VOV4.M'nông: Geh du nău mha êng ta nkual neh mpeh bah lơ Tây Nguyên geh moh lơh dơi Đăk Tô- Tân Cảnh. 50 năm bah năp nơh, ta nkual neh dja, đah rlău 25.000 nuĭh ƀon lan dơi rklaih luh ơm, ơm lơn rlău 3 năm rđĭl đah rơh rklaih luh lĕ rngôch miền Nam dơn ngoăy neh dak 30/4/1975. N'gul rach năm aơ, nău nchih tay mprơ rnê lơh dơi Đăk Tô- Tân Cảnh, Đảng bộ, n'gâng kan, tahen n'hanh ƀon lan nkuâl Đăk Tô, n'gor Kon Tum hŏ tâm rglăp du nuih n'hâm njĭr krêp têl khap rmanh tâm lơh tâm su, rlău dơi jêr jŏt rdâk njêng ƀon tơm Đăk Tô nar lơn ma ndrŏng uĕh.

          Wa Võ Văn Mẹo, jay ta Thôn 1, xã Tân Cảnh, nkuâl Đăk Tô, ntŭk ma 50 năm bah năp nơh lah tâm lơh tâm su dŭt rgŭt n'gĭng năm aơ hŏ 72 năm deh, yơn hôm ngăch dăng n'hanh tôr nha kah kloh đŏng. Nar Đăk Tô- Tân Cảnh rklaih luh 24/4/1972, wa Mẹo dôl pah kan tâm mpôl mât rnă njrăng bah n'gor Kon Tum geh nău dơn kan ntru lơh tahen n'hanh ndrak nsiu phŭng rlăng chuh chŭn. Păng an gĭt, rnôk nê nơh Đăk Tô- Tân Cảnh geh hăch rlâm hô, kơt lah mô hôm geh ndơ uĕh kơt ơm, si gle ŭnh sa kro tă bah bom ndrak n'hanh  nkual xã Tân Cảnh mô geh nuĭh gŭ. Kêng dŭt năm 1989, thị trấn Đăk Tô dơi njêng, xã Tân Cảnh tăch luh jêng xã đăp mpăn êng, wa Võ Văn Mẹo dơi tâm pă sĭt ƀư công an xã, hôm dơi sơch ƀư Kruanh UBND lor bôk năp bah xã Tân Cảnh.

N'gul rach năm hŏ hăn rlău kơp ntơm bah rnôk rklaih luh, Tân Cảnh aƀaơ hŏ geh âk nhih máy, xí nghiệp, nđĭr uĕh bah n'hâm nđĭr tơm si, tơm sa play. Wa Võ Văn Mẹo rhơn rnôk nkoch mpeh nău rgâl bah ƀon tơm, ntơm nơh tă geh tâm lơh tâm su rgŭt n'gĭng:

“Aƀaơ wăng sa bah Tân Cảnh hun hao rđĭl đah lôch bah kơi rklaih luh 1972 tât aƀaơ lah hun hao dŭt dăng. Tĭng gâp gĭt mô gĭt dah âk rhiăng tơ̆ rđĭl đah mhe rklaih luh. Aƀaơ gung trong, hôm nhih nti, nhih dak si, nhih jay, nhih pah kan, xí nghiệp, nău rêh bah ƀon lan hun hao dŭt têh, dŭt dăng".   

          Ta xã Tân Cảnh, nkuâl Đăk Tô geh du thôn 5 dŭt mha êng, lam thôn aƀaơ geh 312 rnăk, rlău 1.000 nuĭh n'hanh tât bah 30 n'gor, nkual ƀon têh tâm lam dak rgum sĭt ta aơ gŭ rêh. Nău rêh, nău kan ta nkual neh ntơm nơh roh âk nting mham bah u che he, nuĭh ƀon lan gĭt kloh rnoh khlay bah nău đăp mpăn tâm rnglăp, tâm kơl nsum ndrel wăng sa. Lam thôn aƀaơ dơn hôm 4 rnăk mpeh rnăk ach tă bah âk năm deh, kop ji. Đah rnoh hvi neh tuch tăm rĭng geh ăp rnăk nklăp 2ha, nuĭh ƀon lan thôn 5 ngăch, gĭt rƀah nău kơt nti, dŏng rgâl mhe khoa học tâm nău kan nsĭt geh wăng sa âk. Wa Nguyễn Đình Cương, kruanh thôn, an gĭt:

“Rơh 4.0 đah thôn rƀah dŭt ngăch n'hanh hun hao dŭt uĕh. Ntĭt kơt lah tơm tăm, ndơ mât. Hôm ăp ntil tơm sa play hao rơ̆ jêng dŭt ngăch, dŏng khoa học dŭt geh nău tam, nsĭt geh wăng sa, nău rêh bah kônh wa âk mbơm oi. Nkoch mpeh nuih n'hâm dơn kan, nuih n'hâm tâm rnglăp tâm nkual ƀon lan gŭ ri he ân dơi nkoch lah lĕ ma Đăk Tô mô geh du ntŭk kơt ta thôn 5. Ntĭt kơt nuih n'hâm tâm rnglăp tâm rdâk njêng ƀon lan mhe, tâm rnglăp tâm ƀon lan, đăp mpăn rnă njrăng dŭt n'hao êng săk".

Nơm geh n'glêh an ăp trong hăn di bah Đảng bộ, n'gâng kan nkuâl Đăk Tô, ăp năm dăch aơ wăng sa, rêh jêng kon nuĭh bah nkuâl geh ăp njuat hăn đăt ndal. Rnoh âk rnăk ach o bah nkuâl tĭng di rnoh 2016-2020 dơn hôm 5%, nkuâl hŏ geh 3/8 xã di rnoh rdâk njêng ƀon lan mhe. N'hanh dŭt di ma rhơn lơn đŏng lah nău rêh bah kônh wa rnoi mpôl đê̆ rgâl geh âk. Wa A Pái, ƀon Đăk Rao Lớn, thị trấn Đăk Tô nsing nơm rnôk nkoch mpeh wăng sa bah rnăk wâl:

“Aƀaơ gâp tăm geh 1,2 ha cà phê, đah 6ha cao su, đah 1,5 sào lŏ, hôm 1ha bum blang đŏng. Nkoch mpeh lĕ rngôch nsĭt geh wăng sa rĭng ăp năm 600 tât 700 rkeh prăk tâm năm. Nău dơi ân geh nău nti têh blău. Lĕ rngôch prăk dŏng kan, tơm prăk n'glăp tâm pah kan nti ren dơm gay oh kon geh nti ren tât lôch tât dŭt. Aƀaơ đah gâp 4 kon ndăm ri hŏ geh nău kan da dê".

Wa Sa Phương, Groi kruanh UBND nkuâl Đăk Tô, an gĭt, nkuâl Đăk Tô geh 9 xã, thị trấn đah rnoh âk bơi 49.000 nuĭh, tâm nê rnoi mpôl đê̆ âk 50%. Mât uĕh nuih n'hâm lơh dơi Đăk Tô- Tân Cảnh, Đảng bộ, n'gâng kan, tahen n'hanh ƀon lan nkuâl Đăk Tô hŏ tâm rnglăp du nuih n'hâm dôl kalơ trong hăn rdâk njêng ƀon tơm Đăk Tô nar lơn ma ndrŏng uĕh:

“Nău dơi dŭt têh nê lah ntŭk ntô ndơ dŏng, săk blău ntĭm nti, nkô̆ nău mât chăm n'hâm suan ƀon lan hôm nkô̆ nău đăp mpăn lam rêh jêng kon nuĭh đŏng. Muh măt bah nkuâl bah nklang nkuâl an tât ăp rkŭm xã dơi rgâl kloh, nău rêh bah nuĭh ƀon lan dơi n'hao prêh. Nkuâl geh 8 xã n'hanh du thị trấn, aƀaơ geh 4 xã mpeh xã dŭt jêr jŏt mha êng. Lôch uănh năl 4 xã dŭt jêr jŏt mha êng tâm nkô̆ nău tĭng ƀư rnoh tât kan ƀon lan mhe geh du xã bơi dăch tât 19/19 ntil rnoh nău kan n'hanh ăp xã hôm ƀa ƀă geh tât rlău 10 ntil rnoh nău kan da dê".

Nchih tay nău mprơ rnê lơh dơi Đăk Tô- Tân Cảnh, nsing nơm kalơ trong hăn mhe, hun hao, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ nkuâl Đăk Tô tâl XVII, năm kan 2020- 2025 ndơ̆ luh rnoh ŭch tât kan đăt ndal, đah rnoh ngăch hun hao ƀư njêng rĭng geh rlău 10%/năm; rĭng geh tĭng bôk nuĭh geh rlău 57 rkeh prăk/nuĭh/năm tâm năm 2025; rnoh âk rnăk ach o tĭng di rnoh mhe hŭch rĭng geh 2,5%/năm; dŭt đêt 7/8 xã di rnoh rdâk njêng ƀon lan mhe; thị trấn Đăk Tô tât di rnoh đô thị ntil IV. Tâm ăp nar khay 4 lịch sử, ta ntŭk tă tâm lơh tâm su Đăk Tô- Tân Cảnh kăl e, nău mprơ rnê lơh dơi hôm dôl n'gloh mbro đŏng./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân