Lơ 30/8, xã Vân Hoà, n’gor Dak Lak ƀư nau vơt dơn săk ntơ lư Tơm Nkah nau ơm yau Việt Nam đag du tơm si Cộng (hôm moh lah tơm Sui) ndrel 3 tơm chăng (hôm moh lah Dâu da chăng) mhe geh rmôt mât ndoh ndơ ơm chăt jêng ndrel ntŭk ntu Việt Nam kơp dơn. 3 tơm chăng aơ geh rlau 200 năm ndrel tơm Cộng ri hŏ rlau 350 năm hôm. Tơm chăng năm ăp năm hŏ dơi geh ƀon lan geh sa play sa njŭng, hôm tơm Cộng hŏ hoch dak chai gay ma mbŭk ngăn hăr ntơm bah ăp nar ma bu ntơm hăn pâk neh, joi mpa, lơh rdâng ma phung rlăng tât in.

            Ntơm bah kăl e, ăp ntil tơm aơ hŏ lah ndơ saơ âk, lah nau ơm, lah nau ueh bah nkuăl neh ndrel kŏ lah nau ntô̆ n’hao bah ƀon lan tâm nkuăl. Nô Lê Quốc Nam, xã Vân Hoà, n’gor Dak Lak lah: ‘Tơm Cộng aơ ri păng hŏ rlet rlau âk năm rêh jêng hôm, păng mih, sial, nar n’hach, âk nau mô ueh bah mih nar păng hôm chăt gâng ta aơ ơm. Ndri ma tơm Cộng aơ jêng lah đah kônh wa ri păng kơt lah ntŭk nsing rnơm nuih n’hâm têh ngăn. Ndrel păng kŏ ntoh ntil tơm kơt lah nuih n’hâm bah kon nŭih tâm aơ đŏng”.

           Ndrel ma nau kan ndơn săk ntơm Tơm si nkah ơm, xã Vân Hoà kŏ ƀư nau ndâk tay rơh tăch ndơ Chợ Đồn tâm nâm tơm si Cộng. Aơ lah rơh tăch ndơ geh tă bah ma rhiăng năm bah năp nơh tâm trong nthoi hăn tă bah mpeh dak lêng tât mpeh nkuăl yôk. Nkre lah ƀư ăp nau kan nkoch mbơh, nthoi ntŭk kan tăch rgâl ntuh kơl, ntŭk ƀư tâm boh kan nsum tâm nkuăl neh Vân Hoà; ntơm ƀư ăp nau kan pâl n’aih sinh thái ndrel nau kan hăn uănh bah ăp mir tơm Chăng-ntil tơm ueh ngăn, ntoh ân nkuăl neh aơ.

          Wa Phạm Quốc Hoàng, Groi Kruanh UBND xã Vân Hoà mbơh, ndơn kloh nau khlay, nau dơi bah ntil tơm ơm yau, N’gâng kan ndrel ƀon lan uănh khlay tât nau mât ndrel ƀư ueh ăp nau khlay bah ntil tơm têh aơ:‘Phung hên dol geh nau nchrăp ƀư lah kơp ăp ntil tơm aơ ndrel mra jă ăp nŭih ƀư blau nau kan tâm nau kan bri gle tât gay ma ƀư nau kan ntĭm mbơh, kơl an nau kan răk chăm, mât ân tơm Chăng ndrel tơm Cộng aơ gay păng hun hao ueh lơn ndrel nŭih ƀon lan mra dơi geh ƀư dŏng gay leo kan pâl n’aih ân ueh lơn’.

            Rnôk aơ, mpeh ba lơ bah n’gor Dak Lak geh 25 tơm nkah ơm geh kơp dơn. Êng tơm Cộng ndrel 3 tơm Chăng mhe nkah, ri hôm geh 20 tơm vai têh tâm ntŭk nkah ơm yau neh dak chùa Từ Quang, xã Tuy An Bắc ndrel du tơm Ji têh rlau 200 năm ma aơ tâm ntŭk nkah ơm neh dak ƀư ôp brah Lương Văn Chánh.

            Wa Nguyễn Thành Sơn, Groi Kruanh jrâu kan Văn hoá-Xã hội, xã Phú Hoà 2, n’gor Dak Lak mbơh, ăp rnăk vâl, nsum mpôl geh ntil tơm nkah ơm aơ kŏ ntoh n’hao nuih n’hâm kan, ndrel nsum ty mât ăp ntil ndơ ơm yau ueh ndrih aơ:   ‘Ăp năm ri phung hên ndrel bonh đă ma rnăk vâl, rnoi mpôl jêh ri nŭih ƀon lan, ngăn lah bah năp yan mih ri phung hên mra koh n’ging, rep kloh, der nau tât ƀư tơm aơ geh chôt pă tâm yan mih dak lip”.

            Ma rhiăng năm rlet rlau, ăp tơm jŏ năm-tơm ơm yau bah kăl e aơ hôm geh nâp reh, lŏ hao têh, ntoh kơt lah du n’gâng mpơl uănh bah lam du nkuăl neh, lăp tâm nau rêh, nau nkah bah âk rơh. Nau kan mât tơm ơm yau nkah ueh Việt Nam mô knŭng geh nau khlay mpeh ntŭk ntu, âk ntil sinh học, ma hôm lah nau ân geh ryơk đah nau ơm kăl e, nau nkah bah nuih n’hâm bu kăl e geh n’hâm soan ndâk ƀư, ndâk nau kan, nkoch trêng ân tât nar aơ ndrel ôi taơ./.