Dôm năr adrol kơ Tết Nguyên đán Bính Ngọ, công nhân anih pơm ‘nhĕm rơmo kro Huy Vũ Đăk Đoa (dêh char Gia Lai) oei tăh dôm tơmam lơ̆m tơpu vă tĕch. Jê̆ anih tăh tơpu, mŏ Nguyễn Thị Diễm Kiều- tơ ‘ngla anih jang, ming kơƀang iĕ, 1 pơnhan khiĕr ‘nhĕm rơmo kro, hăm 1,2 tơpu tơmam păng điên thoăi pơdơ̆ng ƀât kơƀang vă livestream tĕch tơmam.

Mŏ Kiều tơroi: 3 sơnăm adrol, mă đơ̆ng tơmam ‘nhĕm rơmo kro đơ̆ng kơdih hlôi iŏk đei hla ar chih tơbăt tơmam OCOP 4 sơnglŏng kơ dêh char, mă lei oei tôch mơmat vă pơjei hăm tơmam đe tĕch tơ ‘ngoăih. Đei tơmam, yă răt tam mă truh 100 rơbâu hlak jên 1 kĭ. Kơplăh ‘nŏh, tơplih hăm kơmăy sô̆, tơlĕch tơmam tĕch lơ̆m điên tư hlôi tơgŭm ăn mŏ jang xa hơđơ̆ng dơ̆ng.

Mŏ Nguyễn Thị Diễm Kiều ăn tơbăt, đei khei ‘năr jang xa iŏk đei truh 1 ti hlak jên 1 khei păng đei lơ hla ar tĕch tơmam ăn Singapore: "Mă tơpă, tơdrong tĕch le lăp tŏk dơ̆ng đơ̆ng 10% truh 15% đĕch, mă lei iŏk đei mă lơ ‘nŏh gơnơm đơ̆ng lơ bơngai răt, păng răt lơ tơmam. Kơsô̆ bơngai băt truh nhôn kiơ̆ đơ̆ng kênh trưk tuyê̆n, tôch lơ. Tơdrong tơplih hăm kơmăy sô̆ nhen thoi âu hlôi tơgum ăn công ty tôch lơ. Mưh tơdrong tơroi găh trong jang xa, pơm tơlĕch tơmam đei păr ang, rim bơngai hlôh vao hơdăh yoa kiơ yă tĕch tŏk; bơngai răt tơmam hrei ‘nâu kŭm tôch rơgei. Dôm công ty tơrek truh tơmam ‘lơ̆ng kĭ pơkăp hla ar jang xa hăm nhôn kŭm tôch lơ."

Tơ̆ Công ty jang hơdoi găh choh jang xa AgriS Gia Lai (phường Ayun Pa, Gia Lai), tơplih hăm kơmăy sô̆ hlôi tơlĕch jang hrơ̆ch ‘lơ̆ng mưh vei lăng tơring pơtăm tơmam kơtao. Kiơ̆ yă Trần Thị Lê – Phŏ Kơdră chĕp kơ̆l công ty, tơdrong iŏk yoa kơmăy kơsô̆ tơgŭm ăn anih tĕch mơdro sek tơlang ‘lơ̆ng dôm tơdrong vei lăng jene jang, tơmât jên jang trŏ tơdrong, atŭm hăm ‘nŏh chih tơroi rơđăh rim tơdrong bơ̆jang. Mă lei, mưh kŏh kơtao, lakak kơsô̆ gơh roi tơbăt tơ ‘ngla dôm pơgar kơtao, veh ver tơdrong hơvơ̆l băl ăn dôm unh hnam pơtăm, ‘moi kiơ̆ trong kŏh iŏk păng hơtŏk tơdrong đei yoa mưh bơ̆ jang đơ̆ng hnam kơmăy.

Ưh lăp dơ̆ng ƀât dôm tơdrong jang đei blŭng a đĕch, AgriS Gia Lai hơnơ̆ng pơih xă tơdrong tơplih hăm kơmăy sô̆ kiơ̆ đơ̆ng dôm tơdrong jang Demo Farm. Anih tĕch mơdro tơmmat hơdai rim kơsô̆ chih răk đơ̆ng lakak teh, kơsô̆ tơdra găh tŏ ‘mi kial vă tơlĕch nơ̆r tơtă tơtom ăn kon pơlei găh pơyan jang, ki thuơ̆t vei rong păng trong tang găn sơdrông. Tơdrong chih hơdăh trong tơmât jên jang ‘moi kiơ̆ teh pơtăm păng tŏ ‘mi kial tơ̆ rim tơring ưh lăp pơm hơtŏk tơdrong đei yoa mưh pơtăm kơtao đĕch mă oei năm truh tơdrong pơjing choh jang xa rơgei, kơjăp ‘lơ̆ng, vang tơgop tơgŭm ăn kon pơlei đei tơdrong arih xa hiôk sơđơ̆ng.

Yă Trần Thị Lê tơroi: "Găh iŏk yoa kơmăy xô̆, hrei ‘nâu công ty bơ̆ jang vei lăng kiơ̆ rim lô, mir pơgar. Nhôn pơtŏ, chih jô̆ hơtŏk kơsô̆ lơ̆m lakak MapInfo. Tơdrong vei lăng tôch hơlen rim mir na hơdai hăm phần mềm vei lăng gre chơ chuĕn TMS tơgŭm vei lăng ‘lơ̆ng trŏ pơgar păng trŏ hơgăt teh koh. Kơtao đơ̆ng rŏng kơ koh đei chơ năm tơ̆ hnam kơmăy lơ̆m dang 24 jơ, pơm ‘lơ̆ng kon pơlei ưh kơ đei hiong ‘nhrong kơtao kiơ."

Tơplih hăm kơmăy sô̆ oei pơjing đei lơ tơdrong ‘lơ̆ng lơ̆m tơdrong choh jang xa tơ̆ Gia Lai. Lơ̆m dêh char hlôi ƀơk đei 308 kơsô̆ tơring pơtăm, hăm teh xă hlŏh 10.700 ha, lơ̆m noh đei 255 kơsô̆ tơring pơtăm vă tĕch tơ̆ teh đak đe (hlŏh 10.240 ha) păng 53 kơsô̆ tơring pơtăm tĕch lơ̆m teh đak, pơm lăp hăm dôm ki thuơ̆t vă tĕch tơ̆ teh đak Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc păng châu Âu.

Lơ̆m tơdrong tĕch mơdro, roi đunh roi đei lơ kon pơlei, HTX păng anih tĕch mơdro kơchăng hơnhăk tĕch tơmam đơ̆ng choh jang xa đei hăm điên tư, tĕch tơpăt ăn bơngai răt hloi. Sơnăm 2025, kơsô̆ tĕch tơmam hăm điên đơ̆ng Gia Lai tŏk 9 ƀơ̆k, dơ̆ng mă 37/63 dêh char, plt, tơƀôh hơdăh tơdrong đei yoa blŭng a đơ̆ng tơdrong hơnhăk tơmam đơ̆ng choh jang xe đei lơ̆m hăm kơmăy sô̆.

Yă Nguyễn Thị Bích Thu, Kơdră Anih pơtrŭt jang kơmăy păng tơlĕch trong tĕch mơdro (Anih vei lăng jang kơmăy, tĕch mơdro dêh char Gia Lai) ăn tơbăt dôm tơmam đei tơmât lơ̆m kơmăy sô̆ ‘nŏh jĭ grŭp tơmam ƀônh truh hăm bơngai răt hlŏh, lơ̆m tơdrong juăt răt yoa tơmam hăm kơmăy điên tư: "Tơdăh pơma truh dôm tơmam đei tơmât yoa hăm kơmăy sô̆ hơiă hlŏh ‘nŏh jĭ dôm tơmam đơ̆ng choh jang xa rơgŏh ‘lơ̆ng, đei jang kiơ̆ trong pơm hơtŏk kơjă. Đơ̆ng pơtăm truh kŏh, kăt tĕch, jang xa klĕp ‘lơ̆ng, chih hơdăh anih jang, tơring teh pơtăm păng dôm hla ar pơkăp kăl nai. Dôm tơmam âu dang ei oei hơnơ̆ng đei bơngai ‘mĕh răt lơ hlŏh. Găh anih jang nhôn, gô đei lơ tơdrong tơgum, yak hơdoi hăm dôm tơdrong roi tơbăt, vă tơgŭm ăn anih tĕch mơdrơ jang tŏk pran ƀiơ̆. "

Tơdrong tơchơ̆t đơ̆ng Hop akŏm Đảng ƀô̆ dêh char Gia Lai ‘măng mă mônh, jăl jang đơ̆ng 2025–2030 chih hơdăh, tơplih hăm kơmăy sô̆ jĭ trong jang ‘lơ̆ng mưh atŏk tơiung khoa hŏk – kơmăy kơmŏk, tơplih ‘nao rơgei păng jang mŭk drăm kơsô̆, tơklep kơjăp hăm hơmet ming anih choh jang xa păng hơtŏk kơsư̆k pơjei. Trong vă jang ‘nâu gô hơnơ̆ng jing trong jang tơm vă tơplih hăm kơmăy sô̆ đei tơlĕch jang hrơ̆ch ‘lơ̆ng, jrŭ xă, pơih trong ăn tơmam đơ̆ng choh jang xa kơ Gia Lai gơ̆h hơyak lĕch tơ̆ anih tĕch mơdro hăm kơmăy kơmŏk ‘nao kiơ̆ đơ̆ng tơmam ‘lơ̆ng, kơsô̆ jang đei chih tơroi rơđăh păng đei kơjă sơđơ̆ng./.