Pa kơdâm ngo Lang Biang ki kân krip, mơngiơk trĭng dêi reăng mâ hâi kong hiăng tơpok tơpâ drô hbêa ngo, hbêa văng. Tung pơla dế ai tơdroăng ki lĕm ro dêi mâu hngêi trăng ƀă tâl tiô khôi hmâ dêi hdrông kuăn ngo ƀă mâu hngêi trăng ki kân krip tiô chal nếo dêi tôh kơphô̆ B’Nơr B, bêng Lang Biang, Đà Lạt, tơbâ troh ăm pôa Cil Kwuyên-Krâ pơlê ƀă rêm ngế pơrá gum ăm pôa ai tơdroăng ki loi nhuô̆m ki krih tơviah. Jâ Nguyễn Thị Cẩm Giang, Phŏ Kăn hnê ngăn Đảng ủi bêng Lang Biâng-Đà Lạt tối ăm ngin ‘nâi:

“Meh Cil Kwuyên cho môi ngế ki châ vâi krâ-nhŏng o loi tơngah khât tung hdrông kuăn ngo. Meh rak vế, pêi pro  lĕm tro tơdroăng ki mơhriâm tâp, pêi pro tiô hiâm mơno, túa rêh ối, túa pêi cheăng dêi Hồ Chí Minh. Meh đi đo kơhnâ khât tung hnê mơhnhôk mâu ngế tung rơpŏng hngêi rơtế ƀă vâi krâ-nhŏng o tung pơlê dêi tôh kơphô̆ rak vế, pêi pro lĕm tro troăng tơdjâ, troăng pơkâ dêi Đảng, tơdroăng cheăng ki pơkâ dêi luât dêi Tơnêi têa, veăng pêi pro mâu hnoăng cheăng tơ’noăng dêi pơlê cheăm, ki malối cho mơjiâng kơphô̆ khoh hlê rơkê plĕng. Klêi mê nếo, meh xuân hiăng kơhnâ khât tung hnê tối, mơhnhôk khu rơxông nếo rak vế, pơtối mơnhông mâu ki kơnía git dêi túa lĕm tro hdrông kuăn ngo tơná”.

Tung tuăn mơno dêi mơngế Lạch, cho môi khu dêi hdrông K’Ho rêh ối pa kơdâm ngo Lang Biang, nôkố ối tung bêng Lang Biang-Đà Lạt, kong pơlê Lâm Đồng hdrối nah ai ta tơdroăng ki mâu vâi o phô̆m vâ xông kân thâ rĕng dêi dêi pó mơjiâng on veăng, “khôi túa ki pa tro” “Pâ kơpôu” roh vâi krâ nah hiăng tơpôu râng hngăm ó ƀă hên rơpŏng hngêi. Hlo nhên tơdroăng ki ôh tá tro mê dêi tơdroăng ki thâ rĕng mơjiâng on veăng drêng ta hâi tro hơnăm ga ai tơdjâk kân troh tơdroăng rêh ối la ngiâ, pôa Cil Kwuyên-Krâ pơlê cho ngế ki pro Ƀok khôp Tin Lành, hiăng tối tơbleăng, tơpui mơnhên ăm kuăn khôp ‘nâi nhên, tâng vâi krâ-nhŏng o ối pơtối rak vế khôi túa, vêa vong ki kố ga ôh pa tro, pro pá puât ăm tơná kuăn pơlê, xua mê, khôi túa ki kố hiăng ôh tá rak vế xếo, hiăng xut tah lôi ing hên hơnăm hdrối mê hía nah. Ƀă khôi túa “pâ kơpôu”, tiô khôi túa dêi plâ rơxông kuăn mơngế mê athế ai 2 to kơpôu đâi, châ pôh kâ vâ koh hâk vâi krâ rêh ton, pêa pá ngế kơdrâi ai 2 to kơpôu, pêa pá kơnốu athế pleăng 2 to kơpôu. Kố cho khôi túa ki pôu hngăm ăm tơdroăng rêh ối, pro hên rơpŏng hngêi chĕn hên hĕng plâ rơxông, ing rơxông kố troh rơxông ki ê. Pôa Cil Kwuyên cho ngế ki djâ troăng ahdrối tah xut tah lôi khôi túa, vêa vong ki ôh pa tro “pâ kơpôu” dêi mơngế Lạch.

“Tung môi rơxông mơngế, ôh tá xê ngế ki lâi xuân ai 4 to kơpôu mê. Tiô á hiăng pơtâng tối troh mâu ngế ki hloh hlê rơkê plĕng, mê hên ngế pơrá hiăng tối, tơno tơnêng dêi pó athế xut tah lôi khôi túa, vêa vong ki ôh pá tơtro kố. Klêi mê, vâi krâ hiăng pơtroh tơdroăng kố troh a Hô̆i đong hnê ngăn cheăm, hôp, tơpui tơno tối tung tơdroăng pơkâ mê. Klêi kơ’nâi ‘mot tơdroăng kố tung pơkâ mê hnê tối ‘na luât tơnêi têa ăm vâi krâ-nhŏng o, mê tơdroăng ki “pâ kơpôu” ôh tá xê pơklât xếo. Pơla hdrối kố nah, tâng rơxông pâ pôa ôh tá ai kơpôu mê troh a rơxông kuăn ‘nĕng, cháu chái. Nôkố ôh pa ai khôi túa, vêa vong ki mê xếo. Á hlo tơdroăng kố xuân trối tơdroăng ki pơhlêh kân ‘na khôi túa, vêa vong dêi vâi krâ-nhŏng o a pơlê cheăm”.

Rơnó Hơngui kố, pôa Cil Kwuyên hiăng châ 69 hơnăm. La pôa ôh tá vâ tơdroăng ki rêh ối tê kơtê, mê pôa ối kơhnâ khât tung hnoăng cheăng pro tơleăng a Hngêi tơleăng kuăn pơlê a kơpong 1 dêi kong pơlê Lâm Đồng. Ai mâu tơdroăng ki tơbriât ‘na tơnêi tíu, ai tơdroăng tơlôi on veăng ki pá vâ chiâng tơleăng, dó xêh ôh tá kâi chiâng tơleăng, pro pơlĕm xếo, la xua ing tơdroăng ‘nâi klê nhên khôi túa, vêa vong dêi kuăn ngo K’Ho, ing mê, pôa hiăng chiâng vâ lêi tah mâu tơdroăng ki xahpá mê, tơleăng ƀă hên tơdroăng ki tơtro tá tuăn mơno, ta tơdroăng ki luât hiăng pơkâ”.

Tơdroăng ki rơhêng vâ tối, ahdrối vâ ‘nâi troh pôa, mê cho tơdroăng ki pôa cho ngế ki tơleăng rơkê, pôa Cil Kwuyên cho tơdroăng ki păn rak kơpôu rơkê má môi dêi kơpong tơring ukố, khu kơpôu ki pôa păn rak mê hên troh a 80 to. Pôa xuân cho ngế K’Ho ki apoăng dêi Lang Biang ki mơhrriâm, pêt 130 loăng plâi hồng, tê dêi plâi châ liăn hên. Ing lối 40 hơnăm hdrối mê hía nah, pakĭng tơdroăng pêi cheăng kâ rơkê kơhnâ, ƀă hnoăng cheăng cho kăn ƀô̆ ngăn ‘na tơleăng dêi cheăm ƀă i hiâm đi đo hơ-ui pâ kơ pơlê pơla, mê drêng mê nah, ngế rơtăm Cil Kwuyên hiăng lăm troh lâp lu mâu pơlê cheăm, pôu tung pong mâu kơxop hlá mơ-éa hnê tối ăm kuăn pơlê hlê plĕng ‘na luât tơnêi têa.

Dế nôkố, méluâ tơdroăng rêh ối tung rơpŏng hngêi pôa hiăng kro, laga, pôa Kwuyên xuân ôh ta la lâi pơtê, chêng kŏng xuân ối prôk lăm, pêi cheăng, rơkong xuân ối tơpui tối, hnê tối ‘na luât tơnêi têa, khôi túa, vêa vong dêi kuăn ngo tơná. Pôa tối ăm pin ‘nâi:

“Á pói rơhêng vâ rơpŏng hngêi, hdrông hdrê xuân trối tâi tâng rêm ngế tung pơlê cheăm đi đo tơrŭm, ai tơdroăng rêh ối phâi tơtô, ôh tá ai xôi ‘na luât, troăng hơlâ, troăng pơkâ dêi tơnêi têa, xut tah lôi mâu khôi túa, vêa vong ki ôh pa tơtro. Hơnăm nếo troh, rơkâu pâ rêm ngế đi đo trâm pon mơhúa, tơniăn lĕm, pêi cheăng kâ tơ’lêi hlâu, rơtế dêi pó mơnhông pêi cheăng kâ, mơnhông pơlê cheăm rế xông tơƀrê”.

Bă khu râ kăn pơkuâ, pôa Cil Kwuyên cho ngế ki tơdjêp krá kâk tung i hiâm dêi Đảng mơno kuăn pơlê. Tung pơlê pơla, pôa Kwuyên đi đo cho ngế ki djâ troăng lĕm ăm hdrối tung pơlê pơla. Ngoh Jusep, môi ngế kuăn pơlê ai tối tiah kố:

 “Pôa Kwuyên cho ngế pôa, ngế pâ djâ troăng ahdrối tung rơpŏng hngêi. Pôa hiăng ai hên tơdroăng ki tŏng gum ƀă tơdroăng pêi cheăng kâ ƀă tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê akố. Ing tơdroăng ki veăng tơpui tối, tơdroăng ki ai tơdjâk troh dêi pôa mê khoh châ xut tah lôi khôi túa ki vâi o phô̆m vâ xông kân thâ rĕng mơjiâng on veăng, tơdroăng mê nôkố pa ai xếo, vâi krâ-nhŏng o tung pơlê hiăng tah lôi khôi túa, vêa vong ki “pâ kơpôu”. Pôa xuân cho ngế ki đi đo djâ troăng ahdrối rak vế tro tiô troăng tơdjâ, troăng hơlâ dêi Đảng, Tơnêi têa xua mê, châ vâi krâ-nhŏng o koh nhuô̆m, loi tơngah”.

Mâu hâi achê pơla kố, pôa Cil Kwuyên ai hên tơdroăng hơniâp ro. Pơla khế 9 kố nah, pôa hâk tơngăm ‘nâng rơtế ƀă khu kăn dêi kong pơlê Lâm Đồng veăng Leh koh tơbâ 80 hơnăm Hâi mơjiâng Tơnêi têa lơ 2/9 a Hà Nội. Pôa xuân rơtế hâk tơngăm châ veăng hôp a Hneăng hôp kân Tơ’noăng pâ nhuô̆m tơnêi têa roh má 11, ki nếo po a mơ’nui măng tĭng hdrối.

Um méa dêi pôa Kwuyên xuân ối kơhnâ krâu khât, veăng rôh hôp tôh kơphô̆, chôa ‘lâng hnê pơchân kuăn ‘nĕng cháu cháu athế hbrâ rơnáu, mâ ta tro khu ki pơloăng tung măng, hbrâ ví vâ hluăn ing tơdroăng ki mung liăn pá kong ki ôh tá tơdrăng, athế rak vế dêi um méa ‘na môi ngế kuăn pơlê ki lĕm tro ki rêh ối a chêng ngo Lang Biang. Mâu ivá cheăng dêi pôa hiăng veăng gum rak vế tơniăn krá ăm tôh kơphô̆ B’Nơr B, bêng Lang Biang-Đà Lạt đi đo hơniâp ro, sôk suâ.