VOV4.Mnông- Ăp n’gor ta Tây Nguyên lĕ rlet rlău năm Tân Sửu geh âk nău jêr jŏt yor geh nuh srê Covid19, geh âk nău dơi dŭt rnê nsơm tâm lĕ rngôch ăp nău mpŏng kan bâh năm. Lah ueh ăp nău dơi ma an geh âk nău nsrôih mơ dơi geh, geh pah kan na nê̆ đah ăp nău ntul rlong hôm ba năp, Tây Nguyên dôl geh âk nău uĭch rŏng n’hanh nău nsrôih lăp tâm năm mhe n’hanh njĭr bah ăp nău roh jot năm ơm, njrăng ăp nău tât mhe hun hao an ngăch.

Bơi tât tết Nhâm Dần, pâl nđaih ta nkuăl ƀon têh Đà Lạt, n’gor Lâm Đồng kơt lah dâk tay lôch âk khay bĭch chuêl. 1840 ngih an năch rlu lĕ geh bu năch dăn gŭ lĕ rngôch tâm khay 1, ăp homestay lĕ ƀư nkrơ̆ ueh gay ma vơt năch. Ntŭk tăm kao nkuăl ƀon têh n’hanh ăp nkual pâl rlưn lĕ geh saơ rhơn nău bâr gơm nău ngơi ăp mpôl năch tât pâl rlưn. Wa Phan Minh Trường, Giám đốc leo ntŭk pâl rlưn Ánh Sáng Đà Lạt, ngoăy tâm âk nkual pâl rlưn mhe n’hanh dŭt ueh an gĭt: păng uănh nđôi na nê̆ nău nuh srê Covid-19, saơ nuh srê ta ăp nkuăl ƀon têh ăp ntŭk lĕ dơi njrăng rdâng ueh đŏng. Wa saơ na nê̆ n’gâng kan pâl nđaih lĕ ntơm geh ntrong ndâk nsơm. N’hanh gay ma bun dăp an rơh nkhêp dơi nău dơi ngăn, doanh nghiệp lĕ njêng du nău way kan njrăng rdâng nuh srê na nê̆.

“Mpôl hên geh nchrăp tŏng ăp ntil ndơ pah kan gay ma njrăng rdâng nuh srê an nuĭh kan bâh bok văn put mbung, ndrôm ti. Năch tât ta Vườn Ánh Sáng rĭ lĕ geh veh duh săk soan, đă rao kloh ti ma kaman ê lor tât pâl rlưn. Mpôl hên lĕ nchrăp tŏng ăp ntil ndơ nđâp ma nău kan njrăng rdâng nuh srê, mô dơn mbơh tơih tâm ntŭk kan ma hôm nha geh mbơh dăn đah Trạm y tế phường 8 n’hanh ntŭk kan dak si n’gor Lâm Đồng.

Tâm ban kơt Lâm Đồng, n’gor Dak Lak dôl geh nău an saơ ndâk nsơm dŭt têh dăng bâh nău wăng sa rêh jêng. Nuh srê Covid-19 dôl geh mât njrăng rnôk ma tâm lĕ rlău 2 khay dŭt năm, rnoh nuĭh ntưp mhe mô âk  đah rnoh sĭt bâh ngih dak si, nău nchrăp kan  têh mpeh mât uănh ntung trong, dak bât geh mbơh tơih mbluh hăn tâm di đah nău ngăch, nkual ƀon lan mhe geh rdâk njêng ngăch lơn đah nău nchrăp, lĕ ƀư an âk nuĭh ntuh kơl geh knơm joi geh nău dơi ta n’gor. Wa Nguyễn Thị Thanh Thủy, du hê  nuĭh ntuh kơl ta nkuăl ƀon têh Biên Hòa, n’gor Đồng Nai an lah, rlet rlău nuh srê Covid-19, Dak Lak n’hanh du đê̆ n’gor ta Tây Nguyên lĕ an saơ nău khlăy êng, lah ăp ntŭk tâm di đah nău rêh, jêng mbra dơi geh tâm rlong dŭt na nê̆.

“Tâm 5 n’gor ta Tây Nguyên rĭ Dak Lak mbra dơi tâm rolong dŭt têh, geh ueh trôk nar, mih sial, nkual neh kơt Lâm Đồng, nkre nĕ lah ndơ dŏng ntung trong ta Dak Lak geh ngih dak dŭt mât uănh, geh trong hăhn têh, ntung trong hăn tât ăp ntŭk kan ba dâng ta ăp xã, trong hăn, ngih nti tŏng ăp da dê.  rnoh khlăy dah 1/3 đah Lâm Đồng aƀaơ n’hanh ê hŏ geh nău nchrăp lor.

Năm 2021, ăp n’gor ta tây Nguyên mâp âk nău jêr jŏt ê hŏ tă geh bâh ntơm, yơn lah năm geh âk nău dơi ntoh lư ăp nkô̆ mpŏng wăng sa rêh jêng. Du đê̆ ntrong kan wăng sa lĕ rlet rlău nuh srê , jêr jŏt, ntơm bâh rơh geh nău dơi mhe. Kơt ta Dak Nông, nău tât bâh n’gâng kan tăm tiu lĕ dơi njrăng bah, tăch tiu an dak bah dih bâh n’gor năm 2021 hao 30 tơ̆ đah năm 2020, ta Dak Lak, Kon Tum n’hanh Gia Lai, n’gâng kan cao su ơm lĕ mô dơi hun hao âk năm lĕ sŏk tay nău khlăy, đah rnoh prăk tăch ndơ an dak bah dih geh rlău 400 rkeh đôlar. Ntơm lăp năm mhe 2022, ndrel đah ndâk nsơm nău dơi mpeh tơm công nghiepej way ơm, Tây Nguyên lĕ ƀư lôch âk nău nchrăp kan mpeh ŭnh nar mhe njêng tay, công nghiepej nkret njêng n’hanh geh âk rhiăng nău nchrăp kan mhe. TĬng nău uănh nđôi bâh ăp n’gor an saơ, ntŭk gŭ rêh ntuh kơl ueh tâm di, nău kan hành chính kloh rjăp lah nău ma ăp doanh nghiệp dŭt kâp chăm tâm ba năp nơh. N’hanh aơ, lah nău tâm ton têh dăng bâh ăp ntŭk ta nkual Tây Nguyên, gay ma ƀư tĭng ăp nkô̆ mpŏng nău kan nsum bâh năm 2022. Wa Nguyễn Hữu Quế, Giám đốc ntŭk kan kế hoạch đầu tư Gia Lai, an gĭt.

Mpôl hên dôl tâm rgop đah ntŭk kan tài nguyên môi trường ntĭm mbơh ăp nuĭh ntuh kơl săch ăp ntŭk kan dơh nơih, mhâm ƀư an geh tâm trok đah rnoh prăk đê̆ dơm, gay ma dơi geh săk rnglăy âk. Gay ma dơi geh nkô̆ mpŏng nĕ hên mbra rgâl mhe nău kan hành chính an na nê̆ gay n’hanh hên mbra uănh nđôi ăp nău ntrŭnh nău way kan, mơh ndơ hôm kŏ văk, mô tâm di đah nău ntrŭnh bâh pháp luật rĭ ngăch mbơh dăn đah ăp gâl kan geh nău dơi gay ma njrăng nklơi jăng, gay ma nta nău dơh nơih ueh ngăn an nuĭh ntuh kơl.

Covid-19 ntơm bôk năp geh njrăng bah, ăp ntrong kan wăng sa geh nău dơi lĕ ndâk nsơm, âk nău dơi mhe geh pơk luh, ăp n’gor Tây Nguyên geh ntŭ\k geh nău dơi ma mĭn ŭch du năm hun hao ngăch. Yon lah, ăp n’gor uănh năl na nê̆  an lah Covid-19 hôm nha lah nău ntêt nkri têh, kŏ jêr tât ăp nău nchrăp hun hao. Gay ma njêng nău ŭch jêng nău dơi ngăn, an geh nău mĭn dơn kan dŭt têh bah lĕ ntrong kan chính trị n’hanh nău tâm ban du nuih n’hâm bâh ƀon lan n’hanh doanh nghiệp. Tĭng wa Nguyễn Đình Trung, tâm rnôk lơ ma geh âk nău jêr jŏt, ntul rlong, rĭ nău dơn kan n’hanh nău kơl kơl kan bâh ăp cấp ủy Đảng n’hanh n’gâng kan an geh ƀư têh kuăng lơn, nuĭh cán bộ, đảng viên an geh hăn lor bôk năp. Dak Lak mbra ƀư kloh lĕ rngôch gay ma njêng nău knơm năm 2022 jêng nău geh ƀư ngăn.

“Lơ ma mâp âk nău jêr jŏt ntul rlong rĭ lơ ma an geh n’hao nău kan tâm rnglăp nsrôih âk tâm nău mbơh tơih ƀư tĭng ăp ntrong kan, nău kan lĕ geh ngluh mbơh; rdâk njêng mpôl đảng viên geh tŏng nău dơi tâm ban đah trong kan. Năm 2022 nchroh nău kan geh tât jêr njrăng tay. Yor nĕ, rnâng kan thường vụ  n’gor ủy lĕ nchŏng lĕ rngôch ntrong kan chính trị an geh ƀư tĭng ăp ntrong kan, gay ma nkre geh ƀư tĭng ueh nău kan njrăng nuh srê nkre ma geh kơl hun hao wăng sa rêh jêng bâh ta ntŭk kan ba dâng.

Ntơm lăp ta năm mhe Nhâm Dần 2022, ăp n’gor Tây Nguyên lĕ geh ntop tay soan dăng pah kan, mbra an ăp nău ntul rlong ta mpeh ba năp. 2022 mbra lah du năm hun hao, du năm geh nkra mhe. Nĕ mô dơn lah nău ŭch rŏng ma hôm nha lah nău nsrôih mpeh trong kan chính trị n’hanh nău nchrăp tŏng ăp nău dơh nơih gay ma ƀư lôch ăp nkô̆ mpŏng nău kan têh kuăng.

Nuĭh rblang: Thị Đoắt