Tơ̆ hơla dôm hơyơ̆l ‘long tơ̆ cham hnam hŏk hôp tơpôl plei Ky, phường Thành Nhất, dêh char Đắk Lắk, kơdro re ơ ing. Đơ̆ng pơgê hrôih, bơngai lơ̆m pơlei đĭ đei măt tôm vă hơmet ăn pơm soi apĭnh đak ‘mi jur. Bơngai bơngơ̆t ăn tơmam soi, bơngai hơmet ming hơnih teh hoh vă pơm pơgơ̆r soi, bơngai pơhrăm tôn ming chĭng, tơdra hơsoang. ‘Nhŏng Y Zoang H Đơk, bơngai oei tơ̆ plei Ky tơbăt, đơ̆ng hơdrol kơ ‘noh 2,3 năr, đe bơngai kră păng tơdăm đĭ hơmet ăn tơmam bơih vang hơdai băl pơm kang kưt păng pơm dôm tơdrong jang pơyua ăn et soi:
“Vang akŏm năr et soi yua đơ̆ng plei nhôn pơgơ̆r, đĭ đăng rim bơngai hlôi tơgŭm, vang hơdai băl tơgŭm jơhngơ̆m ăn rim tơdrong vă jang đang năr et soi”.
Truh jơ ‘lơ̆ng, tơdrong hơmet ăn kŭm đang đĭ bơih, kon pơlei hrŭk hơbăn ao tanh, akŏm băl tơ̆ hơnăp cham hnam hŏk hôp kon pơlei. Chĭng re jơva djơ djrĭng, tơdrong soi pơtơm pơgơ̆r. Soi đei 2 tơdrong: apĭnh đak ‘mi jur păng soi kơ jơhngơ̆m pran jăng ăn kră pơlei. Ƀok pơjâu soi pơm dôm tơdrong joăt joe, pơtruh nơ̆r soi ăn kơ yang, apĭnh đak ‘mi jur, mir ƀa hơƀo bluh jing ‘lơ̆ng.
Kră pơlei Y Bang Byă, bơngai đei soi kơ jơhngơ̆m pran jăng lơ̆m tơdrong pơgơ̆r et soi tơbăt, soi kơ jơhngơ̆m pran jăng ưh kơ gơh khan ưh kơ đei lơ̆m dôm tơdrong et soi kơ bơngai Ê Đê, apĭnh thơ thâu ăn bơngai đei soi păng dôm bơngai vang truh akŏm gô đei lơ jơhngơ̆m pran jăng, pŭn ai păng sơđơ̆ng hiôk.
“Năr ‘nâu ‘noh năr apĭng đak ‘mi jur, kŭm jing năr soi kơ jơhngơ̆m pran jăng ăn kră pơlei. ‘Noh jĭ tơdrong pŭn ai ăn kơdih kâu ĭnh, ‘meh vă kơ jơhngơ̆m pran jăng grăng hơkâu vă sơnăm đơ̆ng rŏng ‘noh pơm ‘lơ̆ng hloh tơdrong et soi ‘lơ̆ng hơiă kơ hơdrĕch hơdrŭng nhôn, pơvih dơ̆ng ăn kon pơlei”.
Đơ̆ng rŏng tơdrong soi, dôm tơdrong jang pơm tơƀôh dơ̆ng tơdrong jang sa đei pơgơ̆r, đơ̆ng pơtăm ƀa truh chă rôp hơngoang. Um rup “ đak ‘mi” đei pơm đei hloi lơ̆m et soi nhen 1 nơ̆r pơtruh hơpơi ‘meh jang sa pơyan ‘nao ‘mi rŏ tŏ hơlăng, mir ƀa jing ‘lơ̆ng.
Tơdrong et soi tôch bơih, đang kơ ‘noh tơdrong joh ayŏ kơdŏ soang, et tơdrô ge păng sŏng sa hơdai. Pơlei pơla sa roi chơt hơiă, tơklep hơdai dơ̆ng. Mŏ H Zê Na Byă, kon pơlei lơ̆m pơlei tơroi:
“Năr ‘nâu ‘noh jĭ 1 năr tôch kơ chơt. Lơ̆m jơ năr tôch kơ chơt hơiă hăm tơdra hơsoang, hăm re jơva chĭng chêng hơdai băl. Lơ̆m chăl hơtŏk tơiung kơmăy kơmŏk hrei ‘nâu hăm dôm tơmam tôn reh pha ra băl, ‘noh tơdrong joăt joe kơ bơngai Ê Đê kăl athei chĕp vei ăn rim jơhnơr nhen ĭnh păng rim jơhnơr đơ̆ng rŏng dơ̆ng”.
Lơ̆m jơ năr chơt hơiă kơ tơdrong et soi, tơmoi chă tơmang lăng lơ̆m teh đak păng apŭng plĕnh teh kŭm ƀônh kơ mơ̆t kiơ̆ hăm dôm tơdra hơsoang, boa chĭng păng ƀâu phu tơdrô ge kơ pơlei pơla. Tơdrong et soi ưh pă hơdrô̆ jing tơdrong et soi kơyang đơ̆ng kon pơlei lơ̆m pơlei, mă jing hơnih hiôk vă kon pơlei păng tơmoi ƀôh ‘lơ̆ng hloh lơ̆m tơdrong hơrih joh ayŏ kơ bơngai Ê Đê.
Ƀok Antonie, tơmoi truh đơ̆ng Phalăng, ưh kơ ê tơgop muh măt tơ̆ năr et soi apĭng đak ‘mi jur tơ̆ plei Ky lơ̆m ‘măng âu. Dôm jơva chĭng chêng re djơ djrĭng, ƀrông ƀrang hơbăn ao tanh ‘lơ̆ng rŏ păng tơdrong tơklep hơdai đơ̆ng kon pơlei hlôi hơnhăk truh ăn kơ sư 1 tơdrong chă lăng tôch kơ gĭt kăl.
“Ĭnh tơchĕng ‘nâu jĭ 1 tơdrong et soi tôch kơ hơiă, tôch kơ ‘lơ̆ng. Ĭnh hlôi mơ̆ng lơ ƀai hơri tôch kơ hiôk, lơ tơ dra hơsoang tôch kơ hơiă, kon pơlei hrŭk hơbăn ao tanh tôch kơ ‘lơ̆ng. Ĭnh tơchĕng bơngai Ê Đê tơ̆ tơring tôch kơ hơiă. Ĭnh ƀôh hơiă dêh găh tơdrong et soi âu”.
Vă jê̆ jĭt sơnăm âu ki, soi apĭnh đak ‘mi jur đei pơm dơ̆ng păng pơgơ̆r rim sơnăm tơ̆ plei Ky lơ̆m hơtuch khei 3 dăh mă khei 4. Tŏk bŏk tơdrong hơrih ‘nao, vă pơvei hơnơ̆ng tơdrong et soi âu ‘noh jĭ tơdrong hơdrin đơ̆ng pơđĭ kon pơlei păng khŭl kơdră tơring.
Kiơ̆ kơ ƀok Nguyễn Đình Tâm, Kơdră Anih vei lăng kon pơlei phường Thành Nhất, ƀơ̆t tơdrong joh ayŏ roi ‘năr roi pă gan đei, tơdrong chĕp vei dôm tơdrong joăt đơ̆ng sơ̆ kơ pơlei pơla sa roi kăl đei tơdrong vang yak hơdai, tơgŭm ‘lơ̆ng hloh đơ̆ng păih tơring. Yua thoi noh, phường Thành Nhất tŏk bŏk ƀrư̆ ƀrư̆ kŭm hăm kon pơlei rim pơlei pơjing trong jang đunh đai vă pơvei dôm tơdrong et soi joăt joe, hơdai hăm tơgoăt hơdai hăm dôm tơdrong jang joh ayŏ - tơmang lăng. Ƀok Nguyễn Đình Tâm tơbăt:
“Phường kŭm băt hơdăh đei trong tơlĕch jang đunh ƀiơ̆ vă đơ̆ng rŏng âu tơklep hơdai đơ̆ng tơdrong et soi, dôm năr akŏm hơdai. ‘Moi kiơ̆ dôm tơdrong jang, rim trang kơtơ̆ng ang vă pơgơ̆r hơnơ̆ng vă tưk tơiung, chĕp vei păng hơtŏk tơiung tơdrong chă tơmang lăng lơ̆m tơring”.
Pơtôch lơ̆m jơva chĭng re djơ djrĭng păng tơdrô ge ƀâu phu phơ phơ̆r, Soi apĭnh đak ‘mi jur tơ̆ plei Ky ưh khan lăp pơtruh tơdrong hơpơi ‘meh vă ‘mi rŏ tŏ hơlăng, mă oei tơƀlŏk găh tơm a joh ayŏ kơ bơngai Ê Đê. Lơ̆m tơdrong hơrih sa năr ‘nâu, chĭng re tơ̆ plei Ky ưh khan lăp krao ‘mi đĕch mă oei krao găh ƀlŏk đơ̆ng sơ̆ kơ pơlei pơla.
Viết bình luận