VOV4.Bahnar - Đơ\ng tơdrong lăp kơ pơkao tơpông, minh [ar bơngai lăp kơ pơkao tơpông tơ\ Đak Lăk hlôi chă hơlen, ako\m đei dôm hơdre\ch pơkao tơpông kăp g^t kơ tơring. Đe xư ưh kơ ‘mêm đak pơ uh vă pơjing dôm anih vei hơlen tơpông hăm kơ hre\ng hơdre\ch pơkao tơpông phara băl, kiơ\ đơ\ng noh tơgop pơm hơto\k hơmet lơ\m tơdrong chih ako\m pơkao tơpông kơ Việt Nam.

Pơgar xă hloh 1.000 mét vuông kơ ‘nho\ng Nguyễn Văn Cảnh (rơneh xơnăm 1982) tơ\ phường Khánh Xuân, plei tơm Buôn Ma Thuột, dêh char Đak Lăk đei hloh 700 hơdre\ch tơpông bri. Hăm Cảnh, ako\m pơkao tơpông ưh adro# vă nhem lăng pơkao đơ\ng ‘nguaih mă athei băt tơdrong guăng ‘lơ\ng lơ\m xre\p kơ tơm tơpông lơ\m tơdrong vei hơlen, noh [ôh đei lơ tơdrong ‘nao. Cảnh tơroi, xơnăm 2012, lơ\m ‘măng năm bơ\ jang tơ\ apu\ng Ea Hleo (Đak Lăk), xư [ôh minh tơm pơkao tơpông chrih. Io\k vih hơlen lăng păng rong gô truh ‘năr le\ch pơkao, đang kơ noh gơnơm bơngai jang hơlen găh tơpông tơ\ teh đak đe chă hơlen tơblang. 3 xơnăm đơ\ng ro\ng kơ noh, hơdre\ch tơpông âu pơtơm đei hơnăn Lưỡi Tóc Cảnh (hơnăn khoa ho\k noh Trichoglottis canhii) tơguăt hăm hơnăn Cảnh đei tơbang ‘măng mă blu\ng chă [ôh tơ\ Việt Nam.

Đơ\ng noh truh dang ei, Cảnh hlôi tơbang hloh 10 hơdre\ch pơkao tơpông ‘nao, tơgop lơ\m tơdrong ako\m pơkao tơpông bri tơ\ Việt Nam. Dang ei Nguyễn Văn Cảnh oei vă chih ako\m tơbang kơxa#p săch hơlen găh tơpông vă tơgop lơ\m tơdrong kăl hơlen băt ăn rim bơngai lăp kơ pơkao tơpông lơ\m ja#p teh đak: Truh âu kơnh, inh gô tơguăt hăm minh [ar anih jang mu\k drăm păng Jơnu\m jang vei rong pơkao tơpông bri, gô adrin chih ako\m kơxa#p săch găh hơnăn pơkao tơpông Tây Nguyên pơhlom 4 apăng hăm 800 hơdre\ch pơkao tơpông kơ Tây Nguyên. Păng đei pơkăp jang đunh hloh noh adrin pơjing minh anih vei rong pơkao tơpông hăm hơdre\ch tơpông kơ Việt Nam. Anih vei rong noh nhen minh pơgar ‘long pơtăm vă ăn sinh viên dăh mă dôm bơngai jang hơlen, păng hloh kơ noh dôm bơngai jang hmă nhen bôl boăl gơh truh tơmang lăng păng băt noh jing tơm pơkao tơpông, păng hăp đei um ai thoi yơ.

Duh đơ\ng tơdrong lăp kơ pơkao tơpông, [ok Đỗ Tuấn Hưng tơ\ plei tơm  Buôn Ma Thuột, dêh char Đak Lăk hlôi ako\m 15 xơnăm chă hơlen rong, axong hloh 2 tih hlj vă pơjing minh anih vei rong pơkao tơpông xă hloh Việt Nam, ăh anih tơmang pơhiơ\ cham char Troh Bư, xăh Ea Nuôl, apu\ng Buôn Đôn, dêh char Đak Lăk.

Đơ\ng teh mir hloh 5ha mă blu\ng, [ok ‘măn 2ha vă hơdre\ch ‘long bri gơh hon kơdih, ako\m tơpông bri păng ăn hăp gam to\k lơ\m tơm ‘long. Truh xơnăm 2013, [ok Hưng pơtơm io\k yua anih vei rong pơkao tơpông bri Troh Bư hăm 10.000 hơdre\ch kơ 200 kơloăi pơkao tơpông, hloh 10.000 tơm hon gam lơ\m tơm ‘long oei erih; lơ\m noh, đei lơ hơdre\ch tơpông kăp g^t kơ tơring To\k bo\k - Tây Nguyên. Đơ\ng ro\ng hloh 20 xơnăm adrin hơmet bri kơdrơ\ng, pơgar Troh Bư hlôi đei tơpông bri hơlơ\k păng đei găr hơdre\ch, tơdrong hu\i kơ [ôh hăm rim pơgar pơkao tơpông. {ok Lê Văn Hùng, tơmoi truh tơmang tơ\ anih vei rong pơkao tơpông Troh Bư, đei kơtơ\ng tơroi găh tơdrong ako\m vei rong pơkao tơpông đơ\ng Đỗ Tuấn Hưng tơroi:  Inh tôch pôk bơnê kơ tơdrong pơm jang đơ\ng tơ ‘ngla pơgar pơkao tơpông Troh Bư âu. Đe xư đei minh tơdrong adrin kơ ‘nôh tôch tih, yuơ đei tơdrong kơ ‘nôh kơtang thoi noh mă đe xư pơtơm ke\ pơtoi pơgar vei rong pơkao tơpông âu.  

Đơ\ng ro\ng hloh 4 xơnăm pơih ‘măng ăn tơmoi truh tơmang, xơnăm 2017, anih vei rong pơkao tơpông bri Troh Bư đei Anih jang Pơkăp Việt Nam (Vietkings) xơkơ\t 3 tơdrong jang tih kơ Việt Nam, lơ\m noh đei tơdrong “Ako\m vei rong pơkao tơpông bri xă hloh Việt Nam”. ‘Nâu jing tơdrong xo# tih păng jing tơdrong pran vă [ok pơtoi tơdrong jang vei rong pơkao tơpông bri duh nhen vei răk rim kơjă joh ayo\ juatư jue kăp g^t kơ kon pơlei Việt Nam. {ok Hưng tơroi, [ok oei hơyak keh đang pơgar âu jing anih “Ngũ bách lan viên” (pơgar pơkao tơpông đei 500 kơloăi), jing hloi anih tơmang pơhiơ\ cham char ăn tơmoi, jing anih pơkăp ăn rim bơngai lăp hơlen băt kơ pơkao tơpông bri: Troh Bư inh âu, kơdih po hăp adrol ki noh bri, noh ăh tơm pơkao tơpông đei ‘nhăk vih hăm Troh Bư noh duh nhen chôt vih hăm bri kơdrơ\ng. Rim tơm pơkao tơpông hlôi hon rơh păng to\k hiơ\ng jơk [l^k lơ\m pơgar âu. Tơ\ âu mă lơ noh ako\m hơdre\ch pơkao tơpông bri kơ tơring Tây Nguyên păng tơring Ea Sup, Buôn Đôn tơring mă pơgar inh oei jang âu. Tơ\ âu duh pu\n ai noh bri Buôn Đôn, Ea Súp ako\m lơ hơdre\ch pơkao tơpông bri kăp g^t kơ Việt Nam nhen Nghinh Xuân, Long tu, Giả Hạc păng pho\ đei hloh hơdre\ch pơkao tơpông kăp g^t hloh kơ tơring Đak Lăk nhen Hoàng Nhạn.

Đơ\ng tơdrong lu\ lăp hăm pơkao tơpông, rim bơngai ako\m vei rong pơkao tơpông tơ\ Đak Lăk hlôi chă hơlen, ako\m păng [ôh băt lơ hơdre\ch pơkao tơpông bri kơ Việt Nam. Đe xư hlôi tơgop pơjing lơ pơgar vei rong pơkao tơpông xă hloh, tơgu\m ăn tơdrong chă hơlen băt găh pơkao tơpông gơh hiôk hian, [ônh [o\ hloh.

Lan chih păng rapor