VOV4.Bahnar - Tơ\ xăh sơ lam Thuận An, apu\ng Đắk Mil,đe#h char Dak Nông, plei Bu Đắk hăm vă đ^ đăng măt kon pơ lei ‘no\h bơ ngai M’nông tôch kơ ‘nă hal găh tơ drong joăt joe jo\h ayo\ ‘lơ\ng hơ iă đơ\ng kơ d^h. Têt Kỷ Hợi âu ki, kon pơ lei chơt hơ iă hlo\h yua kơ đei dơ\ng lơ tơ drong jang ‘nao pơ yua ăn jang sa păng oei sa; lơ hnam ‘lơ\ng t^h păng hnam ‘nao man ‘lơ\ng, tơ drong ar^h sa sơ đơ\ng ph^ tơ no\ hơ nhăk ăn tơ drong ‘lơ\ng hơ iă ‘nao tơ\ tơ ring sơ lam.  

Đơ\ng trong Hồ Chí Minh trong năm kle\ch xăh Thuận An, apu\ng Đắk Mil, de#h char Dak Nông hao gre hon đa kle\ch plei Sa Pa tru\h tơ\ plei Bu Đắk lăp 5km trong nhươ\. ‘Nâu jing tơ ring sơ lam, bơ ngai M’Nông ar^h sa đơ\ng sơ\. Tơ til dôm hnam tơ\r joăt joe, đei [o#h dôm hnam ‘lơ\ng t^h, dôm hnam ‘nao man să, rơ hơi; dur var ‘long jing ‘lơ\ng đei kăt hơ le\h pơ ‘lơ\ng, ‘măng jang tơ păt pơ brơ\ng.

Cham char plei Bu Đắk,xăh sơ lam Thuận An, apu\ng Đắk Mil, de#h char Dak Nông

Treng lăng hnam ‘nao man đang, tơ ‘ngla hnam chơt hơ iă le\ch rôp ti sơng mơ\t ngôi păng tơ roi kơ d^h ‘no\h Y Dông. {ok tơ băt, đơ\ng ro\ng lơ sơ năm pơ nam jang sa, ‘mơ ‘met răt yua, rong răh kon ho\k pơ hrăm mă lei u\nh hnam hlôi tơ gop man đei hnam hlo\h 400 triệu hlak jên, tơ tom pơm đang vă sơng Têt Kỷ Hợi âu ki. Ku\m hăm pơ gar 6 sào, u\nh hnam oei đei 1 hec tar 1 puăt che\h phe pơ tăm hơ lam tiu. Che\h phe ‘nao phe\ đang hơ drol kơ têt, đei hlo\h 4 tấn găr. Sơ năm ‘nâu, sa têt lơ\m hnam ‘nao kơ na ku\m răt thim lơ tơ mam yua ‘nao, đei sơng lơ tơ moi tru\h vang chơt hơ iă têt hơ dai hăm u\nh hnam: “Lơ\m sơ năm âu ki tơ drong chơt hơ iă t^h hlo\h kơ u\nh hnam nhôn ‘no\h j^ man đei hnam ‘nao ‘lơ\ng hlo\h 400 triệu hlak jên tơ pl^h ăn hnam tơ\r đ^ kơ ne#. Gơ nang đơ\ng no\h, tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi ‘lơ\ng [iơ\, sơ đơ\ng jang sa. Hơ drol sơ\ kon pơ lei nhôn tôch kơ mơ mat tat, jang mir ro\h tơ klăh lơ an^h kơ na ư\h kơ đei jơ nei, io\k yua to\ se\t. Gơ nang đơ\ng khu\l kơ dră pơ tho tơ pl^h jing pơ tăm che\h phe, tiu, đei pơ hrăm khoa ho\k ki thuơ\t, kon pơ lei hlôi yak hlo\h sut pơ ngot, tơ jur dơ nu\h hin, sơ đơ\ng tơ drong ar^h sa”.

Hnam ‘nao kơ u\nh hnam [ok Y Dông

Plei Bu Đắk, xăh Thuận An, apu\ng Đắk Mil (de#h char Dak Nông) dang ei đei 313 u\nh hnam hăm hlo\h 1.200 măt bơ ngai, lơ\m no\h 99% ‘no\h j^ bơ ngai M’nông. Kon pơ lei chhôk hiă ‘no\h j^ tơ ring oei vei răk đei tơ drong joăt joe jo\h ayo\ kon kông. Khu\l tôn ch^nh chêng kơ pơ lei đei hơ vơn vang tôn rim le#h kơ apu\ng, pơ yua ăn rim tơ drong jang jo\h ayo\ kơ xăh păng jo\h hơ ri hơ soang lơ\m gơ măng sơng sơ năm ‘nao tơ\ pơ lei. Mă loi ‘no\h, tơ drong jang tanh brai vai khăn đei vei răk pơ tho ăn kiơ\ lơ jơ hnơr tơ\ plei Bu Đắk. Nge# nhân ‘lo\ kră hlo\h ‘no\h yă U Druynh, pơ yan pu\ih mak âu đ^ vă je# 80 sơ năm. Lơ hơ io\h dro\ kăn M’Nông lăp ‘nao 12 tru\h 15 sơ năm ku\m đ^ gơ\h tanh brai. Yua thoi no\h, đei lơ tơ mam tanh ‘nao đei yua lơ\m năr le#h, têt, ‘no\h j^ hơ băn, ao, kơ du\ng [a\k, tơ ley [a\k, kơ du\ng tăh jên, khăn lơ\k kơ [ang… Dôm năr âu ki, mă đơ\ng hrăt hrot sơng Têt, yă U Druynh ku\m ‘măn jơ năr tanh lơ tơ mam pơm tơ mam têt lăng jơ\ng ti ăn kon pơ lei je# hơ tăih. “Tơ drong jang tanh brai vai khăn ^nh đei me\ ^nh pơ tho đơ\ng oei ‘lơ\p. Vă tơ drong jang tanh brai ư\h kơ đei hiơt hiong ^nh hlôi pơ tho dơ\ng ăn kơ 3 ‘nu kon dro\ kăn păng 1,2 lơ\m pơ lei. Mư\h rơ hơi rim đe kon mon ^nh đa tơ oei [ơ\t không tanh ao ăn kơ bơ ngai lơ\m u\nh hnam. Sơ\, kon pơ lei athei lo\ng kơ đo\h ‘long vă io\k brai tanh tôch kơ hoach jơ năr. Đơ\ng ro\ng âu đei brai se bơ ngai Phalăng hơ nhăk ba kon pơ lei răt bro\k tanh ao hơ băn tôch kơ rơ muăn păng ‘lơ\ng.”   

Yă U Druynh tanh brai

Ba nhôn năm tơ mang tơ\ pơ lei pơ la lơ\m dôm năr blu\ng pơ yan pu\ih mak sơ năm ‘nao, [ok Y Bling Jing, Bí thư chi bộ plei Bu Đắk tơ roi tơ [o#h lơ tơ drong jang ‘nao, ‘no\h j^ trong nơ năm đei pơm ‘lơ\ng hăm [ê to\ng, u\nh điên te\h đak ‘nao pơm hơ met. Ku\m hăm ‘no\h j^ u\nh điên tơ\k hơ dăh tơ\ trong pơ lei đei kơ jă 65 triệu hlak jên yua đơ\ng kon pơ lei tơ gop, Khu\l hơ dru\h tơ dăm pơm cho# hăm 75 to\ kơ [o\ng u\nh đeng, tơ top pơm đang hơ drol kơ têt nguyên đán. Mă loi ‘no\h, dơ nâu đak Bu Đắk hơ drol ki yua đơ\ng ko\ng ti che\h phe Thuận An vei lăng hlôi đei pơ jao ăn tơ ring, ‘nao đei pơm hơ met ming, man pơ nơ\. Dơ nâu đak âu pơm lăp đak tơ ru\ih ăn pơ đ^ che\h phe, tiu kơ pơ lei lơ\m pơ yan to\ păng pơ\ih să hơ bong đak tơ ru\ih ăn 13hec tar [a 2 pơ yan, kon pơ lei ku\m ‘nao rei [a đang hơ drol kơ têt. Bí thư chi bộ plei Bu Đắk, [ok Y Bling Jing pơ ma hơ dăh, Têt âu kon pơ lei tôch chơt hơ iă yua kơ đei tơ drong ‘nao. Lăp jo# lơ\m sơ năm âu ki, đei dang 20 to\ hnam ‘lơ\ng t^h păng hnam ‘nao man, hlo\h 60% kơ so# u\nh hnam lơ\m pơ lei găh u\nh hnam đei [o#h, lăp 1 pôm hnam đe\ch dơ nu\h hin. “Kon pơ lei lơ\m pơ lei tôch kơ chhôk hơ iă [ơ\t đei Đảng, te\h đak bơ ngơ\t tru\h pơm trong nơ năm, cho# u\nh điên tơ\k hơ dăh rim jăl trong. Lơ dơ nâu đak đei pơm hơ met pơ yua ăn tơ ru\ih tơ gu\m kon pơ lei hơ to\k tơ iung mu\k drăm. Rim u\nh hnam mơ mat tat đei te\h đak bơ ngơ\t tru\h tơ gu\m pho\ng, ‘long pơ tăm, kon tơ rong kơ na tơ drong ar^h sa roi ‘năr roi tơ no\ hiôk, pơ lei pơ la roi ‘năr roi tơ pl^h ‘nao”.

M^nh pơ yan pu\ih mak ‘nao đ^ v^h lơ\m dôm pơ gar che\h phe cho#h pơ kao tơ bu\k. Kơ dơ chu\n Bu Đắk ku\m hlôi mơ liơn mơ lian [a ‘nao chăt. Tơ\ rim jăl trong [ru\ng [a\ng hla kơ sơ nglo\ng măih, gơ măng tru\h hơ dăh [rach u\nh điên. Tơ\ hơ năp dôm hnam ‘lơ\ng hlôi đei pơ ro\ bơ\n pơ kao ku\k pơ kao ru\ng reng. Bơ ngai M’nông oei tơ\ plei Bu Đắk (xăh Thuận An, apu\ng Đắk Mil, de#h char Dak Nông) hru\k bơ\n hơ băn ao tanh vă chă ngôi pơ yan pu\ih mak lơ\m jơ hngơ\m lui jơ nei.

          Tuấn Anh- Quốc Học: Ch^h

Thuem: Tơ blơ\