău dŏng nkual jay E jêng nkual săm bu ur bŭn ntưp Covid-19 gay uănh nđôi nău ji bôk năp, khay bŭn, nu nău oh bê du trong nchrăp lor gay mkra đăp mpăn, di nar ngăn. Aƀaơ ta nkual aơ dôl săm n’hanh mât uănh an rlău 20 bu ur bŭn tâm lvang kâp deh n’hanh jêh deh.

Bah năp nĕ, tâm năm 2021, tâm rnôk srê Covid-19 dôl geh nu nău dŭt jêr jŏt n’hanh klach, Ngih dak si Đa khoa nkual Tây Nguyên lĕ ƀư lôch uĕh 4 nuĭh “rlet rlău jêr jŏt” bah 4 nuĭh bŭn ntưp Covid-19. Tâm nĕ, geh du hê dŭt klach, ăp nai dak si lĕ rek sŏk oh bê gay kơl mê̆. Nĕ lah nuĭh bah bu ur bŭn deh năm 1992, gŭ ta ƀon Sinh A, xă Ea Drông, nkual têh Buôn Hồ (n’gor Dak Lak). Jêh rnôk năl ntưp Covid-19, dôl bŭn ta pơh tal 33, bu ur bŭn dơi ndơ̆  săm ta Ngih daky  Hiăn n’hanh Klơm soh n’gor. Yor nuĭh ji geh nău mbăn, jêr nsôr jêng dơi njŭn hăn nkual săm Covid-19 bah ngih dak si Đa khoa nkual Tây Nguyên. Ta aơ, nuĭh ji dơi ntop kơl nsôr măy, Corticoide, ntop ndơ kah dŭt n’hâm. Yơn nuĭh ji rgâl mbăn, jêr nsôr âk lơn jêng Ngih dak si lĕ ƀư rgum nchroh lĕ rngôch gay ntrŭnh an sŏk oh bê kơl me.

Wa Trình wơt ƀăn mhe deh plơ̆ sĭt nkual sămnuĭh ji Covid-19.

Tĭng nai dak si Chuyên khoa 2 Trần Ngọc Thắng, Groi Khoa Phụ sản ngih dak si Đa khoa nkual Tây Nguyên, rnôk ntưp Covid-19, bu ur bŭn lah nuĭh geh nu nău mbăn âk lơn ăp nuĭh êng yor tâm rnôk bŭn, bu ur geh nău hŭch chŏl nău ji. Yor an mât 1 hê kon bê tâm ndŭl jêng nău ŭch oxy bah bu ur bŭn âk lơn nuĭh ngăn. Lah ntưp Covid-19, klơm soh bah bu ur bŭn mbra geh kaman rdôl lơh, nău aơ ƀư khuch dŭt têh tât săk soan bah bu ur bŭn n’hanh oh bê, đê̆ đŏng ƀư klach tât nău rêh bah lĕ me n’hanh kon.

“Kaman Covid-19 pơng lơh tâm trong n’hâm lah têh ngăn n’hanh trong n’hâm geh tât nău rêh bah bu ur bŭn ri geh nău ntêt nkri tât nău rêh he an nking n’gang. Nking n’gang ta aơ bôk năp an kơl lor nuĭh mê̆ jêh nĕ tât oh bê. Tă aơ 2 nar geh du hê bŭn 33-34 pơh, ma bu ur bŭn geh djuôr trong n’hâm ri mpôl hê an rek sŏk kon gay săm trong n’hâm an me”.

Ăp tơ̆ deh du tơ̆ pah tât rao sok dŭt âk mô lap. Nău geh lơ hao rnôk bu ur bŭn mô lap ntưp Covid-19. Yor nê, gay đăp mpăn săk soan bah me n’hanh oh bê kơt dêr ăp nău mô lap tâm rnôk bŭn, ăp bu ur ntưp Covid-19 an uănh nđôi săk soan du trong rjăp, rnôk saơ ăp nău ntoh êng an lăp ngih dak si săm lơ ơm lơ uĕh./.

          Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja