VOV4.M'nông: Tây Nguyên dôl lăp tâm n'gul khay wai. Ta n'gor Dak Lak, du đêt rnoh neh tơm tăm ntơm ntoh mô tŏng dak tŏ. Ta năp nô nău dja, lĕ ma n'gâng kan dơi kan n'hanh nuĭh ƀon lan lor nchrăp an ƀư ăp trong njrăng n'gang kro phang an tơm tăm.

        Wa Nguyễn Văn Đa ta thôn 2, xã Cư M’gar, nkuâl Cư M’gar geh 1,5 ha mir tăm rlŭ 700 tơm cà phê, 300 tơm tiêu, n'hanh rlău 50 tơm sầu riêng. Gay tŏ an tơm tăm, păng kuĭh ntu ka hvi 700 m2, jru 8 mét nkrŭl dak n'hanh lôk tay du ntu jru rlău 90 mét. Wa Đa an gĭt, rnôk dja cà phê dôl lăp tâm rơh tŏ tâl bar, tơm tiêu ŭch geh dak tŏ đŏng, yơn aƀaơ dak tŏ tâm n'glău hŏ suăt, ân dŏng dak ntu mơ tŏ an tơm tăm.

         “N'glău dak ri tâm khay wai dja hŏ kroh suăt dak. Rnăk hên ân lôk tay ntu n'hanh lơn âk tŏ ma ntu dja an tât lĕ khay wai. Rnôk tŏ cà phê ri way mpêt nkrem dak, dŏng trong tŏ mbâm ta tơm, mhâm ƀư kâp an ăp tơm nklăp 200 lít, ntu bêng ri ntrơn tŏ an ntu êng. Mpeh tŏ tơm tiêu, he dŏng trong tŏ ntruh gay mpêt nkrem dak."

          Nkuâl Cư M’gar aƀaơ geh rlău 64.500 ha tơm tăm, tâm nê geh 52.000 ha tơm tăm jong năm lah: Cà phê, tiêu, cao su n'hanh ăp ntil tơm sa play; rlău 12.500 ha tơm tăm ăp năm lah ba, mbo, bum prŭm, bum blang, tuh, biăp...wa Ngô Xuân Biện – Groi kruanh Jrô kan tuch tăm n'hanh hun hao ƀon lan nkuâl Cư M’gar năl lah, aƀaơ ta nkuâl hŏ ntoh du đêt rnoh neh tơm tăm ta ăp xã Cư M’gar, Ea M’đroh, Ea Tar, Quảng Hiệp, Cư Dliê M’nông mô tŏng dak tŏ...Jrô kan hŏ nsŏng kơl an UBND nkuâl rđău đă ăp xã ntrôl dăng nkoch trêng tât ƀon lan ân dŏng dak mpêt nkrem, nkre rdâk njêng trong nchrăp tâm pă tơm dak tŏ tâm di ta ăp dak bât rhŏ dŏng tŏ an tơm tăm.

       “Gay đăp mpăn tơm dak tŏ an tơm tăm tât kêng dŭt khay kro phang. Jrô kan tuch tăm n'hanh hun hao ƀon lan nkuâl hŏ nsŏng kơl an UBND nkuâl rđău đă ăp ntŭk hăn uănh ăp dak bât ta nkuâl, tâm pă nar tŏ mpêt nkrem dak tâm di an tĭng nkual gay đăp mpăn dak tŏ tât ăp mir tơm tăm, der bah mpŭng lir n'hanh roh huach dak. Njrăng đă kônh wa mpêt nkrem dak, mbluh aih n'hong dak hoch, bât nking ăp n'glău dak jê̆ bah rnăk wâl gay ntêm nkrem tơm dak tŏ.”

        Công ty TNHH MTV Mât dŏng dak bât Dak Lak dôl mât dŏng 341 dak bât, tâm nê geh 247 n'glău n'gâr dak, 13 trạm bơm n'hanh 82 dak bât nkrŭl mâm. Ăp dak bât dja dŏng tŏ an bơi 80.000 ha tơm tăm ta n'gor Dak Lak.

        Tĭng wa Nguyễn Công Hạnh – Groi Giám đốc công ty, lôch hăn ôp uănh ri aƀaơ geh 118/247 n'glău dak bât tât rnoh âk kơt ơm, 118 n'glău geh 70 – 90%, 8 n'glău dak bât 50 – 70% n'hanh 3 n'glău hôm ƀa ƀă geh ta nâm 50%. Nchroh nkual tŏ bah  công ty mbra geh nklăp 1.200 ha tơm tăm geh kro phang, tâm nê geh bơi 600 ha ba, hôm ƀa ƀă lah ăp ntil tơm tăm êng ƀa ƀă, rgum lơn âk ta ăp nkuâl Cư M’gar, Buôn Đôn, Krông Năng, thị xã Buôn Hồ n'hanh nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột. Aƀaơ công ty dôl kan nsum đah n'gâng kan dơi kan rdâk njêng ăp trong nchrăp nuĭh kan, ndơ dŏng ndeh rklư, gay njrăng n'gang kro phang an tơm tăm.

       “Aƀaơ mpôl hên hŏ rdâk njêng ăp trong nchrăp njrăng n'gang kro phang gay rgum lơh bah kro phang an ăp ntil tơm tăm. Bôk năp, dŏng bao ƀô dăp neh bât an dak mâm ler gay nkrŭl tay dak ta ăp n'glău, tâl bar dŏng ƀơm ndăn dŏng ntêr lĕ rnoh dak ta ăp n'glău suăt gay tŏ an ba n'hanh ăp ntil tơm tăm êng ƀa ƀă. Nchrăp ăp tŏng ndơ dŏng ndeh rklư, pring xăng rnă ntêm lor gay tât rnôk kro phang dŭt hô tâm kêng dŭt khay 3 mô lah bôk khay 4 ri ơm geh ndơ ma nchrăp lor. Trong rdâng lơh duh phang dơi mpôl hên nchrăp dŭt na nê̆, nchrăp n'hanh nsrôih tĭng ƀư geh nău tam, der bah khuch khat an nuĭh ƀon lan./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân