VOV4.Bahnar - Đơ\ng ro\ng m^nh sơnăm jang sa, năm ho\k atăih, năr Têt jing jơ ‘năr vă rim bơngai lơ\m u\nh hnam chă pơgâu d^h băl hmơ hmêu. Mă kăl, jơ so\ng sa blu\ng sơnăm jing jơ ‘năr so\ng sa g^t kăl hlo\h, tơgoăt tơgoăl d^h băl rim bơngai lơ\m u\nh hnam. Hăm bơngai Êđê tơ\ Dak Lăk, hre\i au, mă đơ\ng pă đe\i er^h sa lơ\m 1 hnam pơtăm kơjung joăt joe đơ\ng sơ\ mă le\i rim ‘măng sơnăm ‘nao tru\h, rim kôn mon kon sau mă đơ\ng hlôi io\k u\nh om chom go\ jur kơ d^h, oe\i tơ\ pơlei anai, dêh char anai oe\i ‘măn jơ ‘năr v^h ngôi hăm me\ [a\, yă [ok, tơ [ơ\p mu\h măt u\nh hnam, atu\m d^h băl chă so\ng sa hăm lơ ‘nhe\m ‘nhot joăt joe sơ\ ki.

Năr puih mak, hơvơn kơ m^h ma păng bôl boăl vang yak hơdoi hăm nhôn năm tơ\ rim u\nh hnam bơngai Êđê oe\i tơ\ tơring Cuôr Dăng, apu\ng Cư Mgar, dêh char Dak Lăk vă băt hơdăh jơ ‘năr chơt hơ iă lơ\m  jơ ‘năr so\ng sa blu\ng sơnăm kơ đe sư.

Bơngai Êđê akhan “U|nh kong tơnu\h khơ\ng hơnơ\ng ‘no\h u\nh hnam mă tơ [ơ\p lơ tơdrong pu\n ai "

Năr blu\ng sơnăm ‘ nao, pơbu\ng hnam pơtăm kơ u\nh hnam [ok Y Planh Ayun (aê Chiên) oe\i lơ\m buôn Cuôr Đăng B, tơring Cuôr Đăng, apu\ng Cư Mgar, dêh char Dak Lăk sa roi chơt hơ iă hlo\h. Lơm hnam rim kon dro\ nglo, đe o\ng chă tơkang tơdrô ge, cho# tơ klă ‘măng hnam. Tơ\ hnam go\ đe kon dro\ kăn, đe mai chă peh pơlăh, pơle\h ‘nhot, ru\k u\nh chă pai sa kơ ‘năr dơ\ng.

{ok Y Planh tơbăt, prăt sơnăm pơ joăl tơdrong jang, kôn mon kon hơ ‘lơ\p bu oe\i tơ\ au tơ\ to, đe\i bơngai năm ho\k, đe\i hơ ‘lơ\p io\k u\nh om tơ\ atăih kơna hui chă tơ [ơ\p d^h băl. Dang e\i đe\i pơdơ\h têt, kôn mon kon sau v^h năm ngôi hăm me\ [a\ [ok yă kơna năr blu\ng sơnăm, pơ đ^ lơ\m u\nh hnam pơgơ\r et sa, pơma dơnu\h d^h băl. Blu\ng sơnăm ‘nao ‘no\h je\i ‘me\h vă pơgơ\r u\nh hnam et sa hơdoi, krao hơvơn kôn mon kon sau v^h tơ\ hnam, tru\h hloi đe kon oe\i tơ\ atăih je\i hơpơi ‘me\h vă bro\k tơ\ hnam chă pơgau d^h băl lơ\m năr blu\ng sơnăm. Kơna năr blu\ng sơnăm ‘nao ‘no\h u\nh hnam nhôn krao hơvơn kon sau v^h ngôi tơ\ hnam chă pơgâu pơđâu d^h băl tơdrong jang sa, u\nh hnam pran jăng grăng akau, jang sa đe\i io\k yua kơ jăp”.

M^nh păh hnam go\ [ok Y Planh, rim đe pơmai o\h dro\ kăn to\k bo\k pai sa

Hnam go\ ‘no\h jing an^h rơ ông rơ ang hlo\h, jơva pe\h pơlăh, jơva chă ko\h, chă chơ cho\h ‘nhe\m. Mo\ H Linh Ayun (amí Sina), kon dro\ kăn [ok Y Planh tơbăt, dôm năr lơ lau, rim ‘nhe\m ‘nhot joăt joe đơ\ng sơ\ gô đe\i pơmai o\h lơ\m u\nh hnam chă pai. Nhen ‘nhot hơte hla yao, pro pe\h hmôch trit, pai tơyông, ‘nhot hla [lang … mă đơ\ng hlôi joa\t joe lơ\m so\ng sa kơ ‘năr mă le\i mư\h đe\i song sa lơ\m jơ u\nh hnam kơdrơ\m lơ lau sa roi ‘lơ\ng hlo\h, [ăt hlo\h. “Chơt hơ iă sơng sơnăm ‘nao ‘no\h ‘nho\ng o\h v^h tơ\ hnam me\ [a\, mă đơ\ng kon hơ ‘lơ\p, rim ‘nho\ng o\h hlôi đe\i u\nh om păng jur kơ d6h mă le\i năr blu\ng je\i v6h tơ\ hnam me\ [a\ so\ng sa hơdoi. Dôm bơngai dro\ kăn ‘no\h chă pơv^h pai por ‘nhot joăt joe đơ\ng sơ\ nhen ‘nhot hơte hla yao, ‘nhot tơne\h pai hăm hla trau bri păng lơ ‘nhot anai hai. ‘Nau dôm ‘nhot sa joăt joe đơ\ng sơ\ lơ\m u\nh hnam vang so\ng sa năr blu\ng sơnăm, adoi je\i vă rim bơngai tơ [ơ\p d^h băl, pơma dơnu\h, hmach d^h băl lơ\m sơnăm ‘nao”.

Por ‘nhot so\ng sa năr blu\ng sơnăm, dôm ‘nhot sa đe\i rim bơngai u\nh hnam gô chang păng lu\ lăp

Vang chă pơv^h tơgu\m ăn đe yă, me\, duch nă chă pai sa, mo\ H Loan Byă, bơngai mơ lo#h hlo\h lơ\m u\nh hnam tơbăt, đơ\ng ro\ng m^nh sơnăm ho\k pơhra\m păng năm jang tơ\ atăih, pơdơ\h têt ‘no\h khe\i ‘năr mo\ chơt hơ iă hlo\h. Mo\ đe\i tơ [ơ\p me\ [a\ yă [ok ‘nho\ng pơmai o\h, chă pơma dơnu\h tơroi d^h băl tôm tơdrong er^h sa lơ\m sơnăm au ki. Mă kăl ‘nau jing khe\i ‘năr mo\ đe\i ho\k pơ hrăm pai ‘nhot păng sa dôm ‘nhot sa joăt joe kơ hơdre\ch hơdrung po bơ\n, dôm ‘nhot sa mă mo\ hui đơ\h chă sa mư\h năm jang dăh mă năm ho\k. “ ‘Nhot hơte hla yao ‘no\h jing ‘nhot ư\h kơ gơ\h tơ [a\h kơ bơngai Êđê lơ\m jơ ‘năr et sa blu\ng sơnăm, tơdrong et ot, dăh mă ne# kau. Năr au u\nh hnam pơgâu năr blu\ng sơnăm ‘no\h nhôn chă pai ‘nhot au kơ yuơ ‘nau jing dôm ‘nhot sa mă u\nh hnam nhôn lu\ lăp hlo\h. Đe\i hloi đe ‘nho\ng pơmai o\h ho\k tơ\ atăih păng jơ ‘năr au jing jơ ‘năr rơvơn vă rim bơngai chă sa dôm ‘nhot sa mă po lu\ lăp hlo\h. Ba bơngai sơnăm mơlo#h păng je\i tôch ‘me\h chă ho\k pơ hrăm pai ‘nhot au, ư\h khan lăp chă pai lơ\m jơ ‘năr so\ng sa kơ u\nh hnam đe\ch ôh mă vă chă tơroi tơbăt ăn bôl boăl đe\i ‘măng chă pơtho ăn kôn mon kon sau đơ\ng vă đe hăp băt păng pai ơ\h ‘nhot au”.

Jơ so\ng sa đe\i chă hơmet, lơ\m pơbu\ng hnam kơjung, rim răih bơngai tơ oe\i hmơ hmêu, et răh tơdrô ge, sa răh bơ\n ‘nhot. Nơ\r pơma hiơ hie\k iơ iơ\r iơ iăr, chă pơma dơnu\h d^h băl pơm ăn jơ so\ng sa năr blu\ng sơnăm kơ u\nh hnam [ok Y Planh Ayun sa roi chơt hơ iă hlo\h dơ\ng. Tơ\ cham, dơnơm ‘long ru\ng reng cho#h pơkao [rông [rang vang vơch lơ\m to\ pơchrang Tây Nguyên, pơgar chehphe [l^k [lăk, re\l rônh kơtăn, hơmo\ ăn pơyan ph^ tơto\ dơno\ ‘lơ\ng dơ\ng kơ jăp to\k bo\k v^h hăm pơyan puih ‘nao.

Bơngai ch^h: H’Xíu  H’Mốc

Tơblơ\ nơ\r: Amazưt