A pơlê Kon Sơ Lăng, cheăm Ia Khươl, kong pơlê Gia Lai, kuât nếo tung dế pơlê môi tiah môi tơdroăng ki mơhno ăm ivá rơdêi dêi pơlê pơla. Vâ ai kuât mê, mơngế Bơhnéa akố hiăng rơtế ƀă dêi rơpó tơkâ hluâ môi tơdroăng ki xía vâ ôh tá kâi piu. Khế 8 hơnăm 2024, kuât dêi pơlê Kon Băh (nôkố cho pơlê Kon Sơ Lăng), tro on chếo kâ tâi tâng. Kuât cho tíu ki tơkŭm dêi pơlê pơla bu ối to kơdrêa pló ki li lĕng.

Laga klêi kơ'nâi kuât ki mê hía lôi, kuăn pơlê ôh tá lao tuăn. Sap ing apoăng hơnăm 2025, krâ pơlê tơkŭm po rôh hôp, mơhnhôk vâi krâ nhŏng o vê hlá xá, ko phêa, kơlá, hbrâ mâu tơmeăm vâ vêh mơdâng pro kuât. Pôa Mao – Krâ pơlê Kon Sơ Lăng tối ăm ngin 'nâi, kố cho tơdroăng ki tơdjuôm dêi tâi pơlê.

“Rêm ngế kơnốu sap ing 18 troh 60 hơnăm athế hbrâ tŭm 5 kêa hlá xá, tơ'nôm 1 kât hlá xá ƀă 300.000 liăn. Pơla khế 3 pơxiâm mơdâng, troh khế 6 klêi. Mâu hâi apoăng, tung măng tĭng lâp pơlê tơkŭm pêi pro tung 2 hâi a hâi tơdrốu ƀă hâi tĭng”.

Klêi kơ'nâi pŭn khế, kuât dêi mơngế Bơhnéa a pơlê Kon Sơ Lăng hiăng pro klêi. Kuât ki mê xŏn ngin ‘ngêi troh 20 met, xŏn ngi hía 23 met, rơdâ lối 12 met ƀă kô yâu vâ ăm 600 ngế mot ối. Tung dế kuât, vâi krâ nhŏng o roăng  tíu ki krip lĕm vâ 'măn um Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng, Hlá Kơthô ki Pôa Hồ pơtroh Hneăng hôp mâu hdroâng kuăn ngo peăng Hdroh a Pleiku hơnăm 1946 vâ hnê pơchân vâi krâ nhŏng o 'na hiâm mơno tơrŭm.

Ngoh Brưng, kuăn pơlê a pơlê Kon Sơ Lăng, tối ăm ngin 'nâi kuât ki kố  tơdjuôm ôh tá xê to tíu ki tơkŭm po mâu hneăng hôp, mê cho tíu ki pêi cheăng-rêh ối mơhno túa lĕm tro, hnê tôu chêng tơgôu koăng, tĕn hmôu jiâ, vâ rak vế khôi túa, vêa vong dêi hdroâng kuăn ngo tơná. Pơlê ai péa khu tôu  chêng; khu tŏn chêng vâi krâ ƀă khu tôu chêng vâi rơtăm pơtối po mâu lâm hnê.

“Ki hên tâi tâng mâu vâi kơnốu pơrá hriâm tôu  chêng. Mâu ngế ki 'nâ rơkê, tơná á xuân chiâng tôu. Á hmâ lăm troh akố rơtế ƀă 4 ngế rak ngăn kuât. Pakĭng mê, ngin xuân ối lăm hmâ lo lăm ngăn tâ tá pơlê vâ hbrâ ví mâu tơdroăng ki ôh tá mơhúa, lơ trâm xía vâ, vâ ing mê ‘nâi pơtâng tối khu râ kring vế, gak ngăn”.

Ngoh Wat, kuăn pơlê a pơlê Kon Sơ Lăng xuân phiu ro xua hiăng veăng kum pro kuât ki nếo dêi pơlê. Tiô ngoh, kuât mê cho tíu ki tơdjêp ƀă tơrêm tơdroăng cheăng tơdjuôm, tơrêm tơdroăng rêh ối dêi pơlê pơla. Ƀă ki kal tâ, mâu tơdroăng ki kơnía git dêi hdrông mơngế Bơhnéa xuân ối châ pơtối rak vế.

“Mâu pơlê mơngế Bơhnéa akố pơrá ai kuât. Kuât ôh tá xê to ai tíu ki vâ tơkŭm hôp, tơpui tơno tơdroăng cheăng dêi pơlê pơla mê cho vâ rak vế ƀă mơnhông mơdêk khôi túa lĕm tro vâi krâ roh nah, pin hâk tơngăm khât. Pơlê mơngế Bơhnéa athế ai kuât”.

Ing ƀai hriâm dêi roh tro on chếo kâ a hơnăm 2024 nah, pơlê Kon Sơ Lăng hiăngu xing xoăng hâi khế pơkâ ăm mâu khu pơ'lêh dêi rơpó gâk ngăn kuât. Kố cho túa ki kuăn pơlê rak vế dêi tơmeăm khoăng tơná ƀă tíu mơhno túa lĕm tro dêi pơlê pơla. Hiâm mơno pơkuâ rak ngăn xêh mê ối châ mâu pơlê Bơhnéa tung kơpong hmâ pêi pro ƀă 'mâi rơnêu tơtro ƀă tơdroăng ki rêh ối-cheăng kâ. Pôa Khyut ối a pơlê Kon Sơ Lăng, ăm 'nâi, pơlê ai kơmăi uâ báu tơdjuôm, mê khu gâk ngăn dêi pơlê rế gâk ngăn hngêi trá, rế pêi mâu tơdroăng cheăng tơdjuôm ki ê.

“Pakĭng hnoăng cheăng ki xiâm cho rak ngăn kuât tơdjuôm dêi pơlê, khu ngin ối pơ'lêh dêi rơpó gâk ngăn kơmăi uâ báu dêi pơlê vâ kum kuăn pơlê tung rêh kâ ối. Mâu pơlê ki ê troh uâ báu, tơdrêng amê hlối tơkŭm lăm tí tăng ngăn lâp mâu troăng tung pơlê vâ teăm châ ‘nâi, châ hlo tơdroăng ki xâu xía, rak vế tơniăn kring vế, rak ngăn pơlê pơla”.

Ing môi rôh xía vâ xua tro on chếo kâ kuât roh mê nah, mơngế Bơhnéa a Kon Sơ Lăng, cheăm Ia Khươl, kong pơlê Gia Lai hiăng 'mâi mơjiâng môi toăng kuât ki nếo. La tơdroăng ki châ 'mâi mơjiâng mê ôh tá xê to môi toăng kuât. Mê ối cho tíu tơkŭm pơlê pơla. Cho tíu kuăn pơlê hmâ trâm mâ, tơpui tơno tơdroăng cheăng ki kal dêi pơlê, rơtế rak vế tơdroăng rêh ối tơdjuôm. Cho tíu mâu ngê̆ nhân hnê tối ăm khu rơxông nếo túa tŏn chêng, túa pro mâu tơmeăm khoăng tiô khôi vâi krâ nah ƀă tơdroăng hâk vâ ƀă khôi túa lĕm tro dêi hdroâng kuăn ngo tơná.