VOV4.M’nông: Bah bôk năm tât aƀaơ, rnoh nuĭh ntưp Covid-19 ta n’gor Dak Lak hao âk na nao, rĭng du nar hao rlău 1 rbăn nuĭh ntưp, rnoh kon se bah oh bê tât 11 năm deh geh nklăp 15-20% tâm rnoh nĕ. Aơ lah rnoh mrô dôl klach rvê rnôk ăp kon se rnoh năm aơ mô dơi chuh vaccine njrăng n’gang Covid-19.

Jêh rnôk gĭt nuĭh kon mhe 7 năm deh bah nơm ntưp covid-19, yuh Trần Thị Lan ta phường Ea Tam, nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột kuăl điện thoại dâl an dak si phường gay mbơh nu nău n’hanh đă cán bộ dak si ntop kơl ăp trong mât uănh, săm an kon ta jay. Đah nău mbơh ntĭm, nău nchrŏng bah cán bộ ngih dak si n’hanh ăp nău mbơh dơi răk, yuh Lan lĕ ƀư mât uănh, săm an mon tĭng nău ji n’hanh jêh 3 nar rlet rlău ăp rơh duh, săk soan mon aƀaơ lĕ đăp mpăn:

“Âk nar bôk năp mon duh ri gâp geh tĭng nău ntĭm bah nai dak si ri geh an mon ngêt dak si bah duh, ntop du đêt dak si siăk đah thảo dược, ntop ndơ sa kah n’hanh ngêt âk dak play. Tâm rnôk 3 nar mon duh ri gâp uănh mbơh đah Ngih dak si ăp nar”.

Ăp nai dak si dôl uănh nđôi nu nău săk soan bah ăp nuĭh ji kon se ntưp Covid-19

Yor kon geh ji rngok bah jêt, jêng jêh rnôk gĭt kon nơm ntưp geh Covid-19, yuh Chu Thị Hậu, ta khối 6, phường Tân Hòa, nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột lĕ njŭn kon hăn săm Covid-19 ta Ngih dak si Đa khoa nkual Tây Nguyên. Yuh Hậu an gĭt, ăp nar mât kon ta ngih dak si lah ăp nar ŏk r’ah n’hanh rvê hô ngăn. Lap đŏng, jêh rnôk dơi ăp nai dak si dŭt n’hâm uănh, săm, kon yuh Hậu lĕ rlet rlău lvang jêr jŏt, ăp ntil plơ̆ tay nâm ơm.

“Rnôk mhe lăp mon duh hô ngăn, mon nhĭm, 2-3 nar bôk năp mon mô dơi sa, lăp ta aơ âk nar mon bah oi. Nai dak si nar aơ mhe sŏk ntil kaman uănh năl tay”.

Ta pĭt nsưng ji bah kon yuh Hậu lah nău bah oh bê 3 khay geh ntưp Covid-19 đŏng. Yuh Trần Thị Thương, mê̆ bah mon an gĭt: lĕ rnăk yuh geh ntưp Covid-19 da dê, yơn knŭng geh mon 3 khay deh geh nău mbăn. Dŭt lap, yor săm ndal ngăch jêng săk soan bah mon aƀaơ lĕ đăp mpăn.

 “Mon geh duh, nsôr ngăch, rnoh ôxy bah mon tâm mham hôm e geh 52%, mon nsôr mô tâm ban, nuĭh pal lĕ săk. Rnôk mon hăn ta aơ nai dak si njŭn an săm ngăch nsôr oxy jêh nĕ mbrơi mbrơi mon hao bah tay”.

Tĭng rnoh kơp uănh bah Ntŭk uănh nđôi kop ji n’gor Dak Lak, bah bôk năm tât aƀaơ, n’gor kơp dơn rlău 80 rbăn nuĭh covid-19, tâm nĕ geh nklăp 15 rbăn kon se bah oh bê tât 11 năm. Knŭng kơp êng 4 nar dăch, n’gor Dak Lak lĕ kơp dơn rlău 3.500 nuĭh ji covid-19 ta rnoh bah oh bê tât 11 năm deh. Rnoh nuĭh ji kon se ntưp Covid-19 hao, n’gor Dak Lak lĕ nfâk njêng nkual săm nuĭh ji kon se covid-19 ta ngih dak đa khoa nkual Tây Nguyên tâm nar 25/2 mhe rlău. Kơp bah rnôk ndâk njêng nkual săm nuĭh ji kon se ntưp Covid-19 tât aƀaơ, ntŭk kan wơt dơn rlău 100 kon se F0, tâm nĕ geh nklăp 60 nuĭh lĕ dơi bah ji n’hanh lĕ sĭt, 43 nuĭh dôl săm n’hanh 3 nuĭh geh nu nău mbăn an nsrôr oxy.

Ăp nai dak si dôl uănh nđôi nu nău săk soan bah ăp nuĭh ji kon se ntưp Covid-19

Tĭng nai dak si Chuyên khoa II, Nguyễn Văn Mỹ, Groi kruanh Khoa Nhi Tổng hợp Ngih dak si Đa khoa nkual Tây Nguyên, lĕ rngôch ăp nuĭh ji kon se ntưp Covid-19 lăp ngih dak si săm lah ăp kon se geh hao duh na nao, khĭt brŭt, jêr nsôr, ji ntang ntâh, hok âk, nsôr ngăch, ji ndŭl djroh, hoơi, mô sa, mô pu, SpaO2 hŭch. Tâm nĕ, du đêt nuĭh ji kon se geh nău ji mpeh mham, ji klơm, mô dăng chŏl nău ji... Lĕ rngôch ăp kon se ntưp Covid-19 rnôk lăp ngih dak si săm lĕ bah n’hanh sĭt jêh nklăp 5 nar săm. Nai dak si Mỹ an gĭt, bôl lĕ bah n’hanh sĭt yơn me bơ̆ mô thơ tha ma an mât, uănh nđôi na nê̆. Yor jêh rnôk sĭt, kon se hôm e geh nău rgâl jêh covid-19, lơn lah geh nău ji MIS-C (Môr ji lĕ tâm săk). Aơ lah nău rgâl mbăn n’hanh geh dŭt mbrơi (bah 2 tât 6 pơh jêh rnôk kon se ntưp covid-19. Lah mô dơi saơ, săm ơm, kon se khĭt geh dŭt âk:

“Lvang nkân ji lah lvang dŭt khlay, nău ndơ sa kah, nău uănh nđôi săk soan lah dŭt khlay. Yơn lah rnôk he dơi rlău Covid-19 đăp mpăn hôm yơn đah kon se he an uănh nđôi tay bah 2 tât 6 pơh uănh kon se geh nău ji MIS-C gay he geh trong ndơ̆ lăp ngih dak si uănh nđôi na nê̆ lơn”.

Nău ndâk njêng du nkual săm ji êng an kon se ntưp Covid-19 lah ăp nău nsrôih bah Dak Lak gay n’hŭch nău jêng mbăn bah kon se, yơn đah ăp nău rgâl jêr bah srê rnôk rnoh nuĭh ntưp Covid-19 nar lơ hao âk ri nău geh tay âk kon se ntưp Covid-19 lah nău jêr njrăng. Gay n’hŭch kon se geh ntưp n’hanh geh nău rgâl mbăn, rlău ma nău ntrôl ngăch chuh vaccine njrăng Covid-19 an kon se ri ăp me bơ̆ an ƀư tĭng rjăp nău mbơh 5K n’hanh tĭng di nău mât, uănh nđôi săm an kon se tĭng nău ntĭm bah nău kan dak si./.

          Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja