VOV4.M'nông: Nơm geh ơm mât kân dơi nuh srê COVID-19, âk doanh nghiệp ta n'gor Gia Lai hŏ geh ndơ ma ntrôl dăng tuch tăm, ƀư njêng, n'hao rnoh âk ndơ geh tăch n'gluh tuch tăm. Nău dja rgop n'hao nsĭt geh tăch n'gluh lam n'gor hao bơi 39% rđĭl đah ndrel khay dja năm e nơh, geh tât 368 rkeh USD. Aơ lah jâng ntơm dơh soih gay mpôl doanh nghiệp tâm n'gor dâk hao tay ngăch, ntrôl dăng ƀư njêng tăch rgâl, kơl Gia Lai dơi tât ăp rnoh hun hao wăng sa rêh jêng kon nuĭh lĕ ma năm 2022. 

Ntơm bah bôk năm tât aƀaơ, Công ty Cổ phần Nông nghiệp công nghệ cao Hưng Sơn (n'gor Gia Lai) hŏ tăch n'gluh geh 9000 tấn prit, nsĭt geh 9 rkeh đôlar, lĕ rngôch lah tăch n'gluh ma trong me da dê. Wa Lê Hoàng Linh- mât uănh ntŭk tăm prit bah công ty ta xã Trang, nkuâl Đăk Đoa an gĭt, gay rhŏ dŏng an tăch n'gluh tĭng trong me, ntơm bah rnôk njêng, ntŭk kan hŏ ƀư si ƀŭt đăng ký mã nkual tăm n'hanh ntŭk nklâm tâl. Nơm geh kơt nê̆, prit dơi sreh, nău tăch n'gluh nchrăp ơm đŏng. Nơm geh tăch n'gluh dơh soih, aƀaơ, công ty hŏ nta joi nău kan an nklăp 800  nuĭh, tâm nê geh 80% lah nuĭh rnoi mpôl đê̆ ta xã Trang n'hanh xã Hneng, nkuâl Đăk Đoa, đah rĭng geh prăk khay ntơm bah 6 tât 7 rkeh prăk/nuĭh/khay:

       "Ntơm bah rnôk tăm, ri đăng ký mã nkual tăm dĭl. Jêng, công ty tăm êng, nklâm êng n'hanh tăch n'gluh tât dak bah dih dĭl. Rnôk hŏ dơi pă an mã nkual tăm ri geh nău dơi tăch n'gluh tât dak băl, mô kâp nuĭh ƀư ndranh, hŭch đêt prăk dŏng kan bah he. Nău ŭch bah công ty lah pơk hvi ntŭk tăch mbrơi mbrơi,  joi geh tay ntŭk tăch mhe, der bah rmoh rman tâm tăch rgâl".

        Geh tăch n'gluh hun hao âk đŏng, 5 khay aơ, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Đồng Giao gŭ kan ta Gia Lai hŏ tăch n'gluh rlău 15.000 tấn ndơ geh ƀư bah chanh rse, prit nkŏ, play wai, tuh tương, biăp, mbo njŭng hăn tât Mỹ n'hanh Châu Âu, nsĭt geh 40 rkeh đôlar, rlău 126% rđĭl đah ndrel khay dja năm e nơh. Wa Đinh Gia Nghĩa- Giám đốc ntŭk kan an gĭt, dơi geh kơt dja rlău ma nău lor nchrăp bah doanh nghiệp, hôm nơm geh chính phủ mât kân dơi nuh srê COVID-19, công nhân dơi chuh vaccine ơm đŏng jêng nău kan mô geh tăch pruăt:

        Ntơm lôch bah nuh srê COVID-19, doanh nghiệp mpôl hên lor nchrăp rdâk tay nău kan ƀư njêng. Aƀaơ, mpôl hên rgum ntuh kơl âk tâm công nghệ, lơn lah công nghệ nkret njêng jru, ntơm bah nê n'hao săk kah uĕh ndơ geh ƀư, lăp jru tât ntŭk tăch Mỹ n'hanh Liên minh Châu Âu. Mpôl hên tâm boh đah ƀon lan lŏ mir gay đăp mpăn tơm ndơ tăm hun hao, đăp mpăn tŏng geh tơm ndơ an nhih máy nkret njêng, đăp mpăn pah kan tuch tăm".

Aƀaơ, Nhih máy nkret njêng, nklâm tâl play rêh n'hanh play kât nđik IQF bah Công ty cổ phần Hoàng Anh Gia Lai hôm geh âk ntŭk mât prăp, nkret njêng, nklâm tâl bum biăp play jê̆ đah lĕ rngôch rnoh âk nklăp 100.000 tấn ndơ geh ƀư/năm n'hanh hŏ geh âk doanh nghiệp dăn hăn ôp ŭanh ntuh kơl ăp ntŭk tăm, nkret njêng, tăch n'gluh biăp play đŏng. Aơ lah ndơ gay ăp doanh nghiệp ntrôl dăng tăch n'gluh, tâm nê geh ntŭk tăch ta EU.

        Wa Phạm Văn Binh- Giám đốc Sở Công thương n'gor Gia Lai an gĭt, tăch n'gluh ndơ tuch tăm ta n'gor dôl geh âk săk ntơr uĕh. Lam n'gor aƀaơ geh rlău 30 doanh nghiệp tăch n'gluh ndơ tuch tăm, tăch tât 40 dak lam ntŭr neh. Tâm nê, ăp dak mpeh Liên minh Châu Âu âk nklăp 40%. Bah meng ăp doanh nghiệp cà phê, cao su, tiêu, chanh sre, hŏ geh âk nău tă ơm gĭt kan, hŏ ntoh âk doanh nghiệp mhe njêng yơn hŏ geh nkah uĕh nơm geh trong ƀư ăp tŏng rêng đŏng. Ăp doanh nghiệp dja hŏ đăng ký 55 mã nkual tăm n'hanh 21 ntŭk nklâm tâl prit, play đŭr, thanh long hăn tât ăp ntŭk tăch Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc. Tĭng wa Phạm Văn Binh, let năp tay, n'gâng kan công thương mbra an ƀư tay âk nău kan ndrel hăn đah doanh nghiệp, ntrŭt ntrôl nău kan tăch n'gluh ndơ geh ƀư tuch tăm ta n'gor.

        “Lơn âk lah nău kan mât uănh ngih dak, mpôl hên kan nsum đah Cục ntrŭt ntrôl ngăch tăch rgâl n'hanh Cục tăch n'gluh n'glăp- Bộ Công thương gay nkoch gĭt ăp ntŭk tăch rgâl ma Gia Lai geh nău dơi gay ăp doanh nghiệp tât mâp. Đah doanh nghiệp ri khân păng ndrel hăn gay mât ntŭk tăch rgâl n'hanh pơk hvi ntŭk tăch rgâl. Bôk năm mhe aơ, n'gor Gia Lai leo ƀư mâp ăp đại sứ quán, lãnh sự quán, tâm mâp Việt- Nhật, tâm mâp Việt - Hàn, pơk hvi trong rƀŏng mhe tăch n'gluh bah Gia Lai tâm let năp tay đŏng".

        Aƀaơ, rnoh khlay n'gâng kan tuch tăm ăp năm ta n'gor Gia Lai geh nklăp 32.000 rmen prăk, âk 65% tâm lĕ rngôch rnoh khlay 49.000 rmen prăk bah lam n'gâng kan wăng sa bah n'gor. Yor kơt nê̆, nău ntrôl dăng tăch n'gluh ndơ tuch tăm kơl ntrŭt ntrôl hun hao wăng sa, nkre n'hao nău rêh bah nuĭh ƀon lan.

Gay n'hao rnoh khlay n'hanh hŭch bah roh huch tâm nău kan tuch tăm, n'gor Gia Lai dôl nsrôih kuăl jă ăp doanh nghiệp ntuh kơl tâm công nghiệp nkret njêng ndơ tuch tăm, jêng ăp nkual tuch tăm mhe kơt play do, bum biăp, bum blang, phe… An lor kuăl jăp ăp doanh nghiệp tâm rgop kan lhăt ntơm bah rêng tuch tăm, nkret njêng n'hanh tăch ndơ geh ƀư tuch tăm. Lôch nê, jêng ăp doanh nghiệp hăn lor bôk năp, ntrŭt ntrôl dŏng âk công nghệ nkret njêng bah rêng tâm rgop, n'hao âk ndơ geh ƀư tuch tăm./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân