‘Nao ou, kon pơlei Jarai tơ̆ pơlei Kép 1, xah Ia Ly, dêh char Gia Lai pơgơ̆r Et hơtŏk rông’nao, lơ̆m tơdrong chơt hơ-iă yươ đơ̆ng jơva chĭng chêng re ang. Kon pơlei tơ̆ ou pơ-ư pơ-ang hăm rông kơjung ti ti, bang hơdah ah hơnê̆ tơring jơk ƀlik kơ pơgar kaphê. Et tŏk rông ‘nao đei pơgơ̆r kiơ̆ khôi so juăt jue kơ bơngai Jarai, lơ̆m noh đei xa kơpô. Kơdră dêh char Gia Lai, lơ tơmoi gĭt vih atŭm et xa hăm kon pơlei tơ̆ pơlei Kép 1. Nhạc sĩ Linh Nga Niê Kdăm – bơngai chih akŏm tơdrong joh ayŏ kră sơ̆ Tây Nguyên tơroi: “Inh đei mơ̆ng dôm tơdra hiôk ‘lơ̆ng kơ chĭng chêng Jarai. ‘Noh jing tơdra chĭng chêng đei tơƀôh hơdah hăm tơdrong vơch tơpă. Tơdrong tơm kơ joh ayŏ adoi oei ling lang lơ̆m jơhngơ̆m đon kon pơlei Kép 1. ‘Noh jing tơdrong kăp gĭt; gơh đei ‘măng năm truh, noh ba gơh chă tơ-iung tơdrong joh ayŏ kăp gĭt noh. Đơ̆ng tơmam drăm xa, truh hnam oei, pơsat.. truh hloi dôm tơdrong et xa. ‘Noh jing dôm tơdrong kăp gĭt tơgăl kơ pôk bơnê”
Rông pơlei Kép 1 oei lơ̆m pơkăp jang hơnih tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla xah Ia Ly, dêh char Gia Lai đei jên asong jang hloh 12 tih hlj, hăm lơ tơdrong, lơ̆m noh đei hnam kơjung, hơnih akŏm mul meo, hơdrơ̆m đak, trong nơnăm truh dôm pơlei tơjê̆. Tơ̆ ou, tơmoi chă tơmang lăng cham char akŏm dôm tơmam drăm joh ayŏ; jơhnơr hơrih; hơlen băt joh ayŏ kon pơlei tơ̆ tơring. Oh Khanh - sinh viên hŏk gah Tơmang pơhiơ̆ - Hnam trưng Cao đẳng Gia Lai năm pơhrăm tơ̆ pơlei, hăm sơnong kơ minh ‘nu bơngai chơng tơmang lăng tơroi: “Inh chă tơroi ăn tơmoi băt gah joh ayŏ juăt jue kơ bơngai Jarai kăp gĭt tơpă. Inh ‘nhăk tơmoi truh tơmang lăng đak tơnglang, lăng mŏ oh Jarai năm sŏ đak, tơroi ăn tơmoi băt um rup hơdruh Jarai gơh tanh brai, drŏnglo noh gơh tanh hơkă, kơđum kơđŏng brong jak. Ah mă chă hơkăn noh lăng ah get đak găm kơnhă păng che tanh dônh dok ‘lơ̆ng noh đe iŏk hơkăn. Đe hơdruh lăng drŏnglo gơh hơgei gah tanh brong jak ‘lơ̆ng noh jĭ bơngai gơh hơgei vă iŏk klo. ‘Nguaih kơ noh, inh ‘meh ‘nhăk tơmoi chă hơlen băt gah tơdrong hơrih kră sơ̆ kơ kon pơlei”.
Pơlei Kép 1, xah Ia Ly, dêh char Gia Lai jĭ hơnih mă tơmoi gơh akŏm jrŭ gah joh ayŏ kăp gĭt kơ bơngai Jarai. Yă Rčom Xuân – Kơdră Jơnŭm jang đe Drăkăn pơlei Kép 1 ăn tơbăt, đơ̆ng blŭng sơnăm 2026, pơlei pơih să minh ƀar tơdrong jang hơlen băt gah joh ayŏ Jarai. Tơmoi ưh hơdrô̆ năm truh tơ̆ rông chă hơlen băt dôm tơmam pơdah, mă truh rim unh hnam kon pơlei vă akŏm pơm jang, chă pai xa tơmam xa juăt jue kơ bơngai Jarai: “Tơmoi truh tơmang ‘noh đe tơroi hơdrol tơmam drăm xa kră sơ̆, nhôn asong bơngai chă pai xa. Tơmoi tơmang pơhiơ̆ đơ̆ng hơtaih truh, nhôn sơng drơ̆ng chơt hơ-iă, tơroi ăn tơmoi băt gah pơlei pơla, gah khôi juăt kră sơ̆, gah tơdrong hơrih kon pơlei. Gơnơm đơ̆ng tơmoi jơ̆p tơring truh, ‘noh đe mŏ oh jang tơmang pơhiơ̆ đei xa yua. Tơmoi truh hơlen băt, kơtă akŏm lăng chrah mul meo, dah mă hơlen băt khôi groong ƀŭ, năm tơmang tơ̆ mir na ƀa pơtăm, phĕ ‘nhot ‘nhăk brŏk pai xa. Kiơ̆ đơ̆ng noh, tơmoi đe lŭ lăp, ‘noh nhôn hiôk chơt bơih”.
Hơtaih đơ̆ng pơlei Kép 1, xah Ia Ly pơhlom 15 km tơ̆ jăl trong tơm 661 'noh truh pơlei Mrông Yố 1, xah Ia Phí, dêh char Gia Lai. Lơ̆m cham char rơheng rơnguơ̆ kơ pơlei pơla, tơmoi tơmơ̆ng tơdra Brŏ Dung re ang vang vơch kơ Ngê̆ nhơ̆n – Kră pơlei Rơ Châm Nha păng dôm tơdrong tơroi 'lơ̆ng kăp gĭt gah joh ayŏ kơ bơngai Jarai.
Tŏk jê̆ 85 sơnăm, kơ̆l 'ngok hơbĕch hơbal, Ƀok Rơ Châm Nha ưh hơdrô̆ pơm tơlĕch, reh tôn dôm brŏ kon kông mă oei tơroi hơ-'mon ăn kon pơlei păng tơmoi atŭm vang mơ̆ng: “Dang ei kơjă joh ayŏ noh tơmam drăm tơmang pơhiơ̆, noh rim 'măng tơmoi truh, ba sơng drơ̆ng, tơroi pơdah ăn tơmoi băt gah tơdrong hơrih kră sơ̆ kơ bơngai Jarai 'noh thoi yơ. Joh ayŏ kăp gĭt kơ bơngai Jarai 'noh chĭng chêng, tơmam reh tôn nhen goong, đing hlôm, vă reh tôn ăn tơmoi lăng. Mă ou noh chĭng chêng, mă ou noh Brŏ Amâm, Brŏ Ot, Brŏ Dung, Tĭng nĭng, Đing Glơih... Tơmoi truh tơmang, bơ̆n athei hơmŏ rim tơdrong, đơ̆ng sŏng xa, et nhă, đang kơ noh tơroi pơdah ăn tơmoi băt hơnăn kơ dôm tơmam reh tôn kon kông; phơ phŏ asong ăn tơmoi chă reh tôn pơlong dơ̆ng”.
Bơngai Jarai tơ̆ pơlei Mrông Yố 1, xah Ia Phí oei vei răk đei hnam kơjung juăt jue. Lơ unh hnam oei pơtoi tơdrong jang tanh brai păng hăt hot vang akŏm tơdrong joh ayŏ chĭng chêng. Lơ̆m jơ rơvơn, đe drăkăn lơ̆m pơlei hăt hot tơ-oei ah không tanh, chă dônh dok che tanh tơguăt hăm tơdrong hơrih păng đon lui. Oei đe drŏnglo lơ̆m pơlei adoi oei pơtoi tơdrong jang tanh brong jak juăt jue, chrah mul meo păng pơtho ăn đe sơnăm mơlôh. Yă Rơ Châm H’Ken – Phŏ Kơdră Hơnih jang Đảng uy xah Ia Phí, dêh char Gia Lai vei sơđơ̆ng sơnong jang Kơdră Khŭl jang tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla xah Ia Phí, atŭm hăm noh jang hloi Kơdră Kâu lak ƀô̆ Tanh brai pơlei Mrông Yố 1 tơroi: “Kon pơlei rei pơtăm, đei phe ƀa, đei yua gah plei 'long 'nhot pơtăm jing tơmam rơgoh 'lơ̆ng vă 'măn pai xa jong ăn tơmoi dah mă tơmoi chă răt 'nhăk brŏk. Tơmam drăm joh ayŏ nhen tanh brong jak tanh đei hơkă, kơđum kơđŏng 'lơ̆ng juăt jue yuơ đe drŏnglo Jarai tanh đei. Oei hlak che tanh, kơdŭng sĭt đơ̆ng che tanh kơ pơmai oh drăkăn tanh tơ̆ hnam păng Khŭl tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla. Gơnơm tơmoi truh hơlen băt gah tơmang pơhiơ̆ pơlei pơla noh, đe pơmai oh đei xa yua păng asong pơyua ăn dih băl. 'Nguaih kơ noh oei đei lơ tơmam xa juăt jue, khŭl chĭng chêng – hơsuang akŏm pơchơt hăm tơmoi adoi đei xa yua mơ̆n”.
Đơ̆ng tơdrong chĭng chêng, rông, truh tơ̆ tanh brai, tanh brong jak păng dôm tơdrong et xa kiơ̆ khôi juăt, mŭk drăm joh ayŏ kơ bơngai Jarai tŏk bŏk đei tơ-iung, chĕp vei dôm tơmam drăm tơmang pơhiơ̆ pơlei kăp gĭt kơ pơlei pơla Ưh đei pơdơh ah tơdrong pơm kiơ̆ dôm tơdrong jang kơ Sơnăm Tơmang pơhiơ̆ teh đak tơ̆ Gia Lai, trong jang ou tŏk oei pơih trong jang xa sơđơ̆ng, kơjăp ăn kon pơlei, ah mă kơdih đe sư jing tơ-'ngla vei răk, tơbang păng iŏk yua kơjă kăp gĭt joh ayŏ kơdih po.
Viết bình luận