VOV4.M’nông:   Jêh 47 năm nar rklaih đăp mpăn, n’gor Kon Tum lĕ hun hao lĕ rngôch, nău rêh bah nuĭh ƀon lan mô rlu dơi hao. Lơn lah, n’gor Kon Tum dŭt uănh tât hun hao trong kan dak si bah dâng, rgop mât uănh săk soan nuĭh ƀon lan, trok âk prăk săm ji; ndơ̆ ăp ƀon lan rlet rlău chôt srê Covid-19.

Mhe bôk mông pah kan kêng ôi, nô A Thoát, rnoi Xơ đăng ta ƀon Tê Pen, xă Đăk Trăm, nkuăl Đăk Tô, n’gor Kon Tum rdêng kon jêt tât Ngih dak si xă. Jêh tâm ngơi A Thoát an gĭt, kon bah nô lah Y Hồng Ân (4 năm deh) ntôn geh ntưp ji Covid-19. Njrăng geh kon bu ur n’hanh rnăk wâl ntưp rêng ji, jêng nô ndơ̆ kon tât ngih dak si xă gay uănh năl ngăch:

“Ôi aơ nchrăp ndơ̆ mon hăn nti tăng nai đă rlu. Njrăng ri njŭn mon tât ta aơ gay test ngăch lor. Tât Ngih dak si gâp saơ âk oh nô ta Ngih dak si dŭt n’hâm saơ răm nuih n’hâm đŏng”.

Nô A Thoát n’hanh mon Y Hồng Ân ƀư uănh năl ta Ngih dak si xă Đăk Trăm

Yor nău dŭt n’hâm, lĕ đah săk soan bah nuĭh ƀon lan dơi rmôt nai dak si Ngih dak si xă Đăk Trăm, nkuăl Đăk Tô mât uĕh bah âk năm bah năp lĕ kơl nuĭh ƀon lan tâm xă, đah 97% lah kônh wa rnoi mpôl Xơ đăng geh âk nău rgâl tâm nău mât uănh n’hanh njrăng n’gang săk soan săk nơm. Ăp tơ̆ kop ji kônh wa tât ngih dak si xă da dê, mô hôm geh nău jă n’hŭm tât mprơh chiăk yang kop ji; bu ur mô deh kon tâm n’hưp choanh tâm bri ma tât ngih dak si; nău rêh ăp nar kônh wa uănh tât nău njrăng n’gang kop ji... Yuh Y Nít, ƀon Đăk Trăm, an gĭt:

“Gâp n’hanh kônh wa ƀon lan tât ngih dak si ri dơi nai dak si dŭt n’hâm but uănh săm ji. Djăt tĭng nău ntĭm bah nai dak si ăp jay ngêt duh, sa sĭn, ngih wâl răk kloh uĕh. Njrăng chôt srê gâp đah ƀon lan hăn trong wăn bok put mbung. Saơ duh, siăk nuĭh ji ŏk lah mbơh dâl đah cán bộ dak si”.

Ngih dak si xă Đăk Trăm, nkuăl Đăk Tô, n’gor Kon Tum.

Tĭng yuh Y Thuy, mât uănh Ngih dak si xă Đăk Trăm, nkuăl Đăk Tô, ndrel đah ngih wâl dơi ntuh kơl uĕh nâp, dăch aơ Ngih dak si hôm dơi ntop tay năp ndoh ndơ, kơt măy siêu âm, điện tim... jêng nău săm, mât uănh săk soan nuĭh ƀon lan nar lơ uĕh lơn:

“Dơi ntuh kơl năp ndoh ndơ dak si tŏng ăp, aƀaơ lĕ rngôch ăp nău way geh Ngih dak si dơi săm ta Ngih dak si n’hŭch njŭn hăn bah lơ. Ngih dak si pă tĭng nuĭh du nău kan tĭng thôn uănh kan đah thôn nĕ uănh nđôi nu nău chôt srê”.

Tât aƀaơ 47 năm jêh rklaih đăp mpăn n’hanh 31 năm jêh nar ndâk njêng tay n’gor Kon Tum, trong kan dak si bah dâng bâh n’gor Kon Tum lĕ geh âk nău rgâl hao tâm di nău uĕh mât uănh, njrăng n’gang săk soan nuĭh ƀon lan. Aƀaơ n’gor Kon Tum geh 10 ntŭk ngih dak si nkuăl, 99 ngih dak si xă, phường, nkuăl têh; 100% ngih dak si geh nai dak si pah kan n’hanh geh bu ur hộ sinh mô lah y sỹ sản nhi. 100% ngih dak si xă ƀư tĭng ăp nău kan but uănh săm ji kơt săm lor bôk năp, săm ndal bôk năp; ƀư but uănh, săm ji, rdâk hao tay săk soan tĭng gưl trong kỹ thuật n’hanh nău kan way kan; tâm rgop y học cổ truyền đah y học mhe tâm but uănh, săm ji. Nai dak si chuyên khoa 2 Trần Ái, Groi kruanh n’gâng kan dak si n’gor Kon Tum mĭn lah:

Nuĭh ƀon lan tât but uănh ji n’hanh mbơh ntĭm săk soan ta gưl ngih dak si bah n’gor Kon Tum

“N’gâng kan dak si mpôl hên mĭn an n’hao uĕh mât uănh, njrăng n’gang săk soan nuĭh ƀon lan ta ntŭk lơn lah tâm nĕ rƀŏng tât dak si bâh dâng gay tâm di nău ŭch mât uănh săk soan an kônh wa nkual jru ngai nkual rnoi mpôl đêt. Trong kan dak si bah dâng dơi nâp nâl đah ăp ntil. Ntuh kơl năp rwăt ndoh ndơ, ntuh kơl đah ngih wâl n’ăp ntuh kơl đah nuĭh kan dơi tâm di uĕh mât uănh săk soan an kônh wa ta ntŭk gŭ rêh”.

Rnoh mrô kơp bah N’gâng kan dak si n’gor Kon Tum tâm 3 năm dăch aơ an saơ, trong dak si gưl xă lĕ but uănh, săm ji an rlău 1 rkeh 200 rbăn nuĭh ji n’hanh gưl nkuăl lah rlău 646.000 nuĭh ji. N’hêl na nê̆ an saơ bôl prăk khay bah nuĭh ƀon lan n’gor Kon Tum mô âk, âk xă tâm n’gor hôm e geh tâm nuĭh jêr jŏt knơm âk tâm nău kan dak si jêng nău mât uănh, njrăng n’gang săk soan nuĭh ƀon lan hôm e dơi uănh mĭn dŭt n’hâm. Aơ lah ngoăy tâm âk nău khlay bôk năp gay n’gor Kon Tum ntrôl wăng sa rêh jêng hun hao./.

                              Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja