Troh nôkố, a cheăm ai hên hno têa châ pro môi tiah: Kroăng Quao, têa plông Đá, Cẩm Hang, hno têa 812 – Châu Tá... Ai têa, kuăn pơlê po pông, po rơdâ ƀăng tơnêi pêi chiâk ƀă pêt hên mâu hdrê. Pôa Lê Xuân Sang a thôn Liêm An, cheăm Hồng Sơn ăm ‘nâi, 3 hơnăm vêh ngi kố, kơnôm ai têa tôh mê rơpŏng pêt 1,2 ha báu klâng 3 rơnó. Achê kố, pôa pơhlêh tâi tâng ƀăng klâng pêt báu pêt reăng sen, tê kloăng ƀă tê ngó sen.
“Hdrối nah hmâ pêt to báu, môi hơnăm pái rơnó la báu ôh tá kơpâu lĕm. Nôkố pêt reăng sen riân dâ dâng môi sào châ xo dâng 15 – 16 rơtuh liăn. Môi hơnăm châ pêt troh pái, pŭn rơnó. Reăng sen iâ ‘no liăn rak ngăn tâ pêt báu, gá châ xo hên tâ malối cho rơnó klêi kơ’nâi têt, luâ têt, hơnăm nah yă sen vâi roê troh 52 rơpâu liăn môi kg, hơnăm kố bu ối 17 rơpâu liăn môi kg”.
Rơpŏng pôa Nguyễn Kế Lộc ối rơtế môi thôn ƀă pôa Sang, xuân pơhlêh 1 ha tơnêi pêt báu chiâng pêt reăng sen ƀă hlo ai pơxúa hên.
“Pêt báu 1 ha poê xo ôh tá châ to lâi ôh, ôh tá bê tŭm kơxô̆ liăn ki ‘no hrê. Pêt reăng sen, liăn ‘no hrê bu 2 rơtuh troh 3 rơtuh môi sào môi rơnó. Mot tung rơnó tơ’lêi pui xo mê kơxô̆ liăn ‘no hrê gá rế iâ tâ, nôkố tơdroăng kố gá hiăng phá xua kong prâi, kơxô̆ liăn hrê hên tâ môi iâ la xuân ối ai laih, khu ki roê troh a hngêi roê hlối”.
Xua châ liăn tơkâ, mê pakĭng pêt reăng sen a ƀăng klâng dêi tơná, hên rơpŏng kuăn pơlê akố ối mung tơnêi a kơpong ki ê vâ po rơdâ ƀăng tơnêi pêt reăng sen. Ing tơdroăng pêt reăng sen a mâu ƀăng klâng ki thông, nôkố reăng sen a thôn Liêm An hiăng châ pêt lối hrĭng ha, reăng sen tơpo tiô pŭn rơnó, cho kơnôm ai têa sap ing rơchoâ.
Pôa Nguyễn Ngọc Chín, Ngế pơkuâ thôn Liêm An, cheăm Hồng Sơn ăm ‘nâi, túa pêt reăng sen a cheăm cho troăng hơlâ pơhlêh hdrê pêt tơƀrê, pơhlêh ƀăng tơnêi pêt báu ki ôh tá dâi lĕm. Sen hdrê Đài Loan ki châ vâi hâk vâ kơnôm ing ivá kâi trâng ƀă tôu, rĕng kân, châ xo liăn hên sap ing têa kloăng hlối pro ăm tơnêi tơníu lĕm mơnâ ngăn.
“Ki lĕm dêi báu akố mê sap ing 4 tă troh 5 tă môi ha. La riân yă tê ki má mơ’nui ki tơƀrê ‘na liăn ngân ôh tá ‘nhó hên. Mê sap ing tơdroăng mê vâi krâ kuăn pơlê vâi pêt xêh mê nếo tí tăng, hriâm ƀối. Apoăng gá bu ai to lâi rơpŏng tê pêt, klêi mê hlo châ xo liăn hên mê nếo hlối pêt hiăng châ 4 troh 5 hơnăm kố. Troh nôkố, krê thôn Liêm An ai dâng 260 ha reăng sen tung tâi tâng thôn”.
Nôkố tâi tâng cheăm Hồng Sơn ai lối 300 ha klâng pêt reăng sen, krê a thôn Liêm An hiăng châ lối tơdế, ki hên cho pêt tung klâng ki hdrối nah pêt báu. Ki cho khât cheăng pêt reăng sen a klâng pêt báu ki ôh tá dâi a mâu kơpong ki ê a peăng mâ hâi Lo ‘na hdroh kong pơlê Lâm Đồng (kong pơlê Bình Thuận ton) hiăng ai ing hên hơnăm hdrối nah môi tiah: Bắc Bình, Hải Ninh, Hàm Liêm, Đức Linh...
Mâu ƀăng klâng pêt reăng sen châ hên tơmối lăm mot ngăn mê hiăng ai kuăn pơlê tơmiât troh vâ pro ôm hyô a ƀăng klâng pêt reăng sen. Pôa Nguyễn Minh Sơn, chuyên viên Ƀơrô cheăng kâ cheăm Hồng Sơn, kong pơlê Lâm Đồng ăm ‘nâi tơ’nôm:
“ ‘Na troăng tơmiât pêi, cheăm kô po mâu lâm hnê vâ thăm pêt reăng sen ăm gá lĕm tâ, mê nếo hlối tơrŭm ƀă mơjiâng pro ôm hyô tung klâng. Xua ƀăng klâng pêt reăng sen drêng hiăng xông lĕm ah gá kô pro chiâng tơnêi tơníu ki lĕm krip tơdrŏm”.
Klâng pêt reăng sen Liêm An, cheăm Hồng Sơn ôh tá hngế ing Troăng kân kơxô̆ 1 ƀă châ tơdjêp ƀă troăng prôk tung thôn pơlê chía tơ’lêi hlâu, rơxế ô tô chiâng vâ mot troh a klâng. Kố cho mâu tíu ki xiâm vâ cheăm chiâng vâ gum kuăn pơlê pro ôm hyô.
Viết bình luận