Kơmăi têng kơphế Dak Lak thâ pêi cheăng a rơnó krí
Thứ năm, 05:00, 25/12/2025 Tơplôu: Nhat Lisa/Tuấn Long/VOV – Tây Nguyên Tơplôu: Nhat Lisa/Tuấn Long/VOV – Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Dak Lak cho kong pơlê ki ai ƀăng chiâk deăng pêt kơphế hên má môi tung lâp tơnêi têa, ai lối 214.000 rơpâu ha, rơnó pêi kơphế hơnăm 2025-2026 krí châ 570.000 tâ̆n kloăng kơphế, kơnâ châ dâng 54.000 rơtal liăn. Rơnó krí kơphế hơnăm 2025-2026 kố, kong mêi ton pro tơdroăng ki krí, têng, uâ kơphế trâm hên xahpá, xua mâu plông ki têng plâi kơphế ôh tá châ têng kơphế tơniăn. Tung pơla mê, mâu kơmăi ki têng kơphế pêi cheăng hên, pêi châ tơƀrê, gum mâu kăn ki pơkuâ ngăn kơmăi têng mê châ xo dêi liăn hên hnối gum ăm kloăng kơphế dêi kong pơlê pơtối châ rak vế tơniăn ƀă dâi lĕm vâ châ tê mơ’no dêi kloăng kơphế hên ăm tíu ê.

Tung pơla ai kong mêi a mơ’nui rơnó mê hngê kố nah, hyôh kong prâi đi đo ai kong mêi, 2 toăng kơmăi têng kơphế ki ai ivá têng châ 40 tâ̆n môi hdroh dêi Tíu rôe kơphế Hạnh Phúc a cheăm Ea Knuêč, kong pơlê Dak Lak pêi cheăng tâi ivá. Hyôh ki tô kơtâu tiô klŏng ki mơ’no kơneăng troh tơdế tung pơla kong mêi, ing mê, ai tá idrâp kơmăi chuât têi. Pôa Châu Phúc, Ngế pơkuâ ngăn kơmăi têng tối ăm ngin ‘nâi, rơpŏng pôa hiăng mơ’no dêi 300 rơtuh liăn vâ pơkrâ kơmăng ki têng kơphế kố ing hơnăm 2021 nah, ƀă kơmăi ki kố hiăng gum pro pơxúa hên tơdroăng cheăng kâ:

“Kơmăi ki têng kố hiăng kơdroh hên mâu kơtâk ki kơneăng kơlung kơlăng, ƀă idrâp ki pơ’lok xuân ôh ti ai pơ’lok to lâi ôh, ôh pa ai tơdjâ ‘mêi ki klâi troh tơdroăng rêh ối dêi vâi krâ-nhŏng o tâ tá, xua hyôh tô mê châ mơ’no ngi ‘ngêi klêng. Kơmăi ki têng kố kơtâu tiô 2 troăng, troăng ki môi cho ing pá kơdâm tâk ngi ‘ngêi, môi troăng ing ‘ngêi chu troh a ‘nâi, gum ăm plâi kơphế rĕng săm, rĕng khăng tơ’mô, ôh tá eâ kơ-óu, lơ khuih ƀă kŏng trối hdrối mê hía nah xếo. Túa ki pêi pro dêi kơmăi têng kố, pin xúa on lơtrik vâ chếo lôi kơtôu kơphế mơjiâng chiâng hyôh ki tô, klêi mê, mô-tơr ki pê on tơhrik pê plong ga pro hyôh tô mê mot lo tơ’mô, gum ăm plâi kơphế rĕng săm, rĕng khăng tung pơla têng”.

Pôa Huỳnh Đình Cường, kuăn pơlê pêt kơphế a thôn Tân Thành, cheăm Ea Knuêč tối ăm ngin ‘nâi, rơpŏng pôa ai 1 ha kơphế, rêm hơnăm châ krí dêi dâng 15 tâ̆n plâi ki hiăng tum. Ahdrối nah, kơphế ki hên hmâ têng a plông hngêi, la  4 hơnăm achê kố, klêi kơ’nâi krí kơphế, pôa hmâ pơto chơ dêi plâi kơphế troh a kơmăi têng kơphế kố. Liăn ki mơhá ăm ngế ki ai kơmăi têng mê, dâng 700.000 liăn 1 tâ̆n plâi, la xuân ối châ pơxúa hên tâng vâ pơchông ƀă tơdroăng ki têng plâi kơphế a plông drêng trâm kong mêi, ah chiâng ŭm, phôk, ôh tá ai kloăng ki tro prăng, ôh tá tro vâi rôe hjip yă rơpâ:

“To lâi hơnăm achê pơla kố, tơdroăng ki lăm têng a kơmăi ki kố, á hlo kloăng kơphế xuân dâi lĕm, ôh tá phá ki klâi ƀă tơdroăng ki djâ têng kơphế a plông tâ tá hngêi ối. Tâng têng a plông hngêi tâng trâm kong tô ga hôm, tâng trâm kong mêi ga kô pro ‘mêi ăm kloăng kơphế. Tung pơla mê, tơdroăng ki djâ kơphế têng kố ga tơ’lêi hlâu tâ drêng kong mêi ton hâi, kloăng kơphế săm, khăng tơ’mô, ôh tá tro phôk, tro prăng, ôh rá ŭm”.

Tiô pôa Nguyễn Tiến Dũng, Phŏ Kăn hnê ngăn Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu Mơ’no tê kơphế lơ 2 khế 9 Dak Lak, khu ki dế tơrŭm ƀă lối 80.000 rơpŏng ki pêt kơphế tối ăm ngin ‘nâi, tơdroăng ki pơhlêh ing têng kơphế a plông chiâng têng ƀă kơmăi ga ai pơxúa hên, châ rak ki dâi lĕm dêi kloăng kơphế, ƀă tê mơ’no troh a kong têa vâi ê xuân tơniăn. Pôa Dũng ối tối tiah kố, tâng tơdroăng ki mơ’no rôe kơmăi têng kố châ pêi pro tơdrêng ƀă tơdroăng ki mơjiâng a mâu kơpong ki pêt kơphế ƀă ai troăng hơlâ ki châ tŏng gum tơtro, mê kô châ pơtối mơdêk ki dâi lĕm dêi kloăng kơphế.

 “Pin athế mơjiâng mâu tíu ki krâ ’măn kơmăi têng kơphế ki kân, ƀă ai troăng hơlâ ki xúa kơmăi mê tơtro vâ tŏng gum ăm vâi krâ-nhŏng o cho tơdroăng ki kal păng ‘nâng. Akố, kuăn pơlê xuân chiâng vâ tê dêi tơdrêng, lơ pơtroh ăm mâu hngêi ki ê, ƀă pơhlêh kế tơmeăm. Ing mê, mơjiâng chiâng ai kloăng kơphế ki tơdâng tơ’mô, dâi lĕm khât, tơxâng vâ châ tê mơ’no troh hên kong têa vâi ê, tung pơla ai tơdroăng ki séa mơnhên ngăn kơtăng khât ing kong têa hdrối vâ rôe kơphế dêi pin trối nôkố”.

Jâ Đặng Thị Thuỷ, Phŏ Kăn hnê ngăn ‘na Pêi chiâk pêi deăng ƀă Hyôh kong prâi dêi kong pơlê Dak Lak tối ăm ngin ‘nâi, méluâ rơnó kơphế ki kố nah tro klăng a rơnó ai kong mêi hên, ai khía mơhot kân, têa lân lu, laga a mâu kơpơng ki pêt kơphế dêi kong pơlê xuân ối rak tơniăn vâ kuăn pơlê châ krí dêi plâi drêng hiăng tum lối 85%. Mâu kơmăi têng kơphế a pơlê cheăm hiăng veăng gum rak tơniăn ki dâi lĕm dêi kloăng kơphế, ôh tá tro phôk, tro kơmôk, tro ŭm, klêi kơ’nâi krí dêi kơphế. Kơvâ ngăn ‘na chiâk deăng dế kơhnâ khât tung tơveăng gum ăm kuăn pơlê tung mơjiâng, krâ ‘măn kơmăi ki tơkŭm môi tíu, tro tiô rơxông nếo a mâu pơlê cheăm ki pêt kơphế hên.

“Ngin dế tơdjâ pêi pro mâu tơdroăng tro tiô Pơkâ dêi Tơdroăng 98 cho vâ thăm tŏng gum ăm kuăn pơlê, khu mơdró ƀă khu pêi cheăng tơrŭm mơ’no liăn ngân, kế tơmeăm vâ tơveăng gum ăm  tơdroăng ki tơrŭm cheăng, ing mê, thăm mơdêk cheăng ki têng, uâ kơphế tơ’lêi ăm mơngế ki pêt. Dế nôkố, hên kơmăi têng ki krá kâk hiăng châ xúa hên tíu, châ rôe, pơkrâ ‘măn a môi tíu, ing mê, veăng gum rak vế tơniăn ăm kloăng kơphế châ têng tơ’mô, dâi lĕm ƀă tơtro tiô tơdroăng pơkâ ki dâi lĕm vâ châ tê mơ’no hên tung tơnêi têa ƀă mơ’no tê troh hên kong vâi ê”.

Méluâ kơxô̆ liăn ki mơ’no roh apoăng ga hên, laga, kơmăi têng kơphế chal nếo kố dế châ pơtối mơdêk ki tơƀrê nhên khât, malối tung pơla ai kong mêi hên, hyôh kong prâi hmâ pơhlêh drêng tô ah mêi, drêng mêi ah tô. Ƀă kố cho ki xiâm ivá ki ó rơdêi, thăm mơdêk mâu rơpŏng ki pêi chiâk pêi deăng, tê mơdró kâ pơtối mơ’no liăn pêi kâ. Ing mê, kơvâ ngăn ‘na pêt - mơdró kơphế Dak Lak kô kơdroh tơdroăng ki tro lŭp, thăm mơdêk ki dâi lĕm, châ pêi pro tơniăn hnoăng cheăng ki vâ mơdêk pro kơnâ ăm kơphế, mơjiâng inâi châ ô eăng ƀă pêi kâ krá tơniăn ton.

Tơplôu: Nhat Lisa/Tuấn Long/VOV – Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC