Yan puh răm sĭt đah ƀon thôn ƀon mhe Dơk Rơng
Thứ bảy, 00:00, 21/02/2026 VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja
VOV.M’nông - Ntơm lăp năm mhe 2026, rup kan jut jăng ach o, hun hao wăng sa ta ƀon Dơk Rơng, xã Đăk Đoa, n’gor Gia Lai geh âk nău ntoh ang ueh ngăn. Dŭt rhơn ngăn lah nuĭh ƀon lan ta ƀon Bahnar aơ lĕ geh nău ŭch hun hao, bah ach o tâm rlong ƀư sâm geh, rdâk njêng nău rêh hơm răm, đăp mpăn. Đah nău mât kơl bâh Đảng, Ngih dak, nău tâm rnglăp hun hao n’hanh nău nsrôih bâh n’gâng kan wăng sa, nuĭh ƀon lan ta Dơk Rơng dôl knơm hun hao têh dăng ngăn.

Ƀon thôn ƀon mhe Dơk Rơng lah du nău saơ n’gŭr răm ngăn mpeh nău rgâl ta nkual rnoi mpôl đêt ta Gia Lai. Bah du play ƀon ach o jêr jŏt ngăn xă Đak Đoa, tât aƀaơ, ƀon Dơk Rơng lĕ djôt tâm săk nơm rup gui bah du thôn ƀon mhe têh, kloh uĕh. Ăp trong bê-tông kloh uĕh lĕ ndơn an trong neh chăng “duh nsuk mhŭk, mih bŏk rsĭk”, 2 ding trong bê tông lah ăp jay xây têh... Nău rêh nuih n’hâm n’hanh drăp ndơ dơi n’hao kloh na nê̆. Wa Hmŭng, nuĭh ƀon lan Dơk Rơng rhơn an gĭt:

Ăp năm dăch aơ, kônh wa gĭt trong wăng sa, nău rêh hun hao ngăch, nău rêh rgâl uĕh ngăn. Kônh wa ƀư ba, tăm chanh rse, cà phê... geh prăk âk rwăt ndeh rklư, trong ƀon dơi ndâk nkra kloh uĕh, điện mpoh ang dơi ndrăng tât tâm ƀon. Ăp rnăk ach o ri dơi Ngih dak ntop kơl manh prăk gay kônh wa hun hao wăng sa, tâm rnglăp, ndâk njêng nău rêh uĕh lăng.

Tĭng Kruanh thôn Amyên, nău rêh ƀơn lan Dơk Rơng rgâl kơt nar aơ lah knơm “kônh wa gĭt mât neh dak, mô tăch neh, geh âk nuĭh hôm ntêm nkrem prăk gay rwăt tay neh, pơk hvi nkra njêng”. Aƀaơ ƀon geh 230 rnăk, ri knŭng hôm 5 rnăk ach o. Lĕ rngôch ăp jay geh cà phê, tiêu, chanh rse, ba lŏ da dê... rnăk đêt geh đêt 2-3 sào đŏng, rnăk âk ri 4 tât 5 ha. Ăp năm dăch aơ, kônh wa nsrôih tâm rlong pah kan jan sa, kơt dŏng ăp nău khoa học kỹ thuật mhe tâm tuch tăm nkra njêng n’hanh dơi Ngih dak nta an manh prăk kơl an gay ntuh kơl tăm, mât chăm cà phê, jêng âk rnăk geh rkeh rmen prăk, hao ƀư ndrŏng. Wa Amyên nkoch: Nău rêh nuĭh Bana hơm răm knơm nsing tâm trong hăn nău kơl bah Đảng, Ngih dak:

Ƀon Dơk Rơng aƀaơ rgâl âk ngăn, âk nuĭh ƀư cà phê bah 2ha, 3ha tât 5ha, geh prăk âk, n’ăp rmen prăk. Geh jay bah ach o knơm gơih ƀư sa dơi ndâk ƀư jay têh, rwăt neh. Ntoh lư kơt rnăk nô Yôn rwăt neh dŭt âk, ƀư jay têh uĕh n’hanh rwăt ndeh ô tô. Ƀon lan đêt năm dăch aơ rgâl âk ngăn, rlău ma nĕ lŏ dŭt tâm rnglăp, mô djăt nău nuĭh m’hĭk nsŭk nsôr du dak bah dih.

 Dơi geh ba, geh cà phê lŏ tăch dơi khlay âk, Tết năm aơ kônh wa dŭt rhơn. Wa Amyơm, du hê ƀon lan tuch tăm blău ta ƀon Dơk Rơng, ntô̆ n’hao: ƀon geh rlău 20 rnăk ƀư sa sâm geh, geh prăk ăp năm rlău rmen prăk, kơt rnăk wâl wa Amyơm, wa Suưih, wa Pun, wa Ayim, wa Lưih... Wa Amyơm, an gĭt:

Rnăk wâl gâp năm e geh cà phê âk đŏng, khlay âk. Năm aơ play bơi tâm ban năm e ma khlay hôm e đăp mpăn jêng rnăk wâl dŭt răm. Mpŏng năm tât mbra geh rnoh khlay kơt aơ tay, gay nău rêh rnăk wâl n’hanh kônh wa, ƀon lan dơi hun hao lơn.

Ndrel đah nău hun hao wăng sa rnăk wâl, nuĭh ƀon lan Dơk Rơng tâm rnglăp, ndrel soan ndâk njêng ƀon lan uĕh ndrŏng. Tâm ƀon hôm du lôk neh nsoih, dơi dăp rgum ƀư môch mô hŏ dŏng tât. Kônh wa tâm ban ŭch n’gar lơi, ƀư tăm 2.000 tơm cà phê (2ha), tâm pă jêng 10 rmôt tâm pleh mât chăm. Tât aƀaơ 2 ha cà phê lĕ geh play đăp mpăn, 1 năm rĭng geh rlău 700 rkeh prăk. Rnoh prăk aơ ƀư ntêm nkrem nsum bah ƀon, rhŏ an ndâk ƀư trong bê tŏng  tâm ƀon, trong hăn nkual tuch tăm, ndâk ƀư Jay ăch chrach rgum rƀŭn nsum mpôl... nkre kơl an rnăk ach o manh mô sŏk prăk kon gay hun hao nkra njêng.

Năm mhe Bính Ngọ lĕ tât đah ƀon thôn ƀon mhe Dơk Rơng. Đah trong hun hao wăng sa n’hanh nău tâm rnglăp, ndrel nsrôih hao, ƀon Dơk Rơng mbra geh ăp njoat hăn têh dăng lơn tâm năm tât. Bu ranh ƀon Vut, Dơk Rơng, xă Đak Đoa, mĭn lah:

rơh têh.

Năm mhe, nuĭh ƀon lan mbra nsrôih rgâl nău mĭn mpeh trong ƀư, mât chăm poh phân tơm tăm, an mât chăm phân uĕh gay cà phê lơ săk play. Nuĭh ƀon lan dŭt rhơn, rnôk dơi mbơh, aƀaơ lĕ geh ntil cà phê mhe săk geh âk lơn. Bah năp đaơ lah cà phê TR4 kônh wa rhơn hôm, aƀaơ ntop tay cà phê mhe lah cà phê Lá Xoài, cà phê Xanh-lùn săk play dŭt âk, dơi rdâng tu ndrŭng uĕh jêng kônh wa dôl nsrôih tăm ăp ntil mhe aơ. Kônh wa nsing nơm mbra geh prăk âk lơn, nău rêh hơm răm lơn, tŏng ăp lơn.

 

 

 

 

VOV Tây Nguyên/Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC