Cho cheăm kơpong 3 ki malối xơpá, tơmeăm khoăng hyôh phôn a cheăm Dam Rông 4, kong pơlê Lâm Đồng xuân ối mơnhông rơdêi. Phôn râng kŏng rơkê chiâng hmâ tung mâu pơlê hdroâng kuăn ngo. Ôh tá xê to mâu ngế hơnăm ối nếo, rế hía rế ai tơ'nôm hên kuăn pơlê hơnăm ối nếo ƀă thăm nếo cho mâu hơnăm hiăng krâ xúa phôn râng kŏng rơkê vâ châ 'nâi tơdroăng. Ngoh Liêng Hót Ha Ngát, thôn Mê Ka, cheăm Dam Rông 4, tối ăm 'nâi, hên ứng dụng, tơdroăng tung phôn râng kŏng rơkê dế châ kuăn pơlê xúa tung tơdroăng rêh ối, tơdroăng cheăng rêm hâi:

"Phôn râng kŏng rơkê cho môi troăng hơlâ nôkố ‘nâng. Tơdroăng ki kuăn pơlê xúa mê ki hên rĕng rơkê khât. Tôh kŏng ngê̆ kơxô̆ pơlê pơla tŏng kum kuăn pơlê cài đặt VneiD, klêi mê chêl liăn ôh tá xúa liăn mâ ƀă xúa tơdroăng cheăng kơxô̆".

Vâ tơdroăng pơ'lêh kơxô̆ tung pơlê pơla malối cho a mâu thôn, pơlê kơpong hngế hngo, kơpong hdroâng kuăn ngo dêi kong pơlê châ tơƀrê khât, kong pơlê Lâm Đồng hiăng mơjiâng lối 2.650 Tôh kŏng ngê̆ kơxô̆ pơlê pơla ƀă ai lối 16.300 ngế. Tơdroăng ki tơviah cho hrĭng ngế ki kuăn pơlê loi tơngah a mâu thôn, pơlê pơrá cho mâu ngế tung mâu Tôh kŏng ngê̆ kơxô̆ pơlê pơla.

Ƀă tơdroăng ki loi tơngah ƀă tá hiâm mơno ki djâ troăng ahdrối tơkâ hluâ tơdroăng pá xua hơnăm hiăng krâ, châ achê, xúa kŏng ngê̆ kơxô̆, mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah tung mâu thôn, pơlê a Lâm Đồng kơhnâ mơhnhôk kuăn cháu, kuăn pơlê xúa phôn râng kŏng vâ tí tăng 'nâi plĕng, hriâm ƀối túa pêi cheăng ƀă tí tăng 'nâi plĕng khoa hok kih thuât. Hơnăm kố hiăng tơkâ hluâ 72 hơnăm ƀă châ lối 650 rơpŏng kuăn pơlê tung thôn loi tơngah 'na hiâm mơno hriâm ƀối kŏng ngê̆ thông tin xuân môi tiah xúa châ tơƀrê phôn râng kŏng tung tơdroăng rêh ối, pôa Ntơ Ha Krong, ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah thôn Dà Nhinh, cheăm Dam Rông 4, tối:

"Pin ngăn tơdroăng nếo ai, pin 'nâi tơdroăng lâp plâi tơnêi. Má 2, tung phôn râng kŏng vâi tơbleăng tíu phon rơvât. Khế ki lâi châ rơvât mê pin rôe mơnúa ngăn. Khoa hok kih thuât, xúa loăng ki kố, loăng ki tá pin mơnúa ngăn, pin pêi. Ki tơ'lêi hlâu má môi cho phôn râng kŏng. Ki kố giảng viên tung hngêi. Pin séa ngăn tíu kố, pôi tá séa ngăn tíu ki ôh tá tro. Tơdroăng tung kố ai pơxúa ai ôh tá pơxúa la ki tro khât mê pin lăm troh tíu ki mê tê".

Ing tơdroăng châ 'nâi troh rôe tơmeăm, kŏng ngê̆ kơxô̆ dế rế hía rế hơ'lêh tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê kơpong hơngế, hơngo, kơpong hdroâng kuăn ngo kong pơlê Lâm Đồng. A thôn Dam Pao, cheăm Phú Sơn Lâm Hà, tơdroăng rôe, tê tơmeăm ing măng pơlê pơla chiâng hmâ ƀă hên kuăn pơlê. Thôn ai lối 225 rơpŏng hdroâng kuăn ngo K'Ho kơvâ Cil rak vế tơdroăng tĕn hmôu jiâ, tung mê, hên rơpŏng hiăng xúa kơpong măng vâ mơđah tơbleăng, tê tơmeăm ƀă pêi pro mâu tơdroăng tê mơdró kum ăm tơdroăng tĕn hmôu jiâ xuân môi tiah tơdroăng rêh ối rêm hâi. Ngoh Hoàng La Nhất Duy, ngế ki hmâ pơtroh tơmeăm a thôn Dam Pao, ăm 'nâi:

"Hâi ki lâi o xuân pơcháu tung thôn Dam Pao kố tê. Nôkố vâi krâ nhŏng o ki hên vâi tâ tung Tiktok, Facebook vâi tê tơmeăm live. Vâi krâ nhŏng o nôkố kế kâ mê roê a kơchơ tê ôh tá xê to kế xâp mê tâi tâng roê a măng ôh tá iâ hâi ki lâi ki lăm a kơchơ roê hên".

Pêi pro troăng hơlâ "prôk rêm hơlâ troăng, tơgôu rêm toăng hngêi", mâu ngế cheăng tung Tôh kŏng ngê̆ kơxô̆ pơlê pơla a kong pơlê Lâm Đồng dế kơhnâ hnê kuăn pơlê xúa VNeID, nâp hồ sơ tơdrêng tung um tiô troăng hyôh măng, chêl liăn ôh tá xúa liăn mâ ƀă châ xúa mâu tơdroăng ki pơxúa kơxô̆ ki kal. Ki khât ăm hlo, pơhlêh xúa kŏng ngê̆ a kơpong hdroâng kuăn ngo kong pơlê Lâm Đồng ôh tá xê to kơnôm to a tơdroăng ki châ achê kŏng ngê̆, mê ối kal mâu ngế ki ai rơkong tơpui, ai tơdroăng loi tơngah tung pơlê pơla vâ hnê ƀă pơkâ mơhno kuăn pơlê xúa kŏng ngê̆ tro tơdroăng.

Ƀă tơdroăng ki phá tơ-ê cho cheăm kơtiê xơpá, lối 96% pơ'leăng mâ mơngế cho hdroâng kuăn ngo, Sơn Điền mơnhên mơdêk hnoăng cheăng dêi ngế ki kuăn pơlê loi tơngah cho môi tung mâu troăng hơlâ vâ djâ tơdroăng pơ'lêh kơxô̆ troh achê tâ ƀă kuăn pơlê. Pôa Vũ Đức Nhuần, Kăn hnê ngăn Vi ƀan cheăm Sơn Điền, mơnhên:

"Tâng vâ hơ'lêh kơxô̆ tung pơlê pơla mê pơklât thế ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah athế cho ngế ki ối tung Tôh kŏng ngê̆ kơxô̆ pơlê pơla. Drêng ki mơ'no mâu tơdroăng pơkâ rah xo ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah mê ngin mơ'no pơkâ thế mê cho athế hlê plĕng 'na kŏng ngê̆ thong tin ƀă ai mơ-eăm tung tơdroăng xúa kŏng ngê̆ thong tin. Tơkéa vâ tối mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah tung pơlê pơla mê athế 'nâi xúa mâu kơmăi phôn râng kŏng vâ pro ngế ki djâ troăng ahdrối hnê mơhno ăm mâu kuăn cháu tung rơpŏng hngêi, tung pơlê pơla. Xo tơdroăng ki châ kuăn pơlê loi tơngah mê mơhnhôk kuăn cháu, pơlê pơla pêi pro hơ'lêh kơxô̆".

Hbrâ rơnáu hriâm ƀối, xúa kŏng ngê̆ ƀă djâ troăng ahdrối tung rêh ối, mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah dêi kong pơlê Lâm Đồng dế cho kông tơdjêp djâ pơhlêh xúa kŏng ngê̆ troh achê tâ ƀă rêm rơpŏng, rêm thôn, pơlê. Rơtế ƀă mâu Tôh kŏng ngê̆ kơxô̆ pơlê pơla, mâu ngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah dế veăng kum kal khât vâ pơhlêh xúa kŏng ngê̆ păng 'nâng mot tung tơdroăng rêh ối.