Ƀă mâu tơdroăng tơkêa bro chiâ xo tơmeăm khoăng tung kơdâm tơnêi ai tơdroăng ki phá tơ-ê xêh, pôa Đặng Đức Hiệp, Phŏ kăn pơkuâ khu kăn Kuô̆k hô̆i ki pêi dêi hnoăng cheăng a kong pơlê Lâm Đồng, pâ thế hriăn ngăn troăng hơlâ xo tơvêh tơnêi ai hâi khế lơ Tơnêi têa mung tơnêi dêi kuăn pơlê. Tiô kăn teăng mâ tối, tơdroăng chiâ xo bauxite a ƀăng tơnêi kân rơdâ a Lâm Đồng tơdjâk troh hên rơpŏng kuăn pơlê, tung pơla tơdroăng chiâ xo ki hên cho a tơnêi rơtâ tá tung pơla iâ hâi ƀă kô chiâng vêh mơdrếo tơnêi. Tâng xo tơvêh tơnêi ton xŏn, kơxô̆ liăn chêl thiăn, xo tơvêh tơnêi ƀă vêh pro pơlê nếo kô pro pá kân ăm tơdroăng ki kơdĭng liăn ngân. Kăn teăng mâ Đặng Đức Hiệp pâ thế:

“Pin xuân athế hriăn ngăn tơdroăng ki xo tơvêh tơnêi ai hâi khế lơ cho Tơnêi têa mung tơnêi dêi kuăn pơlê vâ rak tơniăn ăm tơdroăng cheăng chiâ xo kế tơmeăm. Tiah mê, rế kơdroh pro pá ăm kơxô̆ liăn ngân ki kơdĭng, rế kơdroh ‘na tơdroăng pá chêl thiê̆n, xo tơnêi, pro pơlê ối, kơdroh yă tê tung chiâ xo kế tơmeăm vâ rak tơniăn tơdroăng ki tơbriât ăm mâu kế tơmeăm ki pơtối mơjiâng tơmeăm ki ê a xo ah hmôi. Tơdroăng kố kal châ hriăn plĕng ‘mot tơ’nôm tung luât vâ pro tơ’lêi hlâu má môi ăm cheăng chiâ xo tơmeăm ƀă ki nhên tâ cho chiâ xo bauxite a Lâm Đồng”.

Pôa Bùi Xuân Thống, Phŏ kăn pơkuâ khu kăn Kuô̆k hô̆i ki pêi dêi hnoăng cheăng a kong pơlê Đồng Nai, pâ thế tối nhên tơdroăng pơkâ 'na tơnêi kong, 'mâi rơnêu tơdroăng ki ôh tá tơdâng tơ'mô pơla kơvâ ngăn 'na tơnêi tơníu ƀă kơvâ ngăn 'na pêt kong. Kăn teăng mâ tơdrêng amê hnối pâ thế rak vế hnoăng pơxúa dêi ngế ki xo pơcháu, xo tơvêh ƀă hnoăng xúa tơnêi ƀă tơmeăm khoăng ki ai tơdjâk troh tơnêi, rak tơniăn pơtối xúa tơnêi tro tơdroăng tung pơla ối ton. Ing tơdroăng ki ai khât a Đồng Nai, kăn teăng mâ pơkâ thế tiah kố:

“Ing tơdroăng ki ai khât dêi Đồng Nai, ai mâu kơpong ki ai tơdroăng ki chiâ xo kế tơmeăm vâ xúa tung mơjiâng pro tơmeăm khoăng ki kal, tung pơla tơdroăng xúa tơnêi ai tá tơnêi pêt hdrê loăng ton hơnăm, tơnêi pêt loăng rêm hơnăm. Xua mê, thế pôi tá pơkâ hâi khế ƀă mâu kong ki pêt kế tơmeăm cho loăng kong mê athế hriăn ngăn túa pơkâ tiô troăng ki tâi tâng mâu túa tơnêi ăm ga i tơtro, tung mê ai tơnêi pêt loăng ton hơnăm, tơnêi pêt loăng rêm hơnăm vâ pro tíu ki séa ngăn luât xúa mâu tơdroăng ki ai khât dế trâm nôkố”.

'Na troăng rơhlâ 'mâi hơ'lêh luât, pôa Lê Minh Hưng, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh ăm 'nâi kơxop hlá mơéa Luât tơnêi tơníu ki 'mâi hơ'lêh hên túa xing xoăng tơnêi, tơkŭm tung pái khu ki xiâm cho tơnêi pêi chiâk deăng, tơnêi ôh tá xê pêi chiâk deăng ƀă tơnêi 'măn kơdĭng mơnhông mơdêk. Túa klâ xing xoăng kố kum ăm tơdroăng pơkâ ƀă pơkuâ tơnêi têa, ing xo tơvêh, pơcháu, ăm mung tơnêi troh pơ'lêh xúa tơnêi, riân liăn xúa tơnêi, liăn mung tơnêi ƀă ăm hlá mơ-éa mơnhên hnoăng xúa tơnêi.

'Na chêl thiê̆n, tŏng gum ƀă vêh pro pơlê, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa pơkâ thế pơ'lêh ing tuăn tơmiât chêl thiê̆n tơmeăm khoăng tro xo tơvêh chiâng vêh pro tơdroăng rêh ối ăm kuăn pơlê.

“Kơxop hlá mơ-éa luât pơkâ, ngế ki ai tơnêi tro xo tơvêh châ chêl thiê̆n ƀă tơnêi ki ai tơdâng tơ'mô xúa ƀă tơdroăng ki xo tơvêh tơnêi ki ê, hngêi ối lơ chêl thiê̆n ƀă liăn. Má péa nếo, cho kơjo tăng tơnêi pro pơlê nếo ƀă mâu tơdroăng tơkêa bro kơphô̆. Má pái, cho hơ'lêh ƀăng tơnêi ki tro xo tơvêh mê chiâng ƀăng tơnêi ki u ối dêi ƀăng tơnêi lơ chiâng ƀăng tơnêi ki ê ối tung hnoăng pơkuâ xúa dêi tơná tung pơlê cheăm tíu ki ai tơnêi xo tơvêh. Pakĭng tơdroăng xing xoăng tíu ối, hngêi ối, cho tơdroăng rêh ối, cheăng kâ, hngêi trăng, troăng klông môi tiah tíu mơhno túa lĕm tro, hngêi trung hriâm, hngêi pơkeăng pơlât tiah mê nếo tơniăn tơdroăng pơkâ 'mâi mơnhông tơdroăng rêh ối ăm kuăn pơlê drêng Tơnêi têa xo tơvêh tơnêi".

Rơtế ƀă troăng hơlâ chêl thiê̆n, pơkâ yă tơnêi cho tơdroăng ki tơdjâk tơdrêng troh hnoăng kuăn pơlê, kơxô̆ liăn khu mơdró kâ ƀă kơxô̆ liăn nâp ăm liăn ngân. Pơkâ yă tơnêi thế tơniăn tơdrăng, tơbleăng tơdrăng, ngăn tung tơdroăng ki ai khât tơnêi tơníu ƀă tơdroăng ki rơkê plĕng, tơdrêng amê hlối tơtro pơxúa pơla Tơnêi têa, mơngế xúa tơnêi ƀă khu mơdró kâ. Ăm rơkong veăng tơpui tối 'na tơdroăng kố, pôa Trần Thanh Mẫn, Kăn xiâm hnê ngăn Kuô̆k hô̆i pơkâ thế pêi klêi luât pơkâ yă tơnêi tiô troăng ki achê, tơtro ƀă yă mơdró la xuân ối rak tơniăn, tơdrăng, ví tơdroăng ki yă tơnêi to kơnâ chiâng pro kơxô̆ liăn chêl thiăn ƀă liăn xúa tơnêi to kơnâ, tơdjâk troh tơdroăng ki pêi pro mâu tơdroăng tơkêa bro.

“‘Mot tơ’nôm tơdroăng pơkâ séa ngăn tơdâng ki pơxúa Tơnêi têa, ngế xúa tơnêi, hngêi ki ‘no liăn pro; ai kơlo kơxô̆ ‘mâi rơnêu kơpong yă tơnêi cho 5 hơnăm lơ tơ'lêi tâ cho tơbleăng troăng hơlâ 'mâi rơnêu tung hneăng drêng pơhlêh kân. Pơkâ thế séa ngăn cho athế tơniăn krê, tơbleăng tơdrăng troăng hơlâ ƀă tơdroăng chêh 'măn mâu tơdroăng kal. Pro nhên xúa kơxô̆ liăn, klêi mê kơxô̆ liăn ăm mung, liăn xúa, mung tơnêi, ví yă pơkâ hmâng vâ. Mơjiâng tíu chêh 'măn mâu tơdroăng yă tơnêi tơnêi têa tơdjêp, chêh 'măn tơdrêng. Pơkâ pêi ton xŏn cho kơdroh pơsăm tối, pơsăm tơkêng, pá puât ăm khu mơdró kâ, kuăn pơlê; pro chiâng tơdroăng ki vâ 'nâi hdrối ăm kơchơ mơdró”.

Mâu rơkong tơpui a hneăng hôp ăm hlo, 'mâi hơ'lêh Luât tơnêi tơníu kal athế tơtro ƀă tơdroăng ki ai khât, malối cho mâu tơdroăng ki tơdjâk tơdrêng troh tơdroăng rêh ối ƀă hnoăng pơxúa dêi kuăn pơlê. Pêi pro klêi troăng hơlâ chêl thiê̆n, 'mâi xĕn tíu ối, pơkâ yă tơnêi ƀă troăng hơlâ chiâ xo tơmeăm khoăng tung kơdâm tơnêi ôh tá xê to veăng gum tah lôi pá puât tung pơkuâ ngăn, xúa tơnêi mê ối athế rak tơniăn ki pơxúa pơla Tơnêi têa, kuăn pơlê ƀă khu mơdró kâ, pro xiâm kối ăm mơnhông cheăng kâ - rêh ối pơlê pơla krá tơniăn.