Et soi pơtăm gơ̆ng khei ƀa huơ̆t kơ bơngai M’nông
Chủ nhật, 06:00, 11/01/2026 Lan chih tơblơ̆ Lan chih tơblơ̆
VOV.Bahnar – Tơ̆ tơring sơlam Quảng Trực, dêh char Lâm Đồng, tơring mă dôm groi kaphê, măk ka jơk ƀlik rok kiơ̆ teh kông, hơnih mă pơgê hrôih adoi oei đom đak ngom tơ̆ mir ƀa păng jơva chĭng chêng M’nông păr ang jơ̆p jang bri kông, rim pơyan ƀa huơ̆t noh pơdrĭu dơ̆ng tơdrong joh ayŏ kăp gĭt. 'Noh jing et soi pơtăm gơ̆ng khei ƀa huơ̆t – khôi et soi akŏm đon lui, tơdrong joh ayŏ păng tơdrong hơrih đon bơnôh kơ kon pơlei M’nông tơ̆ tơring sơlam teh Tây Nguyên.

Jĭ minh lơ̆m dôm khôi et soi kơ tơm ƀa, et soi pơtăm gơ̆ng khei ƀa huơ̆t đei pơgơ̆r ƀônh đĕch, tơmam plang ưh đei tih ôh. Hơdrol kơ năm pơtăm gơ̆ng tơ̆ mir, tơ-'ngla pơgơ̆r et soi păng kon pơlei pơgơ̆r soi tơbeh tơ̆ hnam 'mơ̆i. Tơ̆ hnam ƀok Điểu Dray, pơlei Bu Prâng 1, xah Quảng Trực, dêh char Lâm Đồng, tơdrong hơmet ăn khôi et soi đei pơgơ̆r kăp gĭt păng tơnŏ. Rim bơngai rim tơdrong jang, bu bu adoi tơnăp tơƀôh tơdrong kŭp yom hăm yang hơpang păng yă ƀok dơnơm.

Drăkăn noh pai por 'nhot, hơmet tơmam soi plang, pai pơđih tơdrô ge. Drŏnglo noh năm koh kram vă pơm gơ̆ng, đơ̆ng rŏng kơ noh pơrŏ um hơdong ƀa, rup sem, kon bri brah, sal sut. 'Nou jĭ dôm um pơtih hơpơi ăn ƀa giơ̆ng 'lơ̆ng, găr ƀa tăl hơpôm, tơpuh kiĕk kơnê̆, kon bri khenh. Ƀok Điểu Dray ăn tơbăt: "Rim sơnăm, ah tơm ƀa giăm hroh, lơ unh hnam bơngai M’nông pơgơ̆r et soi pơtăm gơ̆ng. Hơdrol kơ soi tơbeh minh năr, drŏnglo lơ̆m unh hnam hlôi năm tơ̆ bri chă rơih 'long kram tih tơpăt 'lơ̆ng vă pơm gơ̆ng. Pơgơ̆r et soi vă đe yang hơpang truh dăng oei ah gơ̆ng păng vei sơđơ̆ng ăn yang hri tơ̆ mir ƀa”.

Hăm bơngai Mnông, et soi pơtăm gơ̆ng ah khei ƀa huơ̆t 'noh kăp gĭt hloh, hơpơi 'meh ăn kơ ƀa lĕch đei hơdong ƀa tih, tăl hơpôm. Et soi ou adoi jĭ 'măng vă pôk bơnê kơ plenh teh păng kơhret đon bơnôh tơguăt 'nhŏng oh, kon pơlei pơla, akŏm vei răk tơdrong joh ayŏ, păng pơtho kon sou băt hơdah gah tơdrong pôk bơnê, vei lăng 'lơ̆ng hăm teh, 'long pơtăm. Yă Mẹ Nghiệp, oei tơ̆ pơlei Bu Prâng 1, xah Quảng Trực ăn tơbăt: "Et soi khei ƀa huơ̆t noh vă pôk bơnê kơ yang hơpang hlôi tơgŭm ăn kon bơngai choh jang xa, apinh yang hơpang tơpuh lê̆ kraih kơne, sơke hơdrông ưh đei phă pơrăm ƀa, adoi apinh ăn kon hơ-ioh lơ̆m unh hnam gơh grăng pran ling lang”

Ah mă rim tơmam đei hơmet, tơ-'ngla pơgơ̆r et soi 'nŭng tôm tơmam drăm păng tơgă tah lơ̆m hơkă. Ƀok klo noh tôi gơ̆ng năm hơdrol, bơngai hơkăn noh pŭ hơkă kiơ̆ đơ̆ng rŏng, atŭm hăm kon pơlei năm truh tơ̆ mir. Truh tơ̆ hơnih soi tơbeh, tơ-'ngla pơgơ̆r et soi chă rơih hơnih mir đei ƀa giơ̆ng 'lơ̆ng hloh, ah hơnih tơm dơnơm vă pơgơ̆r soi tơbeh, đang kơ noh pơtăm gơ̆ng mă kơjăp. Đơ̆ng rŏng noh, bre klo hơkăn yak tăp dăr dôm tơm ƀa tơjê̆ gơ̆ng, pik pham iĕr, pach ti păng pơƀeh hăm tơm ƀa, hơpơi ƀa dah tenh vơ̆, lĕch lơ hơdong 'lơ̆ng, găr tăl hơpôm. Khôi juăt ou tơƀôh đon lui tơm ƀa adoi đei yang păng gô hlôh vao hơdah đon bơnôh đơ̆ng kon pơlei.

Tơ-'ngla pơgơ̆r et soi hơnơ̆ng noh tơ-'ngla mir dah mă bơngai đei kon pơlei lui yom. Ƀok pik pham iĕr tơ̆ dôm tơmam yua đang kơ noh pơre nơ̆r sơkat soi, hơvơn yang hơpang truh bơ̆ng pang păng tơgŭm ăn unh hnam jang xa đei yua lơ, tơdrong hơrih phĭ tơtŏ dơnŏ 'lơ̆ng:  “Ơ yang hơpang: yang hri, yang bri, yang đak... 'Năr ou hơvơn đe yang vih tơ̆ ou atŭm hăm unh hnam inh et xa, unh hnam inh pơgơ̆r et soi kơ yang hơpang, apinh yang tơgŭm vei vêr mir ƀa unh hnam inh gơh 'lơ̆ng, đei yua lơ, găn ưh ăn hơdrông, kraih kơne phă mir ƀa. Ơ yang hơpang dah vih tơ̆ ou atŭm et xa hăm unh hnam hăm kon pơlei pơla”.

Đơ̆ng rŏng kơ pơtăm gơ̆ng tơ̆ mir, rim bơngai chôt vih tơ̆ hnam tơ-'ngla pơgơ̆r et soi vă atŭm et xa. Tơdrong sô̆ hơ-iă pơlan đơ̆ng hnam ou truh hnam mă nai lơ̆m khei ƀa huơ̆t, vă apinh đei minh pơyan phĭ tơtŏ. 'Nou jĭ 'măng vă kon pơlei tơguăt tơguăl, tơroi gah tơdrong sô̆ lơ̆m pơm jang, hơpơi đei minh pơyan jang xa đei yua lơ.

Lan chih tơblơ̆

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC