VOV4.Bahnar - Tơdrong jang tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao hlôi yak hlo\h 8 sơnăm hăm lơ tơdrong đei jơne\i kơ jăp: Lơ\m te\h đak hlôi đe\i vă je# 3.600 tơring păng 55 apu\ng đe\i drơ\ng jing tơring tơrang ‘nao. Vă je# 100% tơring lơ\m te\h đak hlôi đe\i trong gre t^h năm tru\h tơ\ an^h bơ\ jang tơring … Mă lei, găh ro\ng kơ so# ‘lơ\ng au, nơ\r chă ap^nh akhan, tơdrong er^h sa kơ kon pơlei tơpă sơđơ\ng ‘lơ\ng hơ iă ư\h. Păng ‘măng dăr lăng tơdrong jang te\h đak tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao tơ\ m^nh [ar tơring hlôi đei [o#h dôm tơdrong tim mă tro\ [lep, tim mă ‘lơ\ng.
Lơ\m “pơting d^h băl” tơring, apu\ng io\k đe\i jing tơring tơrang ‘nao, lơ tơring kơru\n jơhngơ\m vă io\k đe\i jing jang keh kong pơm pơ ro\ đe\ch. M^nh [ar trong tơle\ch jang tim mă lăng [o#h tru\h tơdrong jơne\i tơpă, [lep hăm jơhngơ\m đon kon pơlei tơpă ôh. Kăl hơlen lăng mă tơpă tơdrong au păng hăm đe\i trong tơpl^h ‘nao trong bơ\ jang tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao lơ liơ mă [lep hăm yan au?
Kiơ\ kơ so# ch^h jo# tru\h khe\i 10 sơnăm 2018, lơ\m te\h đak hlôi đe\i 3.600 tơring hlôi drơ\ng jing tơring tơrang ‘nao. Mă lei đe\i m^nh tơdrong tơpă yan au ‘no\h, nhen le\ đ^ đăng tơring je\i rơ\ih io\k m^nh [ar tơring, apu\ng jang hơdrol, pơjao trong pơkăp vă jang keh đang tơdrong jang tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao. Păng vă jang keh đang trong tơle\ch jang, lơ tơring măh hơmet ming trong pơkăp vă [lep hăm trong ato\k tơ iung atu\m pơm kơ hret jơhngơ\m kơtang hăm rim tơring. Pơma hơdăh tơdrong tơpă yan au kơ tơring, [ok Nguyễn Minh Hòa, Dơno\ an^h ve\i lăng kon pơlei tơring Mò Ó, apu\ng Đak Krông, dêh char Quảng Trị tơbăt, Mò Ó ‘no\h m^nh lơ\m 8 tơring ăn jang hơdrol kơ dêh char Quảng Trị đe\i rơ\ih jang keh đang hrôi jing tơring tơrang ‘nao. Mă kăl ‘no\h tơdrong pơđep tơle\ch trong pơkăp găh vă jang keh đang jing tơring tơrang ‘nao, mă le\i vă jang keh đang rim trong jang au ‘no\h tôch mơmat tat. Hre\i au tơring ‘nao jang keh đang 10 lơ\m 19 trong tơle\ch jang. Găh tơring hlôi tơpl^h lơ mă le\i lăp [o#h kơmăt đe\ch. Tơdrong er^h sa kơ kon pơlei oe\i tơtap tap, trong pơkăp jang sa io\k đe\i ‘nao jang keh đang 50% kiơ\ pơkăp jang sa io\k đe\i kơ jăp. U|nh hnam dơnu\h dang e\i oe\i đe\i 28% lơ\m mă trong tơle\ch jang kăl io\k đe\i tim mă tru\h 5%: “Iung jang hơdrol đơ\ng tơring nhôn, kơ yuơ tơring jang hơdrol kơna u\nh hơyu\h, trong, hnam trương au to đe\i iung jang hrơ\p m^nh ‘măng. Dôm sơnăm hơdrol, đơ\ng tơdrong jang “Hơnu\k hơnoa Quảng Trị”, trong hnam au to hlôi tơ iung pơjing keh đang bơih. Mă le\i kon pơlei oe\i hơnơ\ng dơnu\hnăm tru\h tơ\ hnam kon pơlei oe\i ư\h kơ đe\i yă kiơ tăh sa. Tơgu\m djru cho\h jang sa je\i to\ se\t sot, kon pơlei oe\i tơnap tap đe\ch. Kơna kiơ\ kơ ^nh, tơdăh ‘me\h vă tơring tơrang ‘nao le\i mă blu\ng kăl pơm lơ liơ ‘no\h kon pơlei đe\i jang sa, jang sa io\k yua kơ jăp, lăng ba tru\h tơdrong đunh đai tai sơnăm le\i [ơ\t do\h bơ\n mă lăng tru\h tơdrong tơring tơring tơrang ‘nao”
Ư|h khan lăp hơdro# tơring Mò Ó, apu\ng Đak Krông, dêh char Quảng Trị mă le\i oe\i lơ tơring, apu\ng dơnu\h to\k bo\k tơ [ơ\p nhen tơdrong au mơ\n. Lơ\m găh tơring, kơ yuơ nơ\r pơkăp tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao kơna rim tơring hmă hmă jang keh đang rim trong pơkăp jang tơm, jang [ônh nhen tơ iung pơjing rim trong hnam ư\h khan lăng lơ\m dôm tơdrong jang sa io\k đe\i, cho\h jang sa, u\nh hnam dơnu\h, dôm trong tơle\ch jang tơm kơ Tơdrong jang tơring tơrang ‘nao ‘no\h ato\k kơtang sơđơ\ng tơdrong jang sa, er^h sa kơ kon pơlei ‘no\h ư\h kơ đe\i lăng kơ jăp. {ok Phạm Trọng Cường, Kơ ie\ng Kơdră che\p pơgơ\r Rim tơdrong jang tơpôl kơ Kuo#k ho#i hơlen: M^nh [ar trong pơkăp jang kơtang nhen tơring ư\h kơ đe\i bơngai pơm glăi dăh mă tơring jang keh đang 95% bơ\ jang pơgang:“Tơdrong ư\h kơ jang keh đang tơdrong jang te\h đak tơ [o#h hơdăh ‘no\h jing trong tơle\ch jang lăp lơ\m hla bơar păng kăl hơlen hơdăh tơdrong au đơ\ng chă ap^nh jet gia kon pơlei, nơr kon pơlei tơbăt găh jang kiơ\ trong bơ\ jang au. Mư\h tơdrong jang au tơmơ\t lơ\m khôi luơ\t sơnăm 2013 ‘no\h jing tơdrong chă pơma dơnu\h tôch kơtang păng vă che\p pơgơ\r ăn rim tơdrong jang đe\i tơle\ch, mă kăl ‘no\h tơ jur dơnu\h păng tơring tơrang ‘nao lơ\m chăl hle. Kiơ\ kơ ^nh [o#h lăng ‘nau jing tơdrong jang ư\h kơ đe\i jơne\i. Pơma lơ lo\h je\i nhen dêh hnang kơ yuơ nơ\r pơtho tơbăt ‘nao đe\i đơ\ng sơnăm 2017 mă le\i mă tơpă trong tơle\ch jang kăl hơlen mă bre\”.
Kiơ\ đơ\ng nơ\r hơlen đơ\ng [ok Phạm Hải Bình, kơ dră jang lơ\m Jơnu\m bơ\ jang tơpăt hơdăh ‘lơ\ng kon jên jang, jơhngơ\m kơhret đơ\ng kơdră kơpal pơtru\h ăn tơring kăl iung jang keh đang hloi ‘nau tơdrong jang ch^nh tr^ ư\h kơ đei tơring ayơ pơ\n chă pơja\h pơ jăng ôh. Kơdră tơring hlôi sơng io\k nơ\r pơrro# athe\i jang đơ\ng kơdră kơpal ‘no\h kăh jang keh đang, hla bơar ch6h tơbăt bơ\ jang kăh ‘lơ\ng hơ iă [iơ\, ư\h kơ đei chă tơroi mă tơpăt rơhăo nhen yan au. Mă tơpă yan au kăl kiơ\ hla bơar ch^h tơbăt tơdrong jang kơna dôm hla bơar tơbăt ăn Kuo#k ho#i je\i nhen le\ vă ‘lơ\ng ngăl. {ok Phạm Hải Bình tơle\ch nơ\r ap^nh “Tơdăh pơ đ^ 63 dêh char đơ\ng tơring chă tơbăt ăn tơ\ apu\ng, apu\ng pơtru\h ăn dêh char păng dêh char pơtru\h ăn Trung ương le\i glăi kơso# ‘no\h glăi dôm yơ”.“Nhôn chă hơvơn kon jên jang tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao, găh lơ ‘no\h kon jên to\k io\k. Pơt^h gia tơ\ tơring Vĩnh Sơn, hlo\h 200 ti hlak jên vă jang keh đang tơ iung pơjing tơrang tơrang ‘nao ‘no\h hlo\h 100 ti hlak jên ‘no\h tơdrong vă jang đơ\ng World bank. Jang keh đang trong pơkăp tơring tơrang ‘nao hăm kon jên to\k io\k lơ lơ lâu le\i hăm tơgăl ưh? Kon jên jang đơ\ng te\h đak ‘no\h to\ se\t, ư\h khan kon jên tơmơ\t jang vă prăn păng pơm lơ liơ chă hơvơn đei rim kon jên jang anai. Tơdrong vang tơgop đơ\ng kon pơlei găh lơ ‘no\h pơm trong dăh mă m^nh [ar tơdrong vă jang ie\ anai đe\ch, găh đ^ đăng tơdrong jang t^h ‘no\h j^ năm to\k io\k hre lơ. &nh [o#h ‘nau j^ ư\h jơne\i păng tơdăh bơ\n ư\h kơ lăng tơpăt păng ư\h kơ đe\i tơpl^h le\i gô dui ba dôm tơdrong ư\h jơne\i hiong răm dơ\ng, đe\i dơ\ng tơdrong pơ iôm, hiong răm kon jên tơmơ\t jang păng jên thue# đơ\ng kon pơlei”
Hơdrin io\k đei jing tơring tơrang ‘nao hăm rim trong jang ro\ năng ‘nau j^ tơdrong chă pơ iôm kơ d^h tơnap mă hơmet ke\ lơ\m tơpôl hre\i au. ‘Nau nơ\r chă ap^nh mă bơngai joăt jang hơlen mu\k drăm Phạm Chi Lan pơma tơle\ch ăn păng je\i dôm tơdrong tơtăm atu\m:“Nhôn ngăl chă pơma akhan um rup tơring tơrang ‘nao tơpl^h ‘nao. Lơ lo\h hăp tơpl^h găh um rup dăh mă tơpl^h tơ\ tơdrong tơpă yan au? Bơ\n mă đơ\ng tơdrong yă kiơ je\i lăng tru\h tơdrong [o#h ‘lơ\ng, [o#h kơmăt ngăl. &nh tôch tơtăm đe\i tơdrong ư\h kơ lăp găh tơdrong pơ iôm kơ d^h tôch t^h tên kơna tơdrong pơkăp jang keh đang đe\i lơ, tơ\ păh au dôm j^t pơt^h kơ hre\ng, tơring mă to dôm j^t pơt^h kơ hre\ng, ch^h tơbăt ăn kơdră kơpal, găh tơdrong io\k đe\i jơne\i kơ lơ\m te\h đak j^ kơso# tôch kơ ‘lơ\ng mă le\i tơpă yan au hăm đe\i tơpl^h ‘lơ ‘lo\ dăh mă ư\h”
Ch^h tơbăt pơđ^ j^ kơso# ‘lơ\ng ngăl mă le\i tơpă yan au tơpl6h tơpă dăh mă ư\h? Nơ\r ap^nh au đe\i pơma tơle\ch kiơ\ [o#h hơdăh yan au. Kơ yuơ lơ lo\h, tơdrong jang keh đang tronbg pơkăp jang đe\i dang 50% tơring jang keh đang tơring tơrang ‘nao lơ\m sơnăm 2019 kăl đe\i hơlen mă hơdăh dơ\ng. Kơ yuơ mă đơ\ng hlôi jang keh đang jing tơring tơrang ‘nao mă le\i tơdrong er^h sa kơ kon pơlei oe\i đe\i lơ tơdrong tơnap tap ‘no\h tơdrong tơ iung pơjing tơring tơrang ‘nao ư\h kơ đei hơ iă yă kiơ mơ\n.
Bơngai ch^h: Kim Thanh – An^h bơ\ jang ch^h kơtơ\ng ang - VOV1
Tơblơ\ nơ\r: Amazưt
Viết bình luận