Nghệ nhân ưu tú A Thu-Nuĭh mât ăp nău nteh chĭng gông Xơ Đăng
Chủ nhật, 00:00, 30/08/2026 VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja
VOV.M’nông - Nghệ nhân Ưu tú A Thu, nuĭh Xơ Đăng ta thôn Đăm Trăm 1, xă Kon Đào, n’gor Quảng Ngãi lĕ an âk năm mât ndrăy, rdâk nkra tay n’hanh ntĭm tŭr chĭng, gông lŭ ndrel ăp chĭng gông way ơm. Mô knŭng lah nuĭh ê nkra, blău tŭr goh, wa hôm ntĭm nău rŏng văn hóa rnoi mpôl đêt an rơh druh ndăm, gay nău nteh Xơ Đăng rêh ueh tâm ăp rnăk wâl, ƀon lan.

Kêng măng ta thôn Đăk Trăm 1, xă Kon Đào, n’gor Quảng Ngãi. Jêh du nar ƀư mir, jâng gung Nghệ nhân Ưu tú A Thu lŏ nteh n’gôr chĭng, t’rưng, klông put, gông lŭ. Nuĭh têh, druh ndăm, geh n’ăp kon se joi tât nti. Nuĭh nti tŭr chĭng nuĭh goh gông, nuĭh uănh djăt A Thu nkra tĭng nău nteh.

Tâm trong mât ndrăy n’hanh ƀư ueh na nao nău khlay chĭng gông way ơm, A Thu mô knŭng lah nuĭh tŭr chĭng, ma hôm mĭn joi êng, ê nkra n’hanh rdâk ƀư tay âk ntil mboăt n’hôm. Lơn lah, bah năm 2027, wa ntơm mĭn njêng gông lŭ. Bah 5 păng lŭ bôk năp, A Thu rlong ƀư, nkra âk gay hun hao jêng bôr gông lŭ 15 păng. Ndrel đah chĭng gông, t’rưng, klông put, đing pah, n’gâr..., ăp chĭng gông nĕ jêng du gâl tâm ăp bôk nău ƀư tŭr goh bah rmôt nghệ nhân yor wa leo. A Thu nkoch: “Bah rnôk gâp dơi ăp nuĭh gĭt tât, khân pơng jă gâp tât ntĭm chĭng gông. Moh xă geh chĭng lah khân pơng jă gâp tât ntĭm. Bah nĕ tât aƀaơ gâp lĕ ntĭm rlău 100 jrô hôm. Gâp hăn ntĭm ta ăp ngih samƀŭt, ngih samƀŭt gưl 2 n’hanh ngih samƀŭt nội trú. Thôn ƀon geh nău ŭch nti tŭr chĭng lah gâp tât ntĭm. Gâp nkre ntĭm tŭr chĭng, nkre uănh nău nteh, chrăih chĭng; rlău ma nĕ hom ntĭm gông klông pút, t’rưng, gông lŭ tĭng nău ŭch bah nuĭh nti”.

Nău khlay ta nghệ nhân A Thu mô knŭng ta nău wa gĭt pâl mô lah ê nkra mboăt n’hôm. Wa dôl nsrôih gay ăp nuĭh mom tâm ƀon gĭt pâl, gĭt djăt n’hanh wât nău khlay bah ăp nău nteh nĕ. Rmôt chĭng, njroh xoang n’hanh mboăt n’hôm rnoi mpôl đêt yor A Thu rgum geh âk nuĭh, geh n’ăp nuĭh têh n’hanh rơh druh ndăm. Bah năm 2019 tât aƀaơ, rmôt lĕ âk rơh râng ăp rgum tâm rlong, njroh mprơ, tâm nđŭr tâm n’hanh bah dih n’gor. Năm 2025, ăp nghệ nhân hôm djôt âk nău mboăt n’hôm Xơ Đăng tât Ƀon Văn hóa-Pâl nđaih ăp rnoi nuĭh Việt Nam ta Đồng Mô, Hà Nội. Nghệ nhân A Hương, 47 năm, ta thôn Đăk Trăm 1, lah ngoăy tâm âk nuĭh tĭng âk năm đah rmôt bah A Thu lah:  “Bah năp đaơ gâp knŭng gĭt trah kon mut, jêh nĕ gâp râng tâm rmôt chĭng gông n’hanh mboăt n’hôm bah nghệ nhân A Thu. Nô lĕ leo n’hanh ntĭm tŭr chĭng n’hanh mboăt n’hôm rnoi mpôl đêt an mpôl hên. Nô leo mpôl hên hăn tŭr dŭt âk ntŭk, kơt Ƀon Văn hóa-Pâl nđaih Đồng Mô ta Hà Nội, Lâm Đồng, Dak Lak. Tă bah nĕ mpôl hên geh tay dơi nti n’hanh nkoch mbơh văn hóa bah rnoi mpôl nơm".

Wa A Don, Groi Jrô kan văn hóa xă Kon Đào, n’gor Quảng Ngãi an lah, ăp nău ƀư bah nghệ nhân Ưu tú A Thu mô rlu tay ta ăp nău mât rƀăy du đêt mboăt n’hôm mô lah mât du rmôt njroh mprơ. Nĕ lah tâm tâm rnôk ăp nuĭh ndơn tay.

Wa lĕ trêng ntĭm chĭng gông n’hanh mboăt n’hôm way ơm an rhiăng nuĭh ta ăp ngih samƀŭt n’hanh ntŭk gŭ rêh; nkre ntĭm âk nghệ nhân kỹ thuật nkra n’hanh uănh nteh chĭng. Geh âk kon hŏk jêh rnôk blău lŏ râng tay rmôt nghệ nhân, ndrel wa ntĭm an rơh kon se jêt. Wa A Don, Groi Jrô kan Văn hóa xã hội Kon Đào uănh lah. "Gâp saơ nghệ nhân A Thu lĕ rgum dŭt âk tâm nău mât ndrăy n’hanh mât na nao chĭng gông, mboăt n’hôm nuĭh Xơ Đăng. Nghệ nhân lĕ nsrôih ntĭm tŭr chĭng n’hanh mboăt n’hôm rnoi mpôl đêt an kônh wa tâm ƀon n’hanh lĕ rngôch ăp ƀon êng tâm xă. Rlău ma ntĭm tâm xă, nghệ nhân A Thu hôm hăn tât ăp xă êng tâm n’gor gay ntĭm an ăp ngih samƀŭt n’hanh ăp ƀon geh chĭng, mboăt n’hôm n’hanh geh nău ŭch nti. Gâp saơ nghệ nhân A Thu lah du hê dŭt nsrôih tâm nău mât n’hanh rƀăy văn hóa chĭng gông bah rnoi mpôl đêt Xơ Đăng, nĕ lah du nău khlay n’hanh dŭt ryơk".

Nău khlay ta Nghệ nhân Ưu tú A Thu lah pơng mô knŭng ăp nău nteh Xơ Đăng đah mpang ty bah du hê nghệ nhân, ma hôm ntĭm nău rŏng đah ăp nău nteh nĕ tâm nuih n’hâm rơh druh ndăm. Nĕ lah nkô̆ nău têh ngăn tâm nău kan bah Nghệ nhân Ưu tú A Thu: mô an ăp nău nteh bah u che knŭng hôm nteh tâm nuih n’hâm ơm, ma ƀư an pơng nteh n’glôh tâm nău rêh nar aơ.

 

 

VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC