VOV4.Bahnar - Kon Plông jing apu\ng tơnap tap hloh kơ dêh char Kon Tum păng jing minh lơ\m 62 apu\ng hin dơnuh kơ ja#p teh đak. Dang ei apu\ng đei hloh  26.000 ‘nu bơngai, lơ\m noh kon pơlei kon kông đei hloh 80%.  Đei truh 1/3 kơxo# unh hnam kơ apu\ng noh hin dơnuh.  

Ưh kơ chiu hăm tơdrong pơngot hin dơnuh, kơtul chơdư, che\p vei mu\k drăm găh tơmang pơhiơ\ kơ tơring, hlôi đei lơ pơlei kơ kon pơlei Sê đăng băt jang tơmang pơhiơ\ lơ\m pơlei pơla vă hơto\k io\k yua. Pơmai Y Lim, tơ\ pơlei Kon Pring, xăh Đak Long, jing bơngai kh^n yuk trong hơlâu lơ\m tơdrong jang ‘nao, jang đei jơnei tơdrong tơmang pơhiơ\ oei xa tơ\ hnam kon pơlei (homestay).

{ơ\t blu\ng puih mak, bơ\n atu\m hăm pơmai  Y Lim chă hơlen băt găh trong jang tơmang pơhiơ\ lơ\m tơpôl kon pơlei, mơ\ng pơmai chă tơroi găh tơdrong jang tơnăp dang ei păng dôm tơdrong vă jang lơ\m xơnăm 2019 âu.

Apinh: Hmach kơ ih pơmai Lim, găh tơdrong vă hơto\k tơmang pơhiơ\, hơto\k io\k yua đei đơ\ng lai yơ păng ih io\k jang tơdrong âu noh thoi yơ?

Pơmai Y Lim:  - Tơdrong jang tơmang pơhiơ\ noh inh vă jang đơ\ng đunh bơih, mă lei inh tam mă ke\ jang đe\ch. Xơnăm 2018, Teh đak pơtơm pơkăp io\k pơlei âu jing pơlei tơmang pơhiơ\, inh hơnơ\ng kơche\ng, tơ\ng jang tơmang pơhiơ\ noh kăl hơvơn lơ tơmoi truh, athei vei xơđơ\ng pơkăp ‘’tơmoi truh ‘lơ\ng, xơđơ\ng kơđon ăh vih’’. Bơ\n athei đei pơgar tăp dăr hnam, pơtăm pơkao, athei đei cham char guăng ‘lơ\ng vă tơmoi đe chă chu\p um; pơtăm ‘nhot vă rơih đei tơ[ăng xa ăn tơmoi. Mă kăl noh dôm hơdre\ch ‘nhot rơgoh, xơđơ\ng, ưh đei yua pho\ng rei, dăh mă pơgang hơdrông. Rim ‘măng tơmoi truh noh đe ye\t kơdih năm tơ\ pơgar păng pe\ ‘nhot kơtă hloi. Pơgar ‘nhot duh jing anih mă tơmoi truh tơmang var pơgar păng chu\p um tơbăt tơ\ pơgar ‘nhot inh. Inh tôch kơ xo# hơ\k. Kơdih po inh duh tơguăt hăm tơdrong jang tơmang pơhiơ\, đon bơnôh xơđơ\ng, yuơ inh hlôi jang đei tơdrong hơpơi đơ\ng đunh xơ\. Dang ei, tơdrong mă inh hơpơi hlôi jing tơpă.

Apinh: Ih hăm kơche\ng truh tơdrong mă kon pơlei tơ\ Kon Pring âu adoi jang tơmang pơhiơ\ vă hơto\k io\k yua ăn tơdrong erih ưh?

Pơmai Y Lim:  Inh gô adrin jang tơnăp lơ\m tơdrong tơroi tơbăt ăn kon pơlei, vă đe ye\t jang kiơ\ trong inh hlôi jang. Đei lơ bơngai băt pơm jang, te\ch pơdro, rong kon tơrong, pai xik tơm, be\t hơkap rôp kơne dăh mă chă pe\ ‘nhot lơ\m bri, tơmoi đe lăp thoi noh. Tơmam mă bơ\n pơtăm đei nhen hla chè, plei pơmur, pơmâu păng lơ hơdre\ch ‘nhot nai noh tơmoi adoi lăp mơ\n. Gơnơm đei tơmam drăm noh mă bơ\n đei io\k yua [iơ\. Tơ\ng tơmoi trih noh ba athei xơng drơ\ng tơnăp hloh. Ưh kơx^ minh adro# inh jang tơmang pơhiơ\ mă ‘meh vă tôm kon pơlei adoi ako\m jơhngơ\m vă hơto\k yua. Kon pơlei [ôh inh jang đei, đe ye\t duh băt hơdăh tơdrong mă inh đei yua. Đơ\ng noh, đe ye\t chă hơlen băt, ho\k hơlen păng inh adoi kơchăng tơgu\m păng pơtho ăn đe ye\t dơ\ng.  

Apinh: Jang tơmang pơhiơ\ nhen unh hnam ih noh đei yua pơtêng hăm tơdrong jang [a na, đang kơ noh [a mir hloh thoi yơ ăi ?

Pơmai Y Lim:  Tơ\ng jang [a na dăh mă jang tơdrong jang nai noh tơdrong pơyua gô ưh đei xơđơ\ng hơto\ hăm jang tơmang pơhiơ\. Jang tơmang pơhiơ\ mưh đei tơmoi truh lơ, truh hơnơ\ng noh lơ\m minh khei đei yua đơ\ng 7 truh 8 triu hlj, pho\ đei yua hloh 10 triu hlj. Tơ\ng ba tơguăt păng jang tơnăp tơdrong jang tơmang pơhiơ\ noh tơpă gô đei yua lơ hloh.

Apinh: Kiơ\ kơ ih vă hơto\k jang tơmang pơhiơ\ đei yua hloh noh mih ma duch nă tơ\ Kon Pring bơ\n dâu kăl tơdrong yă kiơ?

Pơmai Y Lim:  Dang ei, kon pơlei jang tơmang pơhiơ\ kăl đei tơdrong pơtho jang tơmang pơhiơ\ hăm lơ um ru\p phara băl, nhen tanh kơđum kơđo\ng, tanh brai vă hơvơn tơmoi truh. Mă [ar noh teh đak kăl hơmet ming trong [ônh [o\ hloh, đei trong glung lơ\m pơlei tơmang vă tơmoi gơh chă hơlên tơmang tăp dăr. Pho\ noh, duh kăl đei trong năm truh dơnâu đak, đak krong đak thong vă đe ye\t chă tơmang, duh kăl vei ăn um ai pơlei pơla rơgoh ‘lơ\ng. Khei năr truh, inh hơpơi gô đei lơ tơdrong jang, pơih lăm ho\k pơm jang ăn kon pơlei tơ\ âu nhen pơtho ho\k nơ\r Anh, pơtho tanh kơđum kơđo\ng, tanh brai, vă pơm hơto\k hloh tơmam drăm, hơto\k pơyua ăn kon pơlei.

Apinh:  Xơnăm 2019 âu, ih hơpơi yă kiơ hăm kơdih po, hăm kon pơlei pơla po?

Pơmai Y Lim:  Xơnăm ‘nao hlôi truh, inh ‘meh kơdih inh, unh hnam păng tôm kon pơlei gơh grăng pran ling lang. Mă [ar noh, pơtoi adrin jang tơnăp tơdrong jang vă roi năr roi đei lơ tơmoi trih hăm pơlei pơla po; hơpuih pơ ‘nguaih trong pơlei kueng [ôt; pơm trong hiôk ăn tơmoi gơh năm truh pơgar vă pe\ ‘nhot, [ơ\t doh kon pơlei gô đei yua lơ hloh. Inh thơ thâu pơlei inh tơpă hơto\k tơ iung pran hloh găh tơmang pơhiơ\. Tơje# hăm noh, kon pơlei athei pơtoi vei răk tơ[ăk mong joh ayo\ kơ kon kông nhen pai xikt ơm, tôn ching chêng vă hơvơn tơmoi truh tơmang roi năr roi lơ. Mă tơmoi truh hnam bu lơ\m pơlei nhôn duh xơng drơ\ng tơnăp, pơma dơnuh hăm đe ye\t vă đe ye\t vih tơbang um ai joh ayo\ duh nhen hơvơn roi năr roi lơ tơmoi truh hăm nhôn.

Nơ\r bơnê: Bơnê kơ ih hơu. Thơ thâu kơ ih đei lơ tơdrong jang jơnei păng đei lơ tơmoi truh hăm unh hnam duh nhen hăm kon pơlei Kon Pring âu!

Lan chih păng rapor