VOV4.M’nông:   Jêh âk khlay răm n’gôr, tât aƀaơ nău hao khlay neh ta n’gor Dak Lak lĕ jŭr hŭch yơn lĕ n’glơi an âk nău mô uĕh. Ta du đêt ntŭk duh hao khlay neh, âk rnăk rnoi mpôl đêt saơ nơm geh roh lĕ neh gŭ jêh rnôk tăch du gâl neh n’hao jao an nuĭh rwăt ƀư êng sam ƀŭt pă lôk, an rgâl săk. Âk rnăk mô gĭt sam ƀŭt kơp dơn dŏng neh aƀaơ dôl ntŭk gŭ, lôk neh hôm geh săk nơm đô̆ng lah mô jêh rnôk ƀư ăp tâm jao tăch du gâl neh. Geh âk nău an saơ geh nău rlăm mô wât bah nuĭh ƀon lan kơt ăp trong rlăm tâm rnôk ƀư jao an neh ntu, ngăn lah ta nkual rnoi mpôl đêt, nkual jru ngai gay rlăm, đê̆ đŏng tâm ndơm.

Rnăk wa H’Bluên Niê, ƀon Sŭt H’luốt, xă Chư Suê, nkuăl Cư M’gar geh 3 sào neh, dơi pă an 400m2 neh gŭ n’hanh lĕ ƀư jay cấp 4 ta rnoh neh aơ. Tă aơ rlău 1 năm, rnoh neh ta ntŭk hao khlay, rnăk wa H’Bluên tâm ŭch tăch du sào neh (tâm nĕ 240 m2 neh gŭ) đah rnoh tăch 590 rkeh prăk an du hê gŭ ta Nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột. Yor mô wât đah ăp nău ntrŭnh pháp luật jêng wa lĕ jao ăp sam ƀŭt an nuĭh rwăt hăn ƀư ăp sam ƀŭt tâm pă lôk n’hanh an rgâl săk. Yơn lah, jêh rnôk tâm pă lôk, nuĭh rwăt mplơ̆ an sam ƀŭt neh ri rnăk wâl wa saơ mô hôm geh du mét neh gŭ. Ji nuih, wa H’Bluên mô dơn sam ƀŭt kơp dơn dŏng neh n’hanh đă nuĭh rwăt an mplơ̆ tay neh gŭ 160 m2 bah wa kơt lĕ tâm ton bôk năp:

        “Mhe aơ khân pơng mplơ̆ sam bŭt kơp dơn neh an gâp uănh gâp mô saơ neh gŭ kơt sam ƀŭt kơp dơn neh ơm, gâp lah mô sŏk. Khân pơng lah mô geh neh gŭ ri ay sŏk prăk đŏng. gâp lah mô sŏk prăk, sŏk neh gŭ tâm sam ƀŭt kơp dơn dŏng neh ơm dơm”.

Rnăk wa H’Bluên Niê tăch du gâl neh yơn roh lĕ neh gŭ.

Kơt tâm ban nău nĕ, rnăk wa H’Luyên Niê, ƀon Sŭt H’luốt, xă Cư Suê lĕ tăch 900m2 neh (tâm nĕ geh 300m2 neh gŭ) an du hê ta Nkual ƀon têh Buôn Ma Thuột n’hanh jao sam ƀŭt an nuĭh aơ hăn ƀư ăp sam ƀŭt. Yơn lah bơi 2 năm rlău, nuĭh rwăt neh mplơ̆ sam ƀŭt kơp dơn neh dơm, rnăk wa H’Luyên dŭt rvê, mô gĭt nuĭh rwăt neh lĕ m’hâm ƀư đah sam ƀŭt kơp dơn neh bah nơm.  

“Lĕ rngôch 400m2 neh gŭ, khân pơng rwăt 300m2 neh gŭ, gâp hôm 100m2 neh gŭ. Hăn ký ta công ty tăch rwăt neh ma 2 năm hôm mô saơ sam ƀŭt sam tra, aƀaơ dôl rvê, dôl ji bôk. Khân pơng ƀư tâm ton, sam ƀŭt tâm ton khân pơng sŏk lĕ hôm, hôm e sam ƀŭt khân pơng lah manh gay ƀư sam ƀŭt ân tât aƀaơ mô saơ”.

Wa H’Đàn Niê, Kruanh Ƀon Sŭt H’luốt an gĭt tă bah gĭt nu nău tâm ƀon geh âk nuĭh tăch neh du gâl yơn roh lĕ neh gŭ. Ƀon dôl rgŏ rjă ăp rnăk mbơh tơih nu nău gay rgum mbơh đah ăp gưl n’gâng kan ƀon lan. Tĭng wa H’Đàn, bôk năp ăp rnăk mô gĭt wât mpeh pháp luật kơt ăp sam ƀŭt jao tăch neh, kônh wa knŭng ký săk n’hanh lât nglău ty ma mô gĭt na nê̆ nkô̆ nău tâm ton jao tăch na nê̆ m’hâm ƀư jêng dŭt dơh geh rlăm, geh ndơm:

“Nău aơ ngăn lah jêr jŏt an kônh wa, mô hôm neh gŭ tay. Jay ri dơi ƀư bah năp đaơ, lor rnôk tăch neh ri geh neh gŭ, hôm aƀaơ uănh kơt lah jay ƀư ta neh mir hôm. Geh du đêt ri bơi 2 năm ma mô saơ mplơ̆ sam ƀŭt kơp dơn dŏng neh. Lah nsum yor đêt gĭt wât bah kônh wa, mô gĭt mpeh luật neh ntu, tâm ton bu nchih kơt aơ kơt ri du đêt ri mô răk uănh rplay sam ƀŭt, djăt mpeh đah rwăt đă ký lah ký dơm”.

Sam ƀŭt tâm ton nchăm prăk, kônh wa ton knŭng tăch du gâl neh gŭ.

Wa Nguyễn Công Văn, Groi kruanh UBND nkuăl Cư M’gar an gĭt, nkuăl dôl đă ăp xă, nkuăl têh rgum lĕ, mbơh, nkre ntĭm rđău ăp ngih pah kan way kan lăp uănh nđôi, năl na nê̆, ƀư kloh geh nău mplư rlăm đŏng lah mô. Mpeh ăp ngih pah kan dơi kan, lah geh tih, ƀư mô uĕh, wơt kơl an ăp nău nkhah nchrek neh gŭ bah kônh wa, nkuăl mbra rmal mô lah mbơh an ngih pah kan bah lơ rmal rjăp tĭng ăp nău ntrŭnh pháp luật:

 “Mpôl hên mbra ntĭm rđău tay ngih pah kan rnă njrăng kơt UBND ăp xă, nkuăl têh gĭt nu nău ngăn geh ta ntŭk, uănh năl na nê̆ tĭng nuĭh, tĭng nu nău, tĭng nkô̆ nău nĕ mbơh an UBND nkuăl uănh mĭn tay, ntĭm rđău di tĭng nău ntrŭnh. Ăp nuĭh mplư rlăm nău nsŭk nsôr djăt tĭng ma ƀư rlăm, lah tŏng nkô̆ nău phong jêng tih dôih mbra ngih pah kan uănh nđôi mbra lăp pah kan, mô an geh nău aơ jŏ jong tay”.

Jêh duh hao khlay neh, âk rnăk ta xă Cư Suê lah êng, ta n’gor Dak Lak lah nsum dôl dâk gŭ mô đăp mpăn yor mô gĭt nuĭh rwăt neh lĕ m’hâm ƀư an sŏk lĕ neh gŭ bah nơm. Tâm rnôkk nĕ, âk rnăk lŏ mô gĭt sam ƀŭt kơp dơn dŏng neh an nuĭh rwăt aƀaơ ntŭk gŭ, lôk neh hôm e geh săk đŏng lah mô lĕ geh tăch, nchăm. Kônh wa geh rlăm, đê̆ đŏng geh rlăm ma mô dơi gĭt, n’hanh mô gĭt m’hâm ƀư gay sŏk tay nău dơi geh bah nơm.

                    Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja