VOV4.M’nông: Năm 2021, srê Covid-19 khuch hô tay tât nău ntĭm nti bah nău kan ntĭm n’hanh nti ta lam dak. Âk nai, kon hŏk ntưp Covid-19, ăp ngih sam ƀŭt an nchoeng n’gang, nkhah êng n’ăp nai, kon hŏk ta ngih sam ƀŭt dâl... đah nău kan đăp mpăn nău dơi nti, ăp nai, nuĭh mât uănh, kon hŏk ăp gưl, me bơ̆... lĕ nsrôih mô ŏk r’ah gay rgâl n’hanh tâm di đah nău ntĭm nti ngăch tâm rnôk mhe, đăp mpăn săk soan. Tâm rnôk “rgâl gay tâm di” ntĭm n’hanh nti lĕ geh âk nău jêr, nău kan ntĭm nti ôp, djăt n’hanh geh âk nău rgâl tâm di ngăn, nău rêh jêng ndrel ty ntop kơl jêh nău kan năm nti n’hanh đăp mpăn uĕh đăp mpăn.

          Năm tal 2 lam nău kan ntĭm n’hanh nti tâm rnôk rơh srê tal 4 ntoh âk lơn dŭt âk nkôp đah năm 2020. Âk ntŭk ƀư gŭ srang tâm ƀah kon nuĭh jŏ jong, âk ngih sam ƀŭt dơi mpla dŏng ƀư nkhah nkhah êng, săm ji. Ăp nai, kon hŏk ntưp Covid-19... ƀư rvê, roh đăp mpăn an kon se n’hanh me bơ̆. Yơn lah, đah nău ntrŭnh mô yor srê ma kon hŏk lŏ “mô geh nti”, nău kan ntĭm nti lam dak lĕ mĭn ƀư ntĭm n’hanh nti ngăch đah âk trong, geh: nti ta jrô, trực tuyến, tă bah tivi, mô lah jao bài tập sĭt jay. Lơn lah lam dak lĕ jêh 2 rơh bah rơh tâm rlong tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2021 n’hanh lôch năm nti 2020-2021 nău mĭn nkre rhơn nkre rvê bah âk rkeh kon hŏk, me bơ̆ lam dak:

          “Ăp me bơ̆ n’hanh ăp kon geh nău mĭn rvê yor ngăn tâm khay bah năp ăp kon mô dơi nti ta jrô âk, yơn ăp kon lĕ dơi tâm ŭch, gĭt êng, nsrôih nti. Me bơ̆ ri an uănh lơn tât ăp kon, an groi nđôi uĕh lơn ăp kon nti”.

          Ntơm tâm năm nti 2021-2022, nău mĭn lor bah nău kan ntĭm nti, n’gâng kan ƀon lan dơi mât uĕh, gay đăp mpăn uĕh ntĭm nti. Tiến sỹ Vũ Thu Hương, nuĭh way kan ntĭm nti uănh lah:

Ăp ntŭk ma nti online ri nău nti lĕ mĭn nchrăp lor dŭt âk. Lah kơt năm e ri he manh n’hanh tĭng khay năm nti. Năm aơ ăp nău lĕ dơi mĭn nchrăp lor, bah trong nchrăp ƀư ntơm năm nti, trong nchrăp nti ren, trong nchrăp uănh nđôi, uănh lah kơt ăp nău ƀư năm nti dơi ăp ngih sam ƀŭt ƀư dŭt n’hâm uĕh n’hanh tâm di. Du đêt ntŭk geh âk nău dơh ri khân pơng ntơm nchrăp lor an ăp oh kon hŏk tât ngih sam ƀŭt nti ta jrô, mô hăn tĭng trong nchrăp năm nti nsum bah lam dak, ma hăn tĭng đah nău geh bah ntŭk ntơm.

Gay mât nău kan ntĭm n’hanh nti tâm nău srê Covid-19 ƀư jêr jŏt, nău kan ntĭm nti lĕ geh âk trong mkra di đah n’hŭch nkô̆ nău ntĭm nti, ntĭm, ntrŭnh mpeh ƀư ntĭm nti ngăch n’hanh ƀư tâm rlong tốt nghiệp trung học phổ thông... Tĭng nkô̆ nău nĕ, ăp ntŭk ndâk njêng trong ntĭm n’hanh nti an kon hŏk tĭng gưl jrô, tâm di nău ŭch nti ren bah kon hŏk nkual đăp mpăn n’hanh kon hŏk nuĭh geh F0, mô lah dôl nkhah êng. N’gor Bắc Giang lah ntŭk bôk năp ƀư jrô nti ndrel. Ta jrô nti aơ, ăp kon hŏk nti trực tuyến mbra dơi tâm rgop đah jrô nti dôl geh n’hêl na nê̆ ta ngih sam ƀŭt tă du camera dơi  nglăp ta ngih sam ƀŭt. Wa Huỳnh Thị Hòa Bình, Hiệu trưởng ngih sam ƀŭt THPT Lạng Giang mrô 1 an gĭt:

          “Mpôl hên pă ăp du rmôt jrô nti mbra geh du jrô nti tâm rgop đah Microsoft Team n’hanh ndơ̆ trong link mông nti nĕ an kon hŏk ta jay. Ntĭt mpơl êng jrô nti ndrel 2 ding ma ngih sam ƀŭt ƀư lah kon hŏk dơi nti ta jrô mô lah kon hŏk nti trực tuyến dơi tâm rgop đah nai. Ăp oh nti tă bah phần mềm Microsoft Team ri tâm rgop đah nai tă bah măy tính, ăp oh dơi râng nti nâm ơm bah mông nti nĕ. Tâm nu nău srê Covid-10 hôm e geh jêr jŏt ri nĕ lah du trong mkra tam gay ăp oh mô geh tăch gưl nău nti”.

          Tĭng Kruanh N’gâng kan ntĭm nti Nguyễn Kim Sơn, rdâng đah srê tâm năm 2021 an saơ, lah nău rhơn ngăn nău dŭt n’hâm, bah rmôt kan rlău 1 rkeh nai, ăp cán bộ mât uănh. Bôk nău nti ơm yơn nău nti ren mhe, trong ntĭm nti mhe ăp nai an rgâl mhe, dŏng âk ndơ ntop kơl tâm internet gay trêng ntĭm rplay sam ƀŭt tât ăp kon hŏk du trong săk rnglăy ngăn.

Rgâl mhe, ƀư mhe gay tâm di ngăch, ndrĭ yơn âk ntŭk ntĭm nti mô đăp mpăn ndoh ndơ đah công nghệ gay ntĭm ta jrô n’hanh trực tuyến. Âk kon hŏk ta nkual jru ngai, nău rêh jêr jŏt mô geh ndơ gay nti trực tuyến. Săk rnglăy ntĭm n’hanh nti đah ăp ntŭk mô dơi rĭng yor kơt dŏng âk trong ntĭm nti êng êng... Lơn lah, nău kon hŏk na nao rgâl đah trong nti ta jrô n’hanh nti trực tuyến, mô lah nti trực tuyến jo lĕ ƀư âk nău mĭn mô di đah ăp oh, kơt: ŏk r’ah, nău rvê hô, mô tâm rgop n’hanh nkhah êng kon nuĭh.

Ăp nău jêr, hôm e tâm ntĭm n’hanh nti năm 2021 lĕ dơi Chính phủ, nău kan ntĭm nti, kon nuĭh gĭt saơ n’hanh dôl ntơm geh trong mkra. Tâm nĕ ƀư tĭng bôk nău kan “Sóng n’hanh măy tính an oh”, ăp ntŭk lĕ rgŏ jă tâm rgop n’hanh an rhiăng rbăn ndơ nti trực tuyến n’hanh sim 4G an dơm internet an ăp oh nău rêh jêr jŏt, mô geh ndơ gay nti trực tuyến. Kruanh N’gâng kan ntĭm nti Nguyễn Kim Sơn an gĭt, mbra geh rgâl âk tay, gay nău ntĭm n’hanh nti tâm năm 2022 săk rnglăy lơn.

Jêh 2-3 tơ̆ rgâl, rhoăt ngăch bôk nău ntĭm nti an saơ n’ăp nău ntĭm n’hanh nti an geh âk rơh kơp uănh tay, n’ăp tâm nkô̆ nău, trong ntĭm nti, trong ƀư n’hanh di an he uănh mĭn tay trong mât uănh đah nău kan, bah n’gâng kan tât ăp ngih sam ƀŭt, gay trong mât uănh nĕ n’hao dơi rdâng đah ăp nău.

Ƀư tĭng “tâm di ngăch, đăp mpăn” nău kan ntĭm nti lĕ ntơm ƀư di nău ntrŭnh bah chính phủ nĕ lah đăp mpăn nău dơi nti ren bah lĕ rngôch kon hŏk. Đah nuih n’hâm “lĕ rngôch yor kon hŏk he”, rlău 1 rkeh nai, nai n’hanh cán bộ mât uănh ntĭm nti ta lam dak dôl rlet rlău jêr jŏt, gay lĕ rngôch kon hŏk dơi nti đăp mpăn uĕh di, n’hŭch tât rnoh đêt ngăn ăp naư khuch mô uĕh bah chôt srê Covid-19 tât tâm nău nti ren bah ăp oh.

                    Nuĭh rblang: Y Sưng Phê Ja