VOV4.M'nông: Mhe aơ, âk cán bộ kiểm lâm, mpôl mât njrăng bri ta ăp n'gor Tây Nguyên hŏ dăn rlu kan. Âk đơn vị dôl geh nău mô tŏng nuĭh mât njrăng bri hô. Tâm rnoh nuĭh dăn rlu kan nar lơn ma âk ƀư an pah kan mât njrăng bri ơm jêr jŏt aƀaơ hŏ lơn ma jêr jŏt tay. Tâm rnôk nê, n'gâng kan mât njrăng bri tă lah n'gâng kan ntĭm nti tơm ta Tây Nguyên ri aƀaơ hŏ hêng, dŭt đêt sinh viên tĭng nti, tơm nuĭh kan an pah kan mât njrăng bri, hun hao bri let năp tay dơi nchroh lah hŭch hêng âk, ƀư jêr jŏt an pah kan mât njrăng- hun hao bri.

          Dâk nklang ntŭk lơh n'hang bri mhe geh su ŭnh sa, Tiểu khu 704, xã Cư Bông, wa Nguyễn Phi Tiến, Groi giám đốc mât uănh Công ty Lâm nghiệp Ea Kar, n'gor Dak Lak, an gĭt, aơ lah ngoăy tâm âk ntŭk bri bah công ty geh lơh n'hang tâm năm aơ dơm. Ntơm nơh, rnôk tŏng 27 cán bộ nuĭh kan, nău mât njrăng bri hŏ mô dăng, ri aƀaơ hôm geh 9 nuĭh rlu kan, 9 nuĭh êng dôl ƀư si ƀŭt dăn rlu kan, pah kan dja nar lơn ma mâp âk jêr jŏt. Tâm nău nsrôih sơch lăp nuĭh kan gay trok tay an nuĭh dăn rlu nê, công ty hŏ njŭr rnoh trung cấp lâm nghiệp, yơn mô geh nuĭh ŭch dăn lăp kan ơm, tă bah nkô̆ lah dơn kan âk ma prăk khay geh dŭt đêt:

       “Aƀaơ nô nău dŭt krit jêr, công ty ân hăn mbro ma trong ntop kơl an oh nô hôm dŭt đêt. Ntĭt kơt prăk khay trung cấp aƀaơ dơn hôm nklăp 3,2 rkeh prăk dơm, ma n'glăp ta chốt 704 gŭ ri prăk sa hŏ lĕ 1 rkeh prăk hôm, mô hŏ kơp prăk xăng khân păng rsong hăn. Rnoh prăk hôm nha dŭt đêt, mô hŏ tŏng ăp an nău rêh".

        Tâm nô nău mô tŏng nuĭh kan mât njrăng bri đŏng lah Công ty Lâm nghiệp Krông Bông, nkuâl Krông Bông. Wa Bùi Quốc Tuấn, Giám đốc công ty an gĭt, tâm 1 năm aơ, 20% rnoh nuĭh kan mât njrăng bri bah công ty hŏ rlu kan. Tâm rnôk nê, đah nău mha êng bah ntŭk geh âk nuĭh dah rŏng ntrơn du, rnoh âk nuĭh lăp lơh bri hao âk. Gay nkra bah, wa Tuấn mĭn lah Ngih dak ân n'hao âk trong kơl, gay n'hao âk nău dơi kan, n'hao nău geh wăng sa an mpôl mât njrăng bri, ndrel đah nkra neh gŭ, neh tuch tăm an nuĭh ƀon lan gay bah ir rŭn in neh bri krŏng:

      “Nta joi geh neh gŭ, neh tuch tăm an nuĭh ƀon lan lah nău ŭch geh ngăn, doanh nghiệp mô dơi ƀư. Dăn đă ăp gưl n'gâng kan ta ntŭk, ăp n'gâng kan uănh khlay. Tâl bar, nău dơi bah nuĭh tơm bri kơt lah mô geh, ri dăn đă lăp kan lĕ n'hâm suan lơn, jăp gơih lơn bah nhih pah kan, n'gâng kan, gay kơl nău kan mât njrăng bri uĕh tam lơn.”

         Mô dơn ta ăp công ty lâm nghiệp, ma ta ăp Ƀan mât njrăng bri, nkual mât ndray, bri mât gưl neh dak n'hanh hạt kiểm lâm, ta Dak Lak lah êng, Tây Nguyên lah nsum, âk cán bộ hŏ dăn rlu kan đŏng. Wa Nguyễn Quốc Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm n'gor Dak Lak an gĭt, êng n'gâng kan kiểm lâm n'gor năm aơ geh tât 13 nuĭh rlu kan, dŭt âk bah ntơm tât aƀaơ. Dŭt rngot lah geh kiểm lâm hôm dăn mô lôch jêh nău kan gay dơi an rlu kan đŏng, mpôl kiểm lâm ơm hŏ mô tŏng nuĭh aƀaơ lơn ma hôm mô tŏng tay đŏng:

        “Mhe aơ nơh ký an rlu âk, uănh nsum lah mpet jâk ngăn, lah mô jăp nơm geh rmal dĭl. Năm aơ geh du hê nuĭh ta Hạt Krông Ana dăn mô lôch jêh nău kan gay dơi an rlu, mhâm nău mpet jâk ma jêng kơt nê̆. Hop uănh năl kêng dŭt năm mĭn ma rngot ngăn, ndơ lơh oh nô tâm mpôl kan dĭng kơt nê̆."

        Nău kan mât njrăng bri mô hôm uĕh mƀak, pah kan ntĭm nti an n'gâng kan bri ta Tây Nguyên geh nău mpơl plơ̆ rŭch. Tiến sĩ Nguyễn Thanh Trúc, Hiệu trưởng Nhih nti Đại học Tây Nguyên an gĭt, n'gâng kan mât bri ntơm nơh way lah ngoăy tâm ăp n'gâng kan ntĭm nti tơm bah nhih nti đah rĭng âk nklăp 300 sinh viên, đah rmôt nai ntĭm giáo sư, groi giáo sư, tiến sĩ geh trình độ chuyên môn âk, nhih nti ntĭm bah gưl đại học tât bah kơi đại học. Yơn lah, aƀaơ lam n'gâng kan ntĭm nti lâm nghiệp bah nhih nti hôm nklăp 100 sinh viên tĭng nti dơm, hŭch nklăp 70% rđĭl đah 10 năm bah năp nơh. Tâm nê, bộ môn “mât njrăng ndơ mpêt khlay bri n'hanh neh ntu ntŭk gŭ rêh" hŏ ân ntĭl mpông yor mô geh sinh viên đăng ký hăn nti. Tĭng Tiến sĩ Nguyễn Thanh Trúc, n'gâng kan si gle mô hôm geh suan rhôp wăch rgum đah sinh viên yor ntŭk pah kan dŭt jêr jŏt, mpet jâk yơn rnoh prăk khay dŭt đêt, trong kơl mô hŏ tŏng âk, ân dơi gŭ mĭn rgâl tâm di:

        Lor bôk năp lah nău gĭt êng, uănh năl bah lam rêh jêng kon nuĭh, aơ lah trong kan dŭt khlay gay rgop mât njrăng n'hâm sial n'hôr kloh uĕh, mât njrăng bri bah Tây Nguyên. Rnôk saơ dơi nău khlay, ntŭk gŭ kan bah trong kan dja mbra an uănh khlay âk lơn, geh ăp trong kơl dơh gay ntop kơl, wăch rgum, kân jâng n'hanh nău khlay lah njêng ntŭk pah kan đăp mpăn, jŏ jong gay dơi an lĕ nău gĭt blău tâm săk, krêp dêh đah bri.”

         Nuĭh ƀư nău kan mât njrăng bri tâm rlong dăn rlu kan, sinh viên lâm nghiệp hŭch ngăch đŏng, dôl an saơ bri ta Tây Nguyên geh rgoh n'gơ tât reh n'gu. Mhâm an jêng bri ta aơ tâm let năp tay, nsing tâm nău uănh năl bah Trung ương n'hanh n'gor mpeh nău khlay bah bri đah nkual; nkre đah nê lah ăp trong kơl, trong kan rong dơh di đah nău khlay./.

Nuĭh rblang: Điểu Thân