Đơ̆ng găr hơdrĕch rei pơtăm tơ̆ Đà Lạt hloh pêng jĭt sơnăm hơdrol, truh dang ei Dalat Hasfarm đĭ đei 4 pơgar să hăm 220hek tar hnam kơmĭl kơmăy kơmŏk ‘nao, tĕch tơlĕch pơkao truh tơ̆ 18 teh đak châu Âu păng Mi. Tơ̆ Việt Nam, anih mơdro sa âu đei 25 hơnih tĕch mơdro pơkao păng hloh 300 hơnih tĕch lơ̆m siêu thị, pơm tơdrong jang ăn kơ rơbâu ‘nu bơngai jang tơring. Ƀok Aad Gordijn Ell Cordin, Kơdră dơnơm vei lăng Kŏng ti Dalat Hasfarm pơma hơdăh: “Nhôn hlôi truh ƀlep hơnih, ƀlep khei ‘năr. Đà Lạt đei tŏ ‘mi kial ‘lơ̆ng hloh tơ̆ Đông nam Á vă pơtăm pơkao, pơtăm ‘nhot’. Ƀok tơroi: “Ĭnh tôch kơ chơt hơiă đei truh tơ̆ âu vă vang tơroi 1 tơdrong hiôk, 1 tơdrong tơroi đơ̆ng găr hơdrĕch tôch kơ iĕ hlôi đei rĕi 31 sơnăm hơdrol ki păng dang ei đĭ jing 1 tơm ‘long tih păng jing ‘lơ̆ng”.

Đơ̆ng rŏng tơmơ̆t hơdai 3 dêh char Lâm Đồng, Đắk Nông păng Bình Thuận, dêh char Lâm Đồng ‘nao đei hloh 1 triệu hek tar teh choh jang sa hăm lơ kơloăi ‘long pơtăm hơnhăk ăn iŏk yua mŭk drăm lơ; jĭ 1 lơ̆m 5 dêh char dơ̆ng hơdrol lơ̆m teh đak găh tĕch tơ̆ teh đak đe tơmam đơ̆ng choh jang sa đei kơjă măk jên: Cheh phe, ‘Nhot pơkao, Tiu, Sầu riêng păng plei Guga. Kiơ̆ kơ ƀok Lê Huy Anh, Phŏ Kơdră Anih vei lăng tơdrong gơh hơgei, Anih tơm Khoa hŏk păng Kơmăy kơmŏk, hơdrô̆ găh cheh phe, Lâm Đồng hlôi đei dôm hơyak năm tôch kơ ‘lơ̆ng ăn tơdrong pơm đei lơ tơmam, bơ̆jang ‘lơ̆ng:

“Cheh phe kơ Lâm Đồng kiơ̆ kơ hơlen lăng đơ̆ng nhôn ‘noh jĭ 1 tơmam tôch kơ gĭt kăl. Hơtŏk tơiung đei pơđĭ cheh phe Arabica păng cheh phe Robusta. Ưh kơ đei lơ tơring kơ Việt Nam mă gơh pơtăm đei mĭnh ‘măng 2 kơloăi âu. Anih vei lăng tơdrong gơh hơgei nhôn kŭm hlôi hơlen lăng 1 trong tơpăt tơgăl vă asong hla ar pơkăp teh ăn tơmam âu”.

Lâm Đồng dang ei ‘noh 1 lơ̆m dôm hơnih pơm tơlĕch choh jang sa kơmăy kơmŏk ‘nao tih hloh lơ̆m teh đak. Dêh char dang ei đei teh choh jang sa iŏk yua kơmăy kơmŏk ‘nao đei hloh 107.000hek tar, kơjă tơmam jô̆ păh lăp đei dang 195 triệu hlak jên 1 hek tar. Mă loi ‘noh, ‘nhot păng pơkao Đà Lạt đơ̆ng sơ̆ hlôi jing đei ƀôh tơ̆ lơ anih tĕch mơdro tôch kơ hơlen nhen Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu păng Bắc Mỹ. Ƀok Nguyễn Ngọc Phúc, Phŏ Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng, tơbăt, tơdrong ‘lơ̆ng iŏk yua khoa hŏk kơmăy kơmŏk lơ̆m choh jang sa tŏk bŏk hơnơ̆ng hơtŏk ‘lơ̆ng ăn tơmam đơ̆ng choh jang sa tơring:

“Lâm Đồng đei 1 tơdrong choh jang sa tôch kơ pran. Lâm Đồng đei tơdrong ‘lơ̆ng ‘noh jĭ dôm bơngai joăt jang hơgei tôch kơ lơ tơ̆ dôm Anih tơchĕng hơlen, dôm hnam trưng đăi hŏk. Bơngai jang âu hơnơ̆ng tơgŭm ăn tơdrong tơplih ‘nao kơmăy kơmŏk păng pơcheh hơgei. Pơtrŭt iŏk yua kơsô̆ lơ̆m choh jang sa. ‘Nâu jĭ tơdrong jang mă bơ̆n tŏk bŏk đei iŏk yua ‘lơ̆ng. ‘Nâu kŭm jing khei ‘năr vă Lâm Đồng bơ̆n jang tŏk pran lơ̆m tơgĕch iŏk yua tơdrong ‘lơ̆ng găh tŏ ‘mi kial, găh choh jang sa păng hơnih hơtŏk tơiung tơplih ‘nao hơgei”.

Gơnang đơ̆ng kơchăng iŏk yua khoa hŏk - kơmăy kơmŏk, iŏk yua lơ, ‘lơ̆ng păng kơjă tơmam đơ̆ng choh jang sa kơ dêh char Lâm Đồng roi ‘năr roi tŏk. Yak truh jăl jang hơtŏk tơiung ‘nao, Lâm Đồng tôch kơ bơngơ̆t truh pơjing hơnăn, pơih să anih tĕch mơdro, jang hơdai apŭng plĕnh teh vă pơm lăp hăm tơplih tŏ ‘mi kial, hơdai hăm hơtŏk tơiung tơmang lăng choh jang sa bri brăh. Kiơ̆ kơ ƀok Hồ Văn Mười, Phŏ Bí thư Anih jang Đảng dêh char, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei dêh char Lâm Đồng, dôm tơring choh jang sa tih kơ dêh char gô đei hơtŏk ‘lơ̆ng lơ̆m dôm tơdrong hiôk ‘nao găh khoa hŏk kơmăy kơmŏk păng trong nơnăm:

“Nhôn hlôi akŏm jang pơm trong nơnăm đang hơdrol kơ sơnăm 2028 ‘noh jĭ trong gre kơdâu hrĕnh athei tơƀưh đei đơ̆ng âu jur tơ̆ pơlei tơm Hồ Chí Minh. Tơring Gia Nghĩa kŭm thoi noh jur truh tơ̆ Đồng Nai păng pơlei tơm Hồ Chí Minh. Đang kơ ‘noh gô hơdrin man đei trong Hơlĕch - Pơmơ̆t tơƀưh đơ̆ng Gia Nghĩa klĕch Bảo Lộc truh Phan Thiết dang 120km. Mă loi ‘noh jĭ cham gre păr Liên Khương truh âu kŭm pơm hơmet sơng dôm gre păr tih hloh hrei ‘nâu gơh vih. Cham gre păr Phan Thiết jĭ cham gre păr khŭl lĭnh hlôi et hơtŏk bơ̆ih nhôn kŭm roi tơbăt ăn Trung ương vă pơjing tơmơ̆t lơ̆m bơ̆jang cham gre păr yua hơdai lơ̆m sơnăm 2026 âu”.

Tơƀôh hơdăh kơjă kăp gĭt hơtŏk ‘lơ̆ng kơ apŭng plĕnh teh ăn tơmam đơ̆ng choh jang sa đei ưh khan lăp jing tơdrong hơgăt mŭk drăm, mă oei jing jăl trong hơtŏk ‘lơ̆ng tơdrong hơrih sa kon pơlei păng hơtŏk tơiung choh jang sa kơjăp kơ dêh char Lâm Đồng. Hăm tơdrong ‘lơ̆ng hlôi đei pơjing hơdai hăm đon pơ hnŏng tơplih păng mơ̆t jang hơdai lơ̆m chăl jang tŏk kơ teh đak, tơmam đơ̆ng choh jang sa đei Lâm Đồng tŏk bŏk ƀrư̆ ƀrư̆ yak hơtăih, chih tơƀôh rơđăh ‘lơ̆ng lơ̆m anih tĕch mơdro apŭng plĕnh teh.